«Φτερά» κάνουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από τον τζίρο των λιανεμπόρων κάθε χρόνο εξαιτίας των… κλοπών που σημειώνονται στα καταστήματά τους. Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο υπολογίζεται ότι οι απώλειες σε ετήσια βάση ούτε λίγο ούτε πολύ φθάνουν τα 18 δισ. ευρώ, ενώ λέγεται πως εάν κατάφερναν να τις περιορίσουν στο μισό, τότε τα κέρδη τους θα παρουσίαζαν αύξηση κατά 29%. Στην Ελλάδα το φαινόμενο έχει λάβει σοβαρές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια και υπολογίζεται ότι ο τζίρος που «χάνουν» κάθε χρόνο οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ αγγίζει συνολικά τα 60 δισ. δρχ. Οσο δηλαδή είναι οι πωλήσεις δύο μεσαίων σούπερ μάρκετ. H ιδανική λύση στη «σπαζοκεφαλιά» που απασχολεί φυσικά και τους προμηθευτές δεν έχει ακόμη βρεθεί έστω και αν έχει επιστρατευθεί στο έπακρον η σύγχρονη τεχνολογία. Τι κλέβουν από τα σούπερ μάρκετ; Τα πάντα με τα… ξυραφάκια Gillette να έχουν την τιμητική τους.
Οι διαστάσεις του προβλήματος είναι τέτοιες που το ECR Ευρώπης, ο φορέας που από κοινού έχουν δημιουργήσει λιανέμποροι και προμηθευτές για την αντιμετώπιση κοινών θεμάτων που τους απασχολούν, ανέθεσε στις πλέον γνωστές επιχειρήσεις από το εμπόριο και τη βιομηχανία να πραγματοποιήσουν μελέτη για το θέμα. Από τη μελέτη προκύπτει ότι οι απώλειες λόγω κλοπών στις ευρωπαϊκές λιανεμπορικές επιχειρήσεις φθάνει στο 1,75% του τζίρου τους και στους προμηθευτές στο 0,56%. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι οι απώλειες προσεγγίζουν το 2% σε ετήσια βάση και ο φιλόδοξος στόχος των αλυσίδων είναι να το περιορίσουν στο 1%. Επισημαίνουν, δε, ότι εάν αυτό επιτευχθεί θα υπάρξουν θετικές επιπτώσεις και στο επίπεδο των τιμών, καθώς στην πραγματικότητα τις κλοπές τελικά πληρώνουν οι καταναλωτές. Μάλιστα, ο ΣΕΣΜΕ πρόκειται σε συνεργασία με το INKA να αναλάβει σειρά πρωτοβουλιών, μεταξύ αυτών και διαφημιστική καμπάνια προκειμένου να ευαισθητοποιηθεί το κοινό.
Οι απώλειες που καταγράφουν τα σούπερ μάρκετ κατά 37% οφείλονται στις κλοπές που πραγματοποιούν πελάτες των καταστημάτων και κατά 37% σε κλοπές υπαλλήλων των επιχειρήσεων αλλά και σε λάθη – παραλείψεις που σημειώνονται κατά τον εφοδιασμό των σημείων πώλησης από τις αποθήκες. Και τούτο «καίει» ιδιαίτερα τις επιχειρήσεις, αφού βλέπουν ένα σημαντικό ποσό χρημάτων να «χάνεται» εξαιτίας προβλημάτων στην ίδια την οργάνωση της εταιρείας.
Ολα τα μικρού όγκου (αλλά όχι μόνο) προϊόντα που έχουν αξία θεωρείται ότι είναι υποψήφια για κλοπή και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια κοντά στα ταμεία των σούπερ μάρκετ έχουν τοποθετηθεί ειδικά σταντ που φιλοξενούν πληθώρα «μικρών» μα ακριβών προϊόντων (π.χ. μπαταρίες). Κατά σειρά προτιμήσεως «φτερά» από τα καταστήματα κάνουν αλκοολούχα ποτά, ξυριστικά και καλλυντικά, ειδικά κρέμες προσώπου. H Gillette με τα ξυριστικά της αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα διεθνώς και σε μερικές χώρες έχει φθάσει να χρησιμοποιεί μέχρι και αντικλεπτικά, ενώ στις κρέμες προσώπου έχει διαπιστωθεί ότι για καθε δύο που πωλούνται η μία κλέβεται… Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ έχουν να διηγηθούν δεκάδες ιστορίες. Σε κατάστημα γνωστής αλυσίδας εντοπίσθηκε ευτραφής κύριος (έτσι φαινόταν δηλαδή) που κάτω από το βαρύ μπουφάν του είχε 12 μπουκάλια ουίσκι σε ειδικές θήκες που φοριούνταν σαν γιλέκο. Σε κάποιο άλλο, πελάτης που είχε αγοράσει αρκετά προϊόντα, πέρασε από το ταμείο σπρώχνοντας με το πόδι ένα πεντόκιλο λάδι, ενώ στην τσέπη κάποιου άλλου βρέθηκαν κατεψυγμένα μυαλά…
Ποιοι επιλέγουν αυτήν τη μέθοδο αγοράς; Εξαρτημένοι, κλεπτομανείς, άνθρωποι που όπως στην πορεία αποδεικνύεται δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν ακόμη τα βασικά προϊόντα που έχουν ανάγκη, μα και οργανωμένες σπείρες συνθέτουν σε γενικές γραμμές το προφίλ των «πελατών». Οι «οργανωμένοι» αφαιρούν συστηματικά από τα καταστήματα αλκοολούχα ποτά και καλλυντικά προϊόντα, τα οποία στη συνέχεια διοχετεύουν, παρανόμως εννοείται, από καταστήματα μέχρι λαϊκές αγορές.
Κοινός τόπος όλων είναι ότι το φαινόμενο των κλοπών φαντάζει αδύνατο να εξαλειφθεί παρά μόνο να περιορισθεί κατά το δυνατόν. Είναι τέτοια, δε, η φύση του προβλήματος που ουσιαστικά απαιτείται η λήψη ενός πακέτου μέτρων, πολλά από τα οποία είναι χρονοβόρα και κοστίζουν ιδιαίτερα. Οι επιχειρήσεις του κλάδου έχουν αρχίσει να θεσπίζουν αυστηρές εσωτερικές διαδικασίες για να αποφύγουν τις εκ των έσω απώλειες, χρησιμοποιούν κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης, τοποθετηθούν τα «επικίνδυνα» προϊόντα σε όσο το δυνατόν πιο εμφανή για τους υπαλλήλους σημεία, ενώ κάποιες ήδη έχουν φύλακες μέσα στα καταστήματά τους.
Η πιο προχωρημένη εκδοχή αντιμετώπισης αναφέρεται στις αντικλεπτικές ετικέτες. Στην κατεύθυνση αυτή αναπτύσσεται τώρα στο εξωτερικό σε συνεργασία με τις προμηθευτικές επιχειρήσεις ένα είδος αντικλεπτικής ετικέτας, η οποία είναι ενσωματωμένη στο προϊόν. Ωστόσο, θεωρείται ακριβή επιλογή καθώς σήμερα η κάθε μία ετικέτα κοστίζει περί τα 0,30 λεπτά. Σε μια πενταετία οπότε πιστεύεται ότι θα αρχίσει η μέθοδος αυτή να γνωρίζει εφαρμογή το κόστος της θα κυμαίνεται στα 4 με 5 λέπτα. Πρέπει βεβαίως να σημειωθεί ότι η εν λόγω ετικέτα δεν αποτελεί μέσο μόνον για την αντιμετώπιση των κλοπών. Το μικροτσίπ που διαθέτει θα περιέχει σειρά πληροφοριών (π.χ. τιμή) ιδιαίτερα χρήσιμων για τη λειτουργία των καταστημάτων. Θα αρκεί το πέρασμα του καλαθιού από το ταμείο και αυτόματα η ταμειακή θα καταγράφει τα είδη και τις τιμές τους ή σε άλλη περίπτωση όταν ο καταναλωτής θα παίρνει κάποιο προϊόν, η αποθήκη θα ενημερώνεται αυτόματα για τον αριθμό των προϊόντων που θα απομένουν στο ράφι. Αυτά όμως είναι εικόνες από το σούπερ μάρκετ του μέλλοντος…
