«Απομάθηση» αντί για επανάπαυση στις προηγούμενες δάφνες, προσαρμοστικότητα αντί για νοημοσύνη, χρήση «ψηφιακών διδύμων» αντί για στείρα τεχνολογία, μετατόπιση από την αγορά προϊόντων και υπηρεσιών προς την ικανότητα παροχής εγγυημένων αποτελεσμάτων.
Πρόκειται για τη συνταγή της επιτυχίας για τις επιχειρήσεις στη νέα πραγματικότητα, όπως την περιέγραψε ο Αμίν Τουφανί, μιλώντας σε γνωστούς Ελληνες επιχειρηματίες το πρωί της περασμένης Δευτέρας σε εκδήλωση που διοργάνωσε στην Αθήνα η Deloitte και στην οποία η «Καθημερινή» είχε την τιμή να παρευρεθεί και να παρακολουθήσει. O ιρανικής καταγωγής Αμερικανός επιχειρηματίας θεωρείται παγκόσμια αυθεντία στη διασταύρωση της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της στρατηγικής, είναι διευθύνων σύμβουλος της Nano.com, ιδρυτής της T Labs και του Adaptability.org στη Σίλικον Βάλεϊ, εμπνευστής και δημιουργός του AQ (Αdaptability Quotient), του δείκτη προσαρμοστικότητας.
Ταχύτατες αλλαγές
Ποια είναι η νέα πραγματικότητα στην οποία καλούνται να λειτουργήσουν οι επιχειρήσεις; Κατ’ αρχάς, σύμφωνα με τον Αμίν Τουφανί, μια πραγματικότητα ταχύτατων αλλαγών. «Μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια θα δούμε τόσες αλλαγές όσες έχουμε δει τα τελευταία 40 χρόνια», τόνισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι και μόνο αυτό περιορίζει τον χρόνο αντίδρασης στην αλλαγή. Στην πραγματικότητα ο ισχυρότερος παράγοντας που πρέπει να μας προϊδεάσει ότι θα επέλθει κάποια διαταραχή είναι η παρατεταμένη απουσία διαταραχής.
Αλλο χαρακτηριστικό της σημερινής πραγματικότητας είναι η μεγάλη συχνότητα ακραία αρνητικών και ακραία θετικών καταστάσεων. Ετσι, είχαμε από τη μια μεριά την COVID-19, μια ακραία αρνητική κατάσταση και από την άλλη το ChatGPT, μια ακραία θετική επινόηση. Η «σχιζοφρενική» αυτή περίοδος απαιτεί, σύμφωνα με τον κ. Τουφανί, την οικοδόμηση θεσμών που μπορούν να αντέξουν την ακραία αρνητική κατάσταση, αλλά και να κεφαλαιοποιήσουν μια ακραία θετική κατάσταση. Υπό αυτές τις συνθήκες η τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει ριζικά τα περιθώρια κέρδους μιας επιχείρησης, αλλά θα μπορούσε επίσης να καταστήσει την πρόταση μιας επιχείρησης εντελώς περιττή. «Γι’ αυτό είναι τόσο επικίνδυνο να επιτρέψετε στην προηγούμενη επιτυχία σας να εμποδίσει τη μελλοντική σας επιτυχία. Η απομάθηση είναι ξαφνικά η μάθηση, ως η μεγαλύτερη βασική ικανότητα για εσάς και την ομάδα σας», τόνισε χαρακτηριστικά απευθυνόμενος στους επιχειρηματίες ο Αμίν Τουφανί.
Η σημερινή «σχιζοφρενική» περίοδος απαιτεί την οικοδόμηση θεσμών που μπορούν να αντέξουν μια ακραία αρνητική κατάσταση, αλλά και να κεφαλαιοποιήσουν μια ακραία θετική κατάσταση.
Τρίτο βασικό χαρακτηριστικό της εποχής είναι η ταχύτητα με την οποία γίνονται τα πράγματα. Μέσω της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης αναπτύσσονται εφαρμογές εντός δύο εβδομάδων αντί εντός δύο ετών. Αυτό μεταφράζεται μεσοπρόθεσμα σε μηδενισμό του κόστους του λογισμικού, κάτι που σύμφωνα με τον Αμίν Τουφανί αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη τεκτονική αλλαγή που θα επηρεάσει όλες τις βιομηχανίες μας. Και ξαφνικά, επιχειρήσεις που είχαν συνηθίσει να αποτελούν το κέντρο του κόσμου θα διαταραχθούν, θα εκτοπισθούν από νεοφυείς, που θα βάλουν τον πελάτη ξανά στο επίκεντρο. Είναι επίσης η τεχνητή νοημοσύνη αυτή που φέρνει αλλαγές στις πωλήσεις, ακόμη και στο λιανεμπόριο, αλλά και στις υπηρεσίες. «Ετοιμαστείτε να πουλήσετε στην ΑΙ του πελάτη σας», ήταν η σύσταση του Αμίν Τουφανί, αναφέροντας ότι ήδη περίπου το 8% των αποφάσεων λιανικής αγοράς στις ΗΠΑ καθοδηγούνται από συστάσεις του Claude και του ChatGPT, αμφότερες δημοφιλείς στο ευρύ κοινό εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Τα ψηφιακά δίδυμα
Ωστόσο, δεν είναι η ΑΙ από μόνη της αυτή που θα κάνει τη διαφορά. Ολες οι μεγάλες καινοτομίες ξεκινούν με τη δημιουργία ψηφιακών διδύμων (digital twins), που επιτρέπουν την αξιοποίηση τεχνολογιών AI και την εξέλιξη σε λειτουργικό σύστημα της αγοράς. Οπως επεσήμανε ο Αμίν Τουφανί, όλες οι μεγάλες ιστορίες καινοτομίας από τη Σίλικον Βάλεϊ είναι ιστορίες καινοτομίας ψηφιακών διδύμων.
Ξαφνικά, επιχειρήσεις που είχαν συνηθίσει να αποτελούν το κέντρο του κόσμου θα διαταραχθούν, θα εκτοπισθούν από νεοφυείς, που θα βάλουν τον πελάτη ξανά στο επίκεντρο.
Η Uber δημιούργησε τα ψηφιακά δίδυμα για αυτοκίνητα και ανθρώπους, το Facebook το ψηφιακό δίδυμο για τους ανθρώπους και το κοινωνικό τους δίκτυο, το Fitbit το ψηφιακό δίδυμο για τη σωματική δραστηριότητα. Είναι τα ψηφιακά δίδυμα άλλωστε που ξεκλειδώνουν τεράστια αξία στην αγορά, αλλά και αυτά που θα φέρουν τη μεγάλη σύγκλιση, καθώς θα επιτρέψουν σε εταιρείες που βρίσκονται σήμερα σε έναν κλάδο, π.χ. στο λιανεμπόριο, να μπορούν να δραστηριοποιούνται και να επιφέρουν εγγυημένα αποτελέσματα και σε άλλους, άσχετους φαινομενικά κλάδους, όπως για παράδειγμα στην υγειονομική περίθαλψη.
Οι «δολοφόνοι», οι «χελώνες» και οι «Νίντζα»
Εν μέσω τόσο θεαματικών και αλλεπάλληλων αλλαγών, η προσαρμοστικότητα αναδεικνύεται στην υπ’ αριθμόν 1 δεξιότητα, με τον Αμίν Τουφανί να έχει δημιουργήσει τον δείκτη προσαρμοστικότητας (AQ – Adaptability Quotient) ως «απάντηση» στον δείκτη νοημοσύνης (IQ- Intelligence Quotient). Σύμφωνα με τον ίδιο, το AQ, σε αντίθεση με το IQ, μπορεί να βελτιωθεί.
Αλλη ιδιότητα του AQ; Οι άνθρωποι με υψηλό AQ, άνθρωποι ανοιχτοί σε νέες ιδέες, έχουν 39% περισσότερες πιθανότητες να καινοτομήσουν με ανεπαρκείς πόρους, κάτι που είναι μια από τις μεγάλες προκλήσεις της σύγχρονης εποχής. Διότι το να καινοτομήσεις με απεριόριστους πόρους είναι το εύκολο της υπόθεσης. Επιπλέον, σύμφωνα με τις μετρήσεις που έχει «τρέξει» ο Τουφανί, οι άνθρωποι με υψηλό AQ έχουν 80% περισσότερες πιθανότητες να συνεργαστούν καλά με άλλους και να χειριστούν αποτελεσματικά τις συγκρούσεις.
Η αξιοποίηση της ΑΙ
Σύμφωνα με τον ίδιο, σε κάθε χώρο εργασίας υπάρχουν τρεις ομάδες ανθρώπων: οι «χελώνες», οι «δολοφόνοι» και οι «Νίντζα». Η εφαρμογή της ΑΙ αναδεικνύει αμέσως τις αδυναμίες των δύο πρώτων ομάδων, κυρίως της δυσκολίας προσαρμογής τους στα νέα δεδομένα και στις αλλεπάλληλες αλλαγές, με τους πρώτους να έχουν αργές αντιδράσεις και τους δεύτερους να αντιστέκονται στην αλλαγή λόγω υπερβολικής αυτοπεποίθησης, δημιουργώντας στο τέλος τοξικό περιβάλλον, ενώ η τρίτη ομάδα χαρακτηρίζεται από ευελιξία και προσαρμοστικότητα. Μάλιστα, οι «Νίντζα» δεν χρειάζεται να έχουν υψηλές επιστημονικές δεξιότητες, δεν χρειάζεται να είναι οι ίδιοι προγραμματιστές, αλλά είναι οι άνθρωποι που ξέρουν τι ερωτήσεις να απευθύνουν στις εφαρμογές ΑΙ.
Με άλλα λόγια, ο μετασχηματισμός που επιφέρει η ΑΙ έχει να κάνει λιγότερο με την τεχνολογία αυτή καθαυτή και κυρίως συνδέεται με το πώς ενσωματώνεται στο ανθρώπινο δυναμικό, πώς αξιοποιείται έτσι ώστε και η επιχείρηση να ωφεληθεί και το ανθρώπινο δυναμικό να ευδοκιμήσει.
Πώς επιτυγχάνεις όλα τα παραπάνω, ειδικά σε επιχειρήσεις με πολυετή ιστορία και με προσωπικό συχνά μεγάλης ηλικίας, ήταν το κυρίαρχο ερώτημα που τέθηκε στον Αμίν Τουφανί από τους Ελληνες επιχειρηματίες, επικεφαλής κυρίως κορυφαίων λιανεμπορικών ομίλων, που παρευρέθηκαν στην εκδήλωση. Η απάντηση, βεβαίως, βρίσκεται στην επανακατάρτιση του εργατικού δυναμικού των επιχειρήσεων, με την Deloitte στις λύσεις που προτείνει και εφαρμόζει σε επιχειρήσεις να συγκαταλέγει την αλλαγή νοοτροπίας, την ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων και τη δημιουργία ανθεκτικών και προσαρμοστικών μοντέλων λειτουργίας. Οπως επισημαίνουν τα στελέχη της Deloitte, «η τεχνητή νοημοσύνη είναι ο καταλύτης – ο μετασχηματισμός είναι η αξία».
Οι υποδομές
Το άλλο κρίσιμο στοιχείο που απαιτείται για την ορθή αξιο-ποίηση της ΑΙ είναι οι απαραίτητες υποδομές, αλλά και το κατάλληλο, επαρκές και σύγχρονο, ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς σε διαφορετική περίπτωση η ΑΙ μπορεί να εξελιχθεί απλώς σε ακριβό πείραμα, χωρίς τελικά εφαρμογή σε διάφορες πτυχές της ζωής μας με στόχο τη βελτίωσή της.
Είτε η εφαρμογή της αφορά τον εξοπλισμό των εμπορικών πλοίων με σύστημα ΑΙ (όπως το σύστημα OrcaA AI) που ενισχύει την ασφαλή ναυσιπλοΐα είτε αφορά τη δημιουργία αερόσακου για ποδηλάτες, σύμφωνα με το παράδειγμα σουηδικής εταιρείας είτε αφορά την παροχή περαιτέρω επιστημονικής και τεχνικής βοήθειας σε γιατρούς και νοσηλευτές είτε αφορά την ανάπτυξη ολοένα και πιο ισχυρών drones για τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων (containers), μειώνοντας σε μεγάλο βαθμό τους κινδύνους των θαλάσσιων και οδικών εμπορευματικών μεταφορών.
