Η Ελλάδα έχει όλα τα αρνητικά της πυρηνικής ενέργειας χωρίς να έχει τα θετικά. Το σχόλιο από άνθρωπο της αγοράς αναφέρεται στα περί επικινδυνότητας της πυρηνικής ενέργειας, όταν η χώρα περιστοιχίζεται κυριολεκτικά από πυρηνικούς αντιδραστήρες. Στα βόρεια σύνορά της η Βουλγαρία, πέραν των δύο μονάδων του Κοζλοντούι που λειτουργούν, ήδη δρομολογεί την κατασκευή δύο ακόμη μεγάλων μονάδων 1,2 γιγαβάτ που θα ενταχθούν στο σύστημα στα μέσα του 2030. Η Ρουμανία λειτουργεί ήδη πυρηνικές μονάδες και η Σερβία σχεδιάζει την κατασκευή δύο πυρηνικών αντιδραστήρων ρωσικής τεχνολογίας. Νότια, στην Αίγυπτο βρίσκονται υπό κατασκευήν 4 πυρηνικές μονάδες και ανατολικά η Τουρκία κατασκευάζει πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής στο Ακούγιου, απέναντι από την Κύπρο, που προγραμματίζεται να μπει σε λειτουργία εντός του 2026, ενώ στα σχέδιά της περιλαμβάνονται δύο ακόμη πυρηνικές μονάδες.
Η εικόνα της γειτονιάς μας είναι ενδεικτική της παγκόσμιας στροφής προς την αφοριστική μορφή ενέργειας μετά το ατύχημα της Φουκουσίμα, εξέλιξη που καθιστά ιστορικής σημασίας και ορόσημο για το ενεργειακό μείγμα της χώρας την απόφαση να συμπεριλάβει σε αυτό και την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας, που ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα o πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το Παρίσι και τη σύνοδο κορυφής για την πυρηνική ενέργεια.
Οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες (SMR), στους οποίους αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός, είναι η νέα τεχνολογία που εμφανίζεται ως ιδανική λύση για την ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση και στην οποία έχουν στραφεί τα τελευταία χρόνια κυβερνήσεις, εταιρείες και επιστημονικές κοινότητες από όλο τον κόσμο, με την ανάπτυξη των ενεργοβόρων Data Centers και της τεχνητής νοημοσύνης να ενισχύει την τάση της «πυρηνικής αναγέννησης» διεθνώς, κινητοποιώντας δισεκατομμύρια επενδύσεων.
Οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες διαθέτουν πιο προηγμένα συστήματα ασφαλείας σε σύγκριση με τους μεγάλους και έχουν σημαντικά χαμηλότερο κόστος.
Οι SMR βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης, βασίζονται στην τεχνολογία των υφιστάμενων, αλλά διαθέτουν μια σειρά από πλεονεκτήματα. Είναι πολύ μικρότεροι από τους παραδοσιακούς (ισχύς 50-300 MW), φτιάχνονται σε εργοστάσια και μεταφέρονται έτοιμοι στην περιοχή όπου θα χρησιμοποιηθούν, στον μισό χρόνο από τους μεγάλους, κοστίζουν το ένα τρίτο περίπου (1,5 δισ. αντί για 5 δισ.) και διαθέτουν ακόμη πιο προηγμένα συστήματα ασφαλείας. Μπορούν να εγκατασταθούν εύκολα, να προστεθούν νέες μονάδες όποτε χρειάζεται και να παραχθεί καθαρή ενέργεια χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, προσφέροντας λύσεις απανθρακοποίησης για τη βαριά βιομηχανία και τη ναυτιλία, ενώ αντέχουν στους ισχυρότερους σεισμούς. Παρέχουν ενέργεια 24 ώρες το 24ωρο λειτουργώντας ως μονάδες βάσης συμπληρωματικά προς τη διακοπτόμενη παραγωγή των ΑΠΕ, που εξαρτάται από τον ήλιο και τον άνεμο, και διασφαλίζουν χαμηλές τιμές ενέργειας λόγω του χαμηλού λειτουργικού κόστους.
Συνοδεύονται όμως και από προκλήσεις, όπως το κόστος σε σχέση με συμβατικές μονάδες φυσικού αερίου ή άνθρακα και, κυρίως, τα πυρηνικά απόβλητα, αν και παράγοντες της πυρηνικής βιομηχανίας θεωρούν «άδικη την κριτική για τα απόβλητα». «Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες θα συνεχίσουν να παράγουν πυρηνικά απόβλητα. Είναι όμως σε παγκόσμιο επίπεδο πολύ συγκεκριμένη η στρατηγική για τη διαχείρισή τους», τονίζει στην «Κ» ο Διονύσης Χιώνης, πυρηνικός μηχανικός, συνιδρυτής με τον Στάθη Βλασόπουλο της Athlos Energy, της πρώτης ελληνικής εταιρείας στην πυρηνική βιομηχανία. Εξηγεί ότι τα απόβλητα τοποθετούνται μέσα σε πολύ συγκεκριμένα δοχεία τα οποία θάβονται κάτω από τη γη σε βάθος μεγαλύτερο των 500- 600 μέτρων και σε γεωλογικούς σχηματισμούς πάρα πολύ σταθερούς. Οι αναλύσεις δείχνουν ότι και να γίνει κάτι στα επόμενα 100.000 χρόνια δεν θα υπάρξει διαρροή της ραδιενέργειας στον υδροφόρο ορίζοντα και στο υπέδαφος». Η πρώτη τέτοια εγκατάσταση, όπως λέει, έχει κατασκευαστεί στη Φινλανδία και θα έρθει σε λίγο και στη Σουηδία.
«Αδικη η κριτική για τα απόβλητα», λένε παράγοντες του κλάδου. Αποθηκεύονται σε ειδικά δοχεία και θάβονται σε μεγάλα βάθη, σε γεωλογικά σταθερούς σχηματισμούς.
Σχολιάζοντας την απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης, ο κ. Χιώνης δηλώνει ότι «πρόκειται για μια στρατηγική απόφαση της χώρας που βλέπει μπροστά στα επόμενα περίπου 20 χρόνια. Εφόσον ξεκινήσει σήμερα συστηματικά η προετοιμασία, θα μπορούσε μέσα στα επόμενα πέντε έως δέκα χρόνια να ολοκληρώσει τη διαδικασία αδειοδότησης των πρώτων μονάδων. Η κατασκευή και έναρξη λειτουργίας τους θα απαιτούσε επιπλέον τρία έως πέντε χρόνια, ανάλογα με την τεχνολογία που θα επιλεγεί. «Η πυρηνική ενέργεια έχει προτερήματα, έχει και προκλήσεις, το σημαντικό είναι να μη δαιμονοποιούμε κάποια τεχνολογία, να υπάρχει διάλογος και η Ελλάδα δεν έχει ξεκινήσει μια οργανωμένη ενημέρωση της κοινής γνώμης», υπογραμμίζει χαιρετίζοντας την απόφαση του πρωθυπουργού.
