Από το υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» ανακοινώθηκε πρόσκληση υποβολής προτάσεων στη δράση «Σχέδια Ευρωπαϊκής Συνεργασίας». Το υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη 2021-2027». Ο συνολικός προϋπολογισμός της πρόσκλησης ανέρχεται περίπου στα 60 εκατ. ευρώ και αναμένεται να χρηματοδοτηθούν συνολικά περίπου 150 έργα.
Στα σχέδια ευρωπαϊκής συνεργασίας μπορούν να υποβάλουν πρόταση πολιτιστικοί και δημιουργικοί φορείς όλων των μεγεθών από τις χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Ο επικεφαλής του έργου πρέπει να διαθέτει νομική οντότητα για τουλάχιστον δύο έτη την καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων, ενώ φυσικά πρόσωπα δεν είναι επιλέξιμα. Η δράση ενισχύει έργα τα οποία συμβάλλουν σε έναν από τους ακόλουθους στόχους:
Στόχος 1 – Διακρατική δημιουργία και κυκλοφορία: Ενίσχυση της διακρατικής δημιουργίας και κυκλοφορίας ευρωπαϊκών έργων και καλλιτεχνών.
Στόχος 2 – Καινοτομία: Ενίσχυση της ικανότητας των πολιτιστικών και δημιουργικών κλάδων της Ευρώπης να αναπτύσσουν ταλέντα, να καινοτομούν, να ευδοκιμούν και να δημιουργούν θέσεις εργασίας και ανάπτυξη.
Επισημαίνεται ότι οι προτάσεις αναμένεται να παρουσιάζουν μια σαφή διάσταση διασυνοριακής συνεργασίας, καθώς αυτή βρίσκεται στον πυρήνα των έργων ευρωπαϊκής συνεργασίας. Η ποιότητα της συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της ιστορίας της συνεργασίας μεταξύ οργανισμών, και η ενσωμάτωση νέων οργανισμών σε μια εταιρική σχέση αποτελούν βασικές πτυχές των έργων ευρωπαϊκής συνεργασίας.
Σύμφωνα με τον δημοσιευμένο οδηγό, το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» και κατ’ επέκταση κάθε έργο που χρηματοδοτείται από αυτό υποστηρίζει τις προτεραιότητες και τις δράσεις που ορίζονται στο Σχέδιο Εργασίας της Ε.Ε. για τον Πολιτισμό 2023-2026, καθώς και τα ευρύτερα πλαίσια πολιτικής της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους. Παράλληλα, συμβάλλει στις βασικές προτεραιότητες της Ε.Ε.:
1. Πράσινη μετάβαση. Οι πολιτιστικοί και δημιουργικοί φορείς καλούνται να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση, ενσωματώνοντας πρακτικές που σέβονται το περιβάλλον και προάγουν τη βιωσιμότητα στα έργα που υλοποιούν. Η προσέγγιση αυτή στηρίζεται στα συμπεράσματα της μελέτης «Πράσινη ενσωμάτωση του προγράμματος Δημιουργική Ευρώπη», αλλά και στην αξιολόγηση των πράσινων χαρακτηριστικών των έργων του προγράμματος στο σκέλος «Πολιτισμός». Παράλληλα, χρήσιμες κατευθύνσεις για την εφαρμογή αποτελεσματικών περιβαλλοντικών πρακτικών παρέχει και η έκθεση του 2025 της ομάδας εμπειρογνωμόνων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
2. Συμπερίληψη και ισότητα των φύλων. Η συμπερίληψη και η ισότητα των φύλων αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη». Τα χρηματοδοτούμενα έργα καλούνται να ενσωματώνουν αυτές τις αξίες τόσο στον σχεδιασμό όσο και στην υλοποίησή τους, με ιδιαίτερη έμφαση σε δράσεις που ενισχύουν την κοινωνική αποδοχή και την ισόρροπη μεταχείριση των φύλων.
3. Ψηφιακή μετάβαση. Η δημιουργία και διάδοση πολιτιστικού περιεχομένου γίνεται πλέον ολοένα και πιο ψηφιακή. Καλλιτέχνες, επαγγελματίες του πολιτισμού και δημιουργικοί οργανισμοί καλούνται να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, με πλήρη συμμόρφωση προς το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη και τα πνευματικά δικαιώματα. Το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» προωθεί μια βιώσιμη και ανθρωποκεντρική ψηφιακή μετάβαση, σε ευθυγράμμιση με την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τα Ψηφιακά Δικαιώματα και Αρχές.
Αναμένεται να χρηματοδοτηθούν περίπου 150 έργα με συνολικό προϋπολογισμό 60 εκατ. ευρώ.
4. Διεθνείς σχέσεις. Η διατήρηση της ειρήνης και η ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας αποτελούν βασικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» ενισχύει την πολιτιστική συνεργασία και τη δημιουργία συνεργασιών που προάγουν την ειρήνη, τον αμοιβαίο σεβασμό και τη συνεργασία της Ε.Ε. με υποψήφιες και γειτονικές χώρες.
Ανάλογα με την κλίμακα, τις ανάγκες, τη φύση, τους στόχους και τις προτεραιότητες του έργου, οι υποψήφιοι μπορούν να επιλέξουν να υποβάλουν αίτηση σε μία από τις ακόλουθες προσκλήσεις του προγράμματος:
– Σχέδια συνεργασίας μικρής κλίμακας. Τουλάχιστον 3 φορείς από 3 διαφορετικές συμμετέχουσες στο πρόγραμμα χώρες. Η μέγιστη ενίσχυση φτάνει τις 200.000 ευρώ, που αντιπροσωπεύουν κατ’ ανώτατο όριο το 80% του επιλέξιμου προϋπολογισμού.
– Σχέδια συνεργασίας μεσαίας κλίμακας. Τουλάχιστον 5 φορείς από 5 διαφορετικές συμμετέχουσες στο πρόγραμμα χώρες. Η μέγιστη ενίσχυση φτάνει το 1 εκατ. ευρώ, που αντιπροσωπεύει κατ’ ανώτατο όριο το 70% του επιλέξιμου προϋπολογισμού.
Για όλες τις κατηγορίες έργων, η μέγιστη διάρκεια είναι 48 μήνες.
Οι δράσεις, για να είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση, πρέπει να σχετίζονται με τον πολιτιστικό και τον δημιουργικό τομέα. Αναλυτικά στοιχεία της πρόσκλησης μπορούν να αναζητηθούν στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://culture.ec.europa.eu/whats-new/news.
Προτάσεις υποβάλλονται έως 5 Μαΐου 2026.
* Η κ. Μ. Πασπαλιάρη είναι στέλεχος της AMBIO A.E.
