Μόλις άρχισαν οι έρευνες στη Yukos, που τελικά οδήγησαν στη σύλληψη του Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, πολλοί Ρώσοι επιχειρηματίες διερωτήθηκαν αν έρχεται η σειρά τους. Πολλοί από αυτούς θα μπορούσαν εύκολα να κατηγορηθούν για φοροδιαφυγή και απάτη, ενώ πολλοί έχουν ήδη κατηγορηθεί. Γι’ αυτό και όταν συμφώνησε ο Βλαντιμίρ Πούτιν να συναντηθεί με τους επικεφαλής των επιχειρήσεων στο συνέδριο της 14ης Νοεμβρίου, έσπευσαν πρόθυμα να ακούσουν τους όρους του.
Το συνέδριο αυτό θύμιζε εκείνο που συνεκάλεσε ο κ. Πούτιν το 2000, αμέσως μετά την εκλογή του, όταν συναντήθηκε με μια πολύ μικρότερη ομάδα επιχειρηματιών, τη λεγόμενη «ολιγαρχία». Τους είπε ότι μπορούσαν να διατηρήσουν τα τεράστια πλούτη τους, τα οποία υφάρπαξαν στη διάρκεια των ασύδοτων ιδιωτικοποιήσεων της δεκαετίας του ’90, αλλά όχι και την πολιτική επιρροή που διέθεταν έως τότε. Οταν δύο από αυτούς, οι Βλαντιμίρ Γκουζίνσκι και Μπόρις Μπερεζόφσκι, έδειξαν ανυπακοή και χρησιμοποίησαν τα τηλεοπτικά τους δίκτυα για να επιτεθούν κατά του κ. Πούτιν, έγινε κατάσχεση των περιουσιακών τους στοιχείων και οι δύο επιχειρηματίες αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα. Οι υπόλοιποι έδειξαν ότι έλαβαν το μήνυμα, μέχρι που ο κ. Χοντορκόφσκι άρχισε να εκφράζει τις απόψεις του εναντίον της κυβέρνησης.
Ποιοι είναι λοιπόν οι νέοι όροι; O κ. Πούτιν δεν είναι σαφής. Οσοι συμμετείχαν στο συνέδριο πληροφορήθηκαν ότι δεν πρέπει ούτε να αναφέρουν το μεγαλύτερο επιχειρηματικό και πολιτικό σκάνδαλο των τελευταίων τριών ετών και να αρκεσθούν στις λίγες αινιγματικές δηλώσεις που έκανε επί του θέματος ο πρόεδρος. Από όλες αυτές τις δηλώσεις, εκείνη που κάπως άφηνε να εννοηθεί ότι υπήρχαν πολιτικά κίνητρα πίσω από τη σύλληψη του κ. Χοντορκόφσκι ήταν η φράση του κ. Πούτιν: «η πολιτική της βιομηχανίας σήμερα δεν είναι τίποτε περισσότερο από την προσπάθεια ορισμένων επιχειρηματιών να προωθήσουν τα συμφέροντά τους μέσα από τον κρατικό μηχανισμό εις βάρος άλλων επιχειρήσεων». Ετεινε, βέβαια, κάποιον κλάδο ελαίας με τις παραχωρήσεις του σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, αλλά υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις «θα μπορούσαν να καταβάλουν κάποια προσπάθεια για την ανάπτυξη ενός συστήματος νέων κοινωνικών εγγυήσεων». Οι επιχειρηματίες εξέλαβαν τη φράση αυτήν ως ένδειξη ότι επίκεινται αυξήσεις στους φόρους.
Οι ασάφειες του κ. Πούτιν αρχίζουν να εκνευρίζουν τους επενδυτές. Προ ημερών, το χρηματιστήριο υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών μηνών, όταν διέρρευσε ότι έχει γίνει προσφυγή κατά της συγχώνευσης της Yukos με τη Sibneft και ότι οι δύο εταιρείες θα χάσουν τις φοροαπαλλαγές. Οι δηλώσεις του προέδρου είναι τόσο σιβυλλικές, ώστε οι αξιωματούχοι μπορούν να τις ερμηνεύουν κατά το δοκούν. Προπαντός, όμως, διαψεύδουν τον ίδιο τον ισχυρισμό του ότι ενδιαφέρεται να «βελτιώσει τους θεσμούς του κράτους κατά συστηματικό, δημόσιο και έννομο τρόπο». Αντί να καθορίσει κανόνες που να περιορίζουν την άσκηση πολιτικής πίεσης, προτιμά την αυθαιρεσία. Κατορθώνει, έτσι, να διατηρεί υπό τον έλεγχό του τους επιχειρηματίες, αλλά δεν ενθαρρύνει όσους το αξίζουν.
