Πολλοί αναρωτήθηκαν τι τον έπιασε ξαφνικά τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και βγήκε στην Κριστιάν Αμανπούρ στο CNN μιλώντας, για πρώτη φορά διεθνώς από την αρχή του πολέμου, για τους κινδύνους που δημιουργεί η επιβολή τελών διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Είναι σαφές ότι διέγνωσε πως υπάρχει ένας πολύ μεγαλύτερος κίνδυνος, από την προσωρινή διαταραχή μιας πολεμικής σύρραξης. Κίνδυνος με συστημικά χαρακτηριστικά για τον μέσο καταναλωτή και τις εξαρτημένες ενεργειακά οικονομίες, όπως η ελληνική.
Για μια χώρα καθαρό εισαγωγέα ενέργειας, η επιβολή διοδίων, δηλαδή τελών διέλευσης, φέρνει έναν νέο άτυπο φόρο στην παγκόσμια οικονομία. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η τιμή του πετρελαίου που είχαμε συνηθίσει προπολεμικά να μην επιστρέψει ποτέ στο σημερινό περιβάλλον, και αυτό προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομία και μόνιμες επιβαρύνσεις στις τσέπες των καταναλωτών.
Με τα ποσά διοδίων που κυκλοφορούν τις τελευταίες μέρες, το μέσο επιπλέον κόστος των ποσοτήτων που διέρχονται από την περιοχή θα είναι αυξημένο κατά 10 δολάρια το βαρέλι, με επιπτώσεις μόνιμες και για τις τιμές στο ελληνικό βενζινάδικο. Αυτό θα έχει άμεσες επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των αραβικών χωρών, βασικών προμηθευτών της παγκόσμιας αγοράς, δημιουργώντας την ανάγκη εξεύρεσης εναλλακτικών, κάτι δύσκολο στην παρούσα φάση, αλλά θα «μολύνει» με μόνιμη ακρίβεια και υψηλό πληθωρισμό τις οικονομίες.
Ηδη οι εναλλακτικές γίνονται και αυτές ακριβότερες. Η αντίδραση της Σαουδικής Αραβίας, που κατά κύριο λόγο παραδίδει στην Ερυθρά Θάλασσα, ήταν να αυξήσει το επιπλέον ποσό που χρεώνει στο δικό της πετρέλαιο με 19,5 δολάρια το βαρέλι, τιμολογώντας επί της ουσίας τον φόβο. Μέχρι σήμερα χρέωνε το πολύ επιπλέον 2,5 δολάρια το βαρέλι.
Τα τελευταία 26 χρόνια ουδέποτε το premium στο σαουδαραβικό αργό ξεπέρασε τα 10 δολάρια το βαρέλι. Αντίστοιχα, με αυξημένες τιμές ως προς τη φυσική παράδοση προϊόντος είναι όλα τα φορτία που έρχονται και από τις ΗΠΑ.
Ολη αυτή η διαταραχή επηρεάζει ήδη την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Σαν να μην έφτανε το χάος που προκαλούν οι δασμοί, οι αβέβαιες επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης και η δυσκολία της Ευρωπαϊκής Ενωσης να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα.
Εφόσον οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας, με πρακτικές τύπου διοδίων μονιμοποιηθούν, τότε θα μειώσουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και θα περιορίσουν την κατανάλωση ειδικά μεταξύ των νοικοκυριών που δυσκολεύονταν και πριν από τον πόλεμο, αυξάνοντας τις ανισότητες.
Ερχεται με λίγα λόγια μια «θύελλα», την ένταση της οποίας ακόμα δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε. Μόνο τη βλέπουμε να κοντοζυγώνει και δεν ξέρουμε πώς θα την αντιμετωπίσουμε.
