Από το αυξανόμενο κόστος ενέργειας στην Ευρώπη, μέχρι την τηλεργασία και τα κλειστά πανεπιστήμια της Ασίας, ο συνεχιζόμενος πόλεμος στο Ιράν και η διαταραχή στην ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών στον Περσικό Κόλπο, ιδιαίτερα στα Στενά του Ορμούζ, έχουν πυροδοτήσει μια παγκόσμια οικονομική καταιγίδα με άγνωστες συνέπειες. Ενώ η Γηραιά Ηπειρος παλεύει να συγκρατήσει μια διαφαινόμενη ύφεση, καθώς τα χρέη σε πολλές χώρες αγγίζουν επίπεδα-ρεκόρ, η νότια Ασία βυθίζεται σε μια κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, όπου η έλλειψη φυσικού αερίου υπαγορεύει πλέον τα πάντα: από τον τρόπο που μαγειρεύουν οι άνθρωποι μέχρι τις τελετές αποχαιρετισμού των νεκρών τους.
Ευρώπη
Στην Ευρώπη, σε αντίθεση με την περίοδο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, όταν τα προγράμματα για την αντιμετώπιση της πανδημίας παρείχαν ένα δίχτυ ασφαλείας, σήμερα τα κρατικά ταμεία είναι άδεια. Με το δημόσιο χρέος στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο να αγγίζει ιστορικά υψηλά, η δυνατότητα των κυβερνήσεων να επιδοτήσουν την ενέργεια έχει σχεδόν εκμηδενιστεί.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, ήταν αφοπλιστικός στις αρχές της εβδομάδας, δηλώνοντας πως «δεν υπάρχουν άλλα χρήματα», αποτυπώνοντας την αδυναμία του κράτους να απορροφήσει τους κραδασμούς για λογαριασμό των πολιτών. Η οικονομική πίεση μεταφράζεται ήδη σε υπαρξιακή απειλή για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ενεργοβόροι κλάδοι, όπως η χημική βιομηχανία στη Γερμανία, βλέπουν το κόστος παραγωγής να εκτοξεύεται, οδηγώντας στο κλείσιμο των εργοστασίων ή στη μεταφορά τους σε ΗΠΑ και Κίνα.
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του αερίου σε μόλις δέκα ημέρες κόστισε στους Ευρωπαίους φορολογούμενους πάνω από τρία δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ ευρωπαϊκοί κολοσσοί από όλους τους κλάδους υποβαθμίζουν τις προβλέψεις τους, φοβούμενοι ότι η μείωση της αγοραστικής δύναμης θα πλήξει τις πωλήσεις. Ακόμη και ο αγροτικός τομέας κλονίζεται, καθώς το αυξημένο κόστος λιπασμάτων και ντίζελ απειλεί να μετακυλιστεί στο ράφι, πυροδοτώντας έναν νέο κύκλο πληθωρισμού στα τρόφιμα. Τρίμηνος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ με τις τιμές του πετρελαίου να κυμαίνονται μεταξύ 120 και 150 δολαρίων το βαρέλι θα μπορούσε να μειώσει σχεδόν μισή ποσοστιαία μονάδα από το ΑΕΠ της Γερμανίας το επόμενο έτος, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ο Ντιρκ Σουμάχερ, επικεφαλής οικονομολόγος της γερμανικής κρατικής τράπεζας KfW.
Νότια Ασία
Ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν έχει διαταράξει τον ενεργειακό εφοδιασμό σε ολόκληρο τον κόσμο, η νότια Ασία ωστόσο, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις χώρες του Κόλπου για το φυσικό αέριο, είναι από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο. Στην Ινδία, τα κρεματόρια έχουν σταματήσει να χρησιμοποιούν αέριο για την καύση των νεκρών τους και τα εστιατόρια έχουν σταματήσει να τηγανίζουν τα τρόφιμα. Στο Πακιστάν, οι δημόσιοι υπάλληλοι εργάζονται μόλις τέσσερις ημέρες την εβδομάδα, ενώ στο Μπανγκλαντές, τα πανεπιστήμια έχουν κλείσει και οι εξετάσεις έχουν ακυρωθεί. Η χώρα, που εξαρτάται κατά 85% από τις εξαγωγές ενδυμάτων, προσπαθεί απεγνωσμένα να κρατήσει τις ραπτομηχανές των εργοστασίων της σε λειτουργία, επιβάλλοντας αυστηρά μέτρα στην ηλεκτροδότηση νοικοκυριών και δημόσιων κτιρίων.
Η κρατική εταιρεία του Μπανγκλαντές Petrobangla έχει επιβάλει καθημερινές διακοπές στην παροχή φυσικού αερίου, ενώ το υπουργείο Παιδείας έκλεισε όλα τα δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια σε εθνικό επίπεδο, επισπεύδοντας τις αργίες του Ιντ αλ-Φιτρ ως έκτακτο μέτρο για τη μείωση της κατανάλωσης. Στην Ινδία, τη δεύτερη μεγαλύτερη εισαγωγέα υγραερίου στον κόσμο, η κρίση έχει εισβάλει στην καθημερινότητα με τον πιο σκληρό τρόπο. Τα εστιατόρια στη Βομβάη και στο Νέο Δελχί έχουν σταματήσει το τηγάνισμα και το σιγοβράσιμο φαγητών για να εξοικονομήσουν αέριο, ενώ οι τιμές στις φιάλες υγραερίου στη μαύρη αγορά έχουν διπλασιαστεί.
Η κρίση αποτυπώνεται με δραματικό τρόπο στα κρεματόρια της πόλης Πούνε, όπου η έλλειψη αερίου ανάγκασε τους υπεύθυνους να επιστρέψουν σε παραδοσιακές ή ηλεκτρικές μεθόδους καύσης για να αποφευχθεί η συσσώρευση νεκρών. Η έλλειψη φυσικού αερίου έχει πλήξει επίσης τη Σρι Λάνκα, επηρεάζοντας τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις, με μεγάλες ουρές στα πρατήρια καυσίμων. Η νησιωτική χώρα «μπορεί να αποθηκεύσει περίπου μία εβδομάδα προμήθειας» υγραερίου, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος Ανούρα Κουμάρα Ντισαναγιάκε.
Το άλμα της Κίνας και τα μέτρα θωράκισης
Η κινεζική οικονομία εισήλθε στο 2026 ξεπερνώντας τις προβλέψεις και επιδεικνύοντας αξιοσημείωτα αντανακλαστικά απέναντι στις διεθνείς πιέσεις, με αύξηση 6,3% στη βιομηχανική παραγωγή και 2,8% στις λιανικές πωλήσεις. Η άνοδος αυτή τροφοδοτήθηκε κυρίως από την ισχυρή εξωτερική ζήτηση, με τις εξαγωγές να καταγράφουν άλμα σχεδόν 22% το πρώτο δίμηνο, παρά τις επικρίσεις των εμπορικών εταίρων για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα της χώρας. Στο μέτωπο της εσωτερικής κατανάλωσης, οι λιανικές πωλήσεις σημείωσαν άνοδο 2,8%, δυναμική που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις δαπάνες για τη σεληνιακή Πρωτοχρονιά, οι οποίες τόνωσαν την αγορά σε κλάδους όπως τα είδη πολυτελείας, ο χρυσός και η εστίαση. Παράλληλα, το Πεκίνο θωρακίζεται έναντι της γεωπολιτικής αστάθειας στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας την ενεργειακή του αυτάρκεια με αύξηση 1,9% στην εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και στρατηγικά αποθέματα 1,2 δισ. βαρελιών, μειώνοντας δραστικά την εξάρτησή του από τα Στενά του Ορμούζ.
