Υστερα από ένα μεγάλο διάστημα «ανακωχής» οι υψηλές τιμές ηλεκτρικού ρεύματος επιστρέφουν στην αγορά, ανατρέποντας προϋπολογισμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων καθώς οι πάροχοι αναπροσαρμόζουν άρδην τη στρατηγική τους μετά την αβεβαιότητα που έχει προκαλέσει η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή. Τα σταθερά μπλε τιμολόγια με τις χαμηλές τιμές πέριξ των 9-11 λεπτών/κιλοβατώρα που αποτέλεσαν τους τελευταίους μήνες εργαλείο από πλευράς των παρόχων για αύξηση και διατήρηση μεριδίων και παράλληλα καταφύγιο για τους καταναλωτές από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, έχουν εξαφανιστεί και έχουν αντικατασταθεί με τιμές από 13 έως και λίγο πάνω από τα 17 λεπτά/κιλοβατώρα. Η μέση τιμή στα πράσινα τιμολόγια στα οποία παραμένει το 60% των καταναλωτών, διαμορφώθηκε τον Απρίλιο στα 18 λεπτά/κιλοβατώρα από 14,5 λεπτά τον Μάρτιο μετά μια σημαντική απορρόφηση της αυξημένης κατά 21% χονδρεμπορικής τιμής από τους μεγάλους παρόχους.
Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής στην παγκόσμια αγορά ενέργειας από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και τα πλήγματα που έχουν δεχθεί πάνω από 45 ενεργειακές εγκαταστάσεις σε χώρες του Περσικού Κόλπου προεξοφλούν περαιτέρω άνοδο των τιμών ρεύματος ακόμη και σε περίπτωση άμεσης αποκλιμάκωσης της κρίσης. Οι αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου τον Μάρτιο (σε διπλάσια επίπεδα από αυτά πριν από τις πολεμικές συγκρούσεις στο Ιράν) θα περάσουν στην εγχώρια αγορά τον Απρίλιο, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές ρεύματος τον Μάιο και καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού που η στενότητα στην παγκόσμια αγορά αερίου σε συνδυασμό και με τις ανάγκες αναπλήρωσης των αποθεμάτων στις ευρωπαϊκές αποθήκες θα εξακολουθεί να κρατάει υψηλά τις τιμές του φυσικού αερίου.
Τα μπλε τιμολόγια με τις χαμηλές τιμές πέριξ των 9-11 λεπτών/κιλοβατώρα έχουν εξαφανιστεί και έχουν αντικατασταθεί με τιμές από 13 έως και λίγο πάνω από τα 17 λεπτά.
Για τους καταναλωτές οι συνθήκες αυτές προοιωνίζονται μεγάλες αυξήσεις εν μέσω θερινής περιόδου που οι λογαριασμοί ρεύματος αυξάνονται ούτως ή άλλως λόγω των υψηλών καταναλώσεων από τη χρήση κλιματιστικών.
Σε αυτή τη συγκυρία η αναζήτηση του χαμηλότερου τιμολογίου για τον καταναλωτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία. Πρόκειται όμως για μια όχι και τόσο απλή άσκηση, αφού τα πολύχρωμα τιμολόγια που διατίθενται στην αγορά είναι αρκετά σύνθετα, κάποια προϋποθέτουν εξειδικευμένες γνώσεις και συνεχή παρακολούθηση της χονδρεμπορικής αγοράς, κάποια έχουν καταρτιστεί με βάση συγκεκριμένο καταναλωτικό προφίλ και άλλα κρύβουν παγίδες που καλό είναι να ανακαλύψει κανείς πριν πέσει μέσα.
Η «Κ» επισημαίνει τα πολύ βασικά που θα πρέπει να λάβει κάποιος υπόψη του επιλέγοντας τιμολόγιο. Πριν ξεκινήσει την αναζήτηση καλό είναι να γνωρίζει τη μηνιαία κατανάλωσή του, ώστε να μπορεί να συγκρίνει τιμές μεταξύ παρόχων, αφού σε πολλά τιμολόγια οι τιμές διαφοροποιούνται ανάλογα με την κατανάλωση. Επίσης, το ύψος του παγίου διαφοροποιεί σημαντικά την τελική τιμή ανάλογα με την κλίμακα της κατανάλωσης. Αφού αποκτήσει πολύ καλή εικόνα του καταναλωτικού του προφίλ μετά μπορεί να ανατρέξει στην ιστοσελίδα της ΡΑΑΕΥ όπου υπάρχουν αναρτημένα όλα τα διαθέσιμα στην αγορά προϊόντα, σε τρεις βασικές κατηγορίες.
Πριν ξεκινήσει κάποιος την αναζήτηση, καλό είναι να γνωρίζει τη μηνιαία κατανάλωσή του, ώστε να μπορεί να συγκρίνει τιμές μεταξύ παρόχων – Κρίσιμο είναι και το ύψος του παγίου.
Τα σταθερά τιμολόγια, μπλε αποχρώσεως, διατίθενται με σταθερή τιμή για διάρκεια συνήθως 12 μηνών αλλά και κάποια 18μηνα ή και δύο ετών. Προσφέρουν σταθερότητα τιμής και πλήρη κάλυψη από τις ανοδικές τάσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Συνοδεύονται συνήθως με υψηλά πάγια που φτάνουν έως και σχεδόν τα 13 ευρώ τον μήνα. Σταθερό με χαμηλή τιμή συνήθως συνοδεύεται με υψηλό πάγιο και αντίστροφα. Τιμολόγια με υψηλό πάγιο και χαμηλή τιμή καλό είναι να αποφεύγονται από καταναλωτές με χαμηλή κατανάλωση, έως 300 κιλοβατώρες τον μήνα περίπου. Ενα πάγιο 9,90 τον μήνα σε μια κατανάλωση 300 κιλοβατωρών προσθέτει στην τελική τιμή 2-3 λεπτά/κιλοβατώρα. Αντίθετα στις υψηλές καταναλώσεις το υψηλό πάγιο εξομαλύνεται χωρίς στο τέλος να διαφοροποιεί σημαντικά την τελική τιμή του ρεύματος. Οι καταναλωτές θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι στα σταθερά τιμολόγια δεσμεύονται με ρήτρες αποχώρησης.
Στα πράσινα τιμολόγια, όπως και στα κίτρινα κυμαινόμενα, ο καταναλωτής θα πρέπει να γνωρίζει ότι είναι εκτεθειμένος λιγότερο ή περισσότερο στο ρίσκο της χονδρεμπορικής αγοράς. Στην περίπτωση των πράσινων –τα πιο απλά στη δομή τους και τα πιο συγκρίσιμα– οι πάροχοι στην πλειοψηφία τους απορροφούν μέσω εκπτώσεων ένα μέρος των αυξήσεων. Τα κίτρινα κυμαινόμενα δύο κατηγοριών (με καθορισμό τιμής εκ των προτέρων και καθορισμό τιμής εκ των υστέρων) είναι για τους «τολμηρούς» καταναλωτές που δεν φοβούνται τα ρίσκα της αγοράς. Μπορεί να επωφεληθούν από τις κατά περιόδους χαμηλές τιμές, ρισκάροντας μεγάλες επιβαρύνσεις σε περίοδο υψηλών διακυμάνσεων.
Και στις τρεις αυτές κατηγορίες τιμολογίων οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όσον αφορά τις εκπτώσεις συνέπειας, εξετάζοντας αναλυτικά τους όρους κάθε τιμολογίου και να μη στέκονται απλώς σε μια ελκυστική εμπορική πολιτική που μπορεί να λειτουργεί ως «παραπλανητικό δέλεαρ». Η ΡΑΑΕΥ έχει εντοπίσει στο παρελθόν περιπτώσεις όπου προμηθευτές παρείχαν εκπτώσεις συνέπειας (εμπρόθεσμης εξόφλησης λογαριασμού), οι οποίες όμως δεν ήταν σταθερές για όλη τη διάρκεια του συμβολαίου, αλλά μειώνονταν συνήθως μετά το πέρας δύο μηνών. Οι καταναλωτές θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις (τέλη δικτύου, ΥΚΩ κ.λπ.) είναι κοινές για όλους τους παρόχους.
