Για κάποιο λόγο θεωρούμε ότι η Ελλάδα είναι μια «κανονική» ευρωπαϊκή οικονομία και μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε με την παλιά ανεμελιά, αυτή που μας έστειλε στη χρεοκοπία πριν από 16 χρόνια. Ξεχνάμε ότι κουβαλάμε ακόμη το αποτύπωμα της πτώχευσης. Μπορεί το χρέος, αν πάνε όλα καλά, να υποχωρήσει ως ποσοστό του ΑΕΠ έστω και οριακά κάτω από το αντίστοιχο ιταλικό στο τέλος του έτους. Να φαίνεται και να είναι διαχειρίσιμο. Μόνο που το οφείλουμε στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αντιθέτως, των Ιταλών το μεγαλύτερο μέρος του χρέους τους κατέχουν οι ιταλικές τράπεζες. Χρωστάμε δηλαδή σε διαφορετικού επιπέδου θεσμούς και αυτή είναι η μεγάλη διαφορά.
Προφανώς, άλλες οι δικές μας υποχρεώσεις προς τον πιστωτή ESM και την Κομισιόν, και άλλες των Ιταλών προς τις δικές τους τράπεζες. Για παράδειγμα, όλες οι χώρες και η Ιταλία έχουν υποχρέωση να τηρούν τους κανόνες για το έλλειμμα και το χρέος. Εμείς, αν δεν το έχουμε παρατηρήσει, οφείλουμε να έχουμε πρωτογενή και δημοσιονομικά πλεονάσματα. Σε καμία περίπτωση έλλειμμα. Ουδείς έχει παρόμοια υποχρέωση. Οχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά να είναι εξασφαλισμένη η αποπληρωμή του χρέους προς τον ευρωπαϊκό μηχανισμό διάσωσης. Εχουμε επιστρέψει μεν σε κάποια μορφής κανονικότητα, αλλά παραμένουμε για ένα σημαντικό κομμάτι της οικονομίας μας σε μια ειδική κατηγορία (μόνοι μας), αυτή της μοναδικής χώρας μέλους με σημαντικές οφειλές σε ευρωπαϊκό θεσμό.
Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το κόστος δανεισμού της Ελλάδας ανέβηκε πιο ψηλά από άλλες οικονομίες.
Αν βάλουμε στην εξίσωση ότι είναι ακόμη νωπές οι μνήμες από τα «κουρέματα», τις ακροβασίες και τους λεονταρισμούς και εντέλει την αθέτηση χρέους το καλοκαίρι του 2015, που μας έφεραν σχεδόν εκτός Ευρωζώνης. Ολα αυτά οι αγορές δεν τα έχουν ξεχάσει. Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι στην πρώτη αναποδιά, όπως στην παρούσα φάση με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το κόστος δανεισμού της Ελλάδας ανέβηκε πιο ψηλά από άλλες οικονομίες. Το ρίσκο το πληρώνουμε ακριβότερα. Αυτό το ζούμε τώρα, που το βιώνουν ταυτόχρονα και οι υπόλοιπες οικονομίες. Φανταστείτε πώς θα είναι όταν θα το προκαλέσουμε ξανά εμείς οι ίδιοι. Και αυτό κατά τα φαινόμενα κοντοζυγώνει.
Για αυτό και η ανάγκη πολιτικής σταθερότητας, αυτό που ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας αποκάλεσε το μεγαλύτερο άυλο κεφάλαιο της χώρας, δεν αποτελεί μια επιλογή για τη χώρα, αλλά υποχρέωση. Η έλλειψη σταθερότητας, που προκάλεσε η αδυναμία συνεννόησης των πολιτικών κομμάτων την προηγούμενη δεκαετία στα μεγάλα ζητήματα, ήταν η βασική αιτία που η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα από αυτές που βίωσαν μνημόνια, που δεν τελείωσε με ένα, αλλά χρειάστηκε και δεύτερο και τρίτο πρόγραμμα στήριξης. Αν κάτι έγινε κατανοητό ως μάθημα από το 2015 και μετά και φάνηκε το σύνολο του πολιτικού συστήματος να το συμμερίζεται, είναι ότι στα βασικά θα συνεννοούμαστε. Αυτό αρχίζει και σβήνει ως αίσθηση τα τελευταία χρόνια και είναι μεγάλο πρόβλημα, ίσως το μεγαλύτερο της οικονομίας σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο..
