Τις τελευταίες εβδομάδες ο μεταλλικός ήχος των εργασιών στατικής ενίσχυσης δίνει ένα πρώτο σημάδι ζωής στο μεγάλο κτιριακό συγκρότημα στην οδό Μπενάκη, στη Μεταμόρφωση Χαλανδρίου. Λίγα μόλις χιλιόμετρα από τον σταθμό μετρό «Δουκίσσης Πλακεντίας», το κτίριο «ανασαίνει» από τη νεκρική σιωπή στην οποία είχε βυθιστεί για σχεδόν μία δεκαετία. Ηταν το 2017 όταν ο ιδιοκτήτης του, η «Πήγασος Εκδοτική» του ομίλου Μπόμπολα, κατέρρευσε οικονομικά, αφήνοντάς το στη λήθη, χωρίς νέο ένοικο.
Επί χρόνια, το οικοδόμημα ήταν η ναυαρχίδα του εκδοτικού βραχίονα της εταιρείας και σήμα κατατεθέν της εφημερίδας «Εθνος», στεγάζοντας τα κεντρικά γραφεία της πριν ο τίτλος πουληθεί και περάσει στα χέρια του Ιβάν Σαββίδη. Στο διάστημα που ακολούθησε μετά τη χρεοκοπία της «Πήγασος», το ακίνητο των 12.000 τ.μ. παρέμεινε άδειο, παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες της «Ελλάκτωρ», στην οποία ανήκει, να το αξιοποιήσει.
Αρχικά έγιναν διστακτικές κινήσεις ανακατασκευής ώστε να προσελκύσει ενδιαφερόμενους μισθωτές, αλλά όλες έπεσαν στο κενό. Μετά τις άκαρπες αυτές απόπειρες, τα τελευταία δύο με τρία χρόνια μπήκε σε τροχιά αναζήτησης αγοραστή. Ηταν, άλλωστε, ένα από τα ελάχιστα περιουσιακά στοιχεία από το παρελθόν που είχαν απομείνει στο χαρτοφυλάκιο της «Ελλάκτωρ», μετά το σερί αποεπενδύσεων σε διάφορους κλάδους.
Πλέον, με τα σημάδια της φθοράς και της παλαιότητας να έχουν χαραχθεί πάνω του, το κύριο ατού του παραμένει η στρατηγική τοποθεσία, σε κοντινή απόσταση από την Αττική Οδό. Μόλις πριν από μερικές μέρες, μάλιστα, ξεκίνησε να γράφεται το επόμενο κεφάλαιο της ιστορίας του, καθώς το ακίνητο πωλήθηκε έναντι τιμήματος 19 εκατ. ευρώ μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας του Υπερταμείου, προκειμένου να στεγάσει τις δραστηριότητες του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», ενός από τους βασικούς κόμβους καινοτομίας της χώρας.
Στο Κέντρο εντάσσονται ινστιτούτα και προγράμματα που εστιάζουν σε ψηφιακές τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα δεδομένα, τα πληροφοριακά συστήματα και η ρομποτική, αποτελώντας έναν από τους κύριους δημόσιους φορείς τεχνολογικής έρευνας. Με ετήσιο προϋπολογισμό που φτάνει τα 30 εκατ. ευρώ, προερχόμενο κυρίως από ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα και με στενή διασύνδεση με την ακαδημαϊκή κοινότητα, απασχολεί περίπου 1.000 εργαζομένους, στην πλειονότητά τους επιστήμονες της πληροφορικής και των θετικών επιστημών.
Από τη στιγμή της ανακοίνωσης της πώλησης έχει ξεκινήσει ένας πραγματικός αγώνας δρόμου. Στόχος είναι μέχρι τις 30 Ιουνίου να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες, ώστε να εκταμιευθεί το ποσό των 19 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, από το οποίο χρηματοδοτείται η αγορά.
«Πρόκειται για ένα έργο πνοής, ικανό να ανασχηματίσει τον τεχνολογικό χάρτη της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια», επισημαίνει στην «Κ» ο Γιάννης Εμίρης, πρόεδρος του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», και προσθέτει: «Πριν από περίπου πέντε χρόνια, με τη συνδρομή του υπουργείου Ανάπτυξης, πάρθηκε μια απόφαση που αποδείχθηκε σοφή: να κατευθυνθούν τα κονδύλια του Ταμείου σε υποδομές, οι οποίες θα δημιουργήσουν τη μαγιά που θα στηρίξει την έρευνα».
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, μέσα σε ενάμισι με δύο χρόνια από σήμερα, οι δραστηριότητες του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά» θα έχουν συγκεντρωθεί στα πρώην γραφεία του «Εθνους», αποκτώντας ενιαία στέγη. Το κτίριο θα φιλοξενεί σύγχρονα εργαστήρια για την υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων, καθώς και κατάλληλους χώρους για την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού, μεταμορφώνοντας το «κοιμισμένο» συγκρότημα σε δυναμικό κόμβο καινοτομίας.
Επί του παρόντος, οι δραστηριότητες του Κέντρου στην Αθήνα παραμένουν κατακερματισμένες σε διάφορα κτίρια κυρίως γύρω από το Μαρούσι, όπως η Ρομποτική και η Μονάδα Τεχνητής Νοημοσύνης «Αρχιμήδης», με το ετήσιο κόστος ενοικίων να αγγίζει τις 700.000 ευρώ. Με τη μεταφορά σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις, το ποσό αυτό θα εξοικονομηθεί και θα κατευθυνθεί πλήρως στον βασικό πυρήνα της λειτουργίας του, την έρευνα, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία spin-offs, όπως εξηγεί ο κ. Εμίρης.
«Από τα σπάργανα του Ερευνητικού Κέντρου γεννήθηκε η Innoetics, που κατέγραψε το μεγαλύτερο exit στον ακαδημαϊκό χώρο στην Ελλάδα, όταν το 2018 εξαγοράστηκε από τη Samsung πάνω από 20 εκατ. ευρώ», σημειώνει. Παράλληλα, οι νέες εγκαταστάσεις έρχονται να λύσουν ένα κρίσιμο ζήτημα. Αν και το Κέντρο έχει εξασφαλίσει το Heron Αριστείας στη Ρομποτική από την Ευρωπαϊκή Ενωση με 50% συγχρηματοδότηση του υπουργείου Ανάπτυξης, σήμερα στερείται κατάλληλων χώρων για την εκπαίδευση ανθρωποειδών ρομπότ και drones. Ετσι, ένα σημαντικό μέρος των νέων υποδομών θα αφιερωθεί στη ρομποτική.
Την ίδια στιγμή, η ομάδα «Αρχιμήδης», με επικεφαλής τον καθηγητή του MIT Κωνσταντίνο Δασκαλάκη, θα συνεχίσει τη δραστηριότητά της, παρότι το υφιστάμενο χρηματοδοτικό πρόγραμμα ύψους 20 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του.
