Δραστικές κινήσεις πραγματοποιεί η κυβέρνηση Πούτιν, ανακοινώνοντας χθες ανακατατάξεις σχετικές με το καθεστώς ιδιοκτησίας των κολοσσών Gazprom και Rosneft, για τις οποίες αναλυτές εκτιμούν ότι αποτελούν τα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός κρατικού ενεργειακού υπερκολοσσού, «σαουδαραβικού» τύπου. Μετά την ανακοίνωση που πραγματοποιήθηκε νωρίς χθες το μεσημέρι, σύμφωνα με την οποία ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, τάσσεται υπέρ της κατάργησης των περιορισμών στις συμμετοχές ξένων επενδυτών στο μετοχικό κεφάλαιο της Gazprom, ο ίδιος συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό της χώρας, Μιχαήλ Φραντκόφ, και ενώ η συνάντησή τους αυτή καλυπτόταν απ’ ευθείας από τα τηλεοπτικά δίκτυα, ανακοίνωσαν ότι η Gazprom θα θέσει υπό τον έλεγχό της τη Rosneft. H είδηση πυροδότησε εντόνοτατες φήμες, σύμφωνα με τις οποίες η αμέσως επόμενη κίνηση θα αφορά στην ένταξη της βασικής εταιρείας παραγωγής της Yukos, της Yugansneftegaz, στη νέα, υπό διαμόρφωση «οντότητα» που θα προκύψει από την απόκτηση του ελέγχου της Rosneft εκ μέρους της Gazprom, πιθανότατα μέσω της συγχώνευσής τους. Υπενθυμίζεται ότι η Yukos, που βρίσκεται εδώ και μήνες στη δίνη του κυκλώνα, αντιμέτωπη με την απαίτηση των ρωσικών αρχών για την καταβολή φόρων παρελθουσών χρήσεων, συνολικής αξίας άνω των 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, απειλείται άμεσα με τη δημοπράτηση της Yuganskneftegaz, ενώ η Rosneft θεωρείται ως ο πιθανότερος αγοραστής της. O κ. Μίλερ έσπευσε πάντως χθες να δηλώσει ότι τουλάχιστον η Gazprom δεν ενδιαφέρεται να αποκτήσει περιουσιακά στοιχεία της Υukos.
Οπως διευκρίνισε χθες σε δηλώσεις του στα τηλεοπτικά δίκτυα ο Ρώσος πρωθυπουργός Φραντκόφ -εκπροσωπώντας φυσικά την κυβέρνηση, η οποία, με ποσοστό άμεσης συμμετοχής 38%, είναι και ο μεγαλύτερος μέτοχος της Gazprom, ενώ η ίδια η εταιρεία διατηρεί τον έλεγχο ενός 17% του μετοχικού κεφαλαίου της- «οι προτάσεις αυτές -για την εξαγορά της Rosneft- απορρέουν από την ανάγκη να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ελεύθερη διάθεση μεν των μετοχών της Gazprom, αλλά και για τη διατήρηση, δε, του κατ’ ουσίαν κρατικού ελέγχου τόσο στον κλάδο όσο και και σε αυτήν τη μεγάλη, παγκοσμίου βεληνεκούς εταιρεία…».
Αναλυτές αναφέρουν ότι, με την εξαγορά της Rosneft, το μερίδιο του ρωσικού Δημοσίου στην Gazprom θα αυξηθεί από το τρέχον 38% σε ποσοστό άνω του 50%, ενώ όπως διευκρίνισε ο διευθύνων σύμβουλος της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ, η συναλλαγή θα πραγματοποιηθεί με την ανταλλαγή μετοχών, καθιστώντας ουσιαστικά την έβδομη μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Ρωσίας, τη Rosneft, θυγατρική της Gazprom.
Οι ξένοι επενδυτές
Ξένοι επενδυτές και διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων χαιρέτισαν τις χθεσινές ανακοινώσεις ως μία από τις «πιο σημαντικές εξελίξεις της τελευταίας δεκαετίας για τη ρωσική αγορά», τονίζοντας ότι καταργεί ένα τεράστιο εμπόδιο για τους ξένους επενδυτές σε αυτήν. Διαχειριστής του αξίας 1,5 δισ. δολαρίων Hermitage Fund, το οποίο διατηρεί το μεγαλύτερο εκ των ανοιγμάτων του στην Gazprom τα τελευταία τρία χρόνια, δήλωνε χθες ενθουσιασμένος για τις εξελίξεις. Το εν λόγω επενδυτικό κεφάλαιο έχει αποκομίσει το τελευταίο δωδεκάμηνο κέρδη της τάξεως του 25% από τις τοποθετήσεις του σε ADR της Gazprom, ενώ η μέση ετήσια απόδοσή του από το 1996, όταν πρωτοεπένδυσε σε αυτά, ανέρχεται στο 31,6%.
H Gazprom είναι η μεγαλύτερη παραγωγός φυσικού αερίου στον κόσμο, ελέγχοντας το 20% της παγκόσμιας παραγωγής αλλά και το 60% των διαπιστωμένων αποθεμάτων φυσικού αερίου στον πλανήτη. Σύμφωνα με την ισχύουσα ρωσική νομοθεσία, το ποσοστό συμμετοχής ξένων επενδυτών στο μετοχικό κεφάλαιό της δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά το 20%. H συμμετοχή αυτή υλοποιείται μόνο μέσω της αγοράς Αμερικανικών Καταθετηρίων Αποδείξεων (AmericaDepository Receipts, ή ADR’s) με εξαίρεση την περίπτωση της γερμανικής Ruhrgas, η οποία ελέγχει απ’ ευθείας το 6,4% της Gazprom. H χρηματιστηριακή αξία της Gazprom κυμαίνεται στα 46 δισεκατομμύρια δολάρια και αναμένεται να αυξηθεί δραστικά, αφού η άρση των περιορισμών σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή ξένων επενδυτών θα μειώσει τη διαφορά της τιμής μετοχής της με την τιμή των ADR, καθένα εκ των οποίων αντιπροσωπεύει δέκα μετοχές, υπό διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου. Ειδικότερα, η τιμή της μετοχής της Gazprom στο Χρηματιστήριο της Μόσχας διαπραγματεύεται κατά κανόνα σε τιμές φθηνότερες κατά το ένα τρίτο από εκείνες -αντιστοίχως των δέκα μετοχών- των ADR, και η δρομολογούμενη «απελευθέρωση» αναμένεται, σύμφωνα με τους αναλυτές, να οδηγήσει στην αναπροσαρμογή της χρηματιστηριακής αξίας του κολοσσού πιο κοντά σε εκείνες των άλλων μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών του πλανήτη. Οι χθεσινές ανακοινώσεις ώθησαν την τιμή της μετοχής της Gazprom σε άνοδο της τάξεως του 15%, στα 67,73 ρούβλια, ενώ στην αγορά του Λονδίνου η τιμή των ADR ενισχύθηκε κατά 2,6%, στα 31,36 δολάρια.
Βασικό χαρακτηριστικό της Rosneft, η οποία παρήγαγε το 2003 19,4 εκατομμύρια τόννους πετρελαίου, είναι ότι έχει στην κατοχή της την πλειοψηφία των πετρελαϊκών περιουσιακών στοιχείων, τα οποία ουδέποτε ιδιωτικοποιήθηκαν, μετά βεβαίως την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος.
