Ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί μια επώδυνη κρίση εφοδιασμού ενέργειας, με την Ευρωπαϊκή Ενωση να είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε ενεργειακούς κλυδωνισμούς. Από τη μία η Ε.Ε., διά στόματος και της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξακολουθεί να τηρεί σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία για την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022, λέγοντας ότι θα είναι «στρατηγικό λάθος» η επιστροφή στο ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, και από την άλλη η Μόσχα απειλεί «να κλείσει νωρίς την πόρτα», καθώς η Γηραιά Ηπειρος συνεχίζει να απεξαρτάται από τις προμήθειές της.
«Στην τρέχουσα κρίση, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τη μακροπρόθεσμη στρατηγική μας και να επιστρέψουμε στα ρωσικά ορυκτά καύσιμα», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν σε ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ανέφερε ότι η Ε.Ε. προετοιμάζει άλλες επιλογές για τη μείωση των τιμών της ενέργειας για τα 27 κράτη-μέλη της, συμπεριλαμβανομένων μέτρων κρατικής ενίσχυσης, συμφωνιών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και επιδοτήσεων ή πλαφόν στις τιμές της ενέργειας.
Η Ε.Ε. έχει μειώσει τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας από τη ρωσική εισβολή και σχεδιάζει την πλήρη απαγόρευση όλων των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας. Ωστόσο, ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχει προκαλέσει αναταραχή στις διεθνείς αγορές, περιορίζοντας τις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου και προκαλώντας ραγδαία αύξηση των τιμών. Πιο φιλικά προς τη Μόσχα ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Ουγγαρία, έχουν ζητήσει την άρση των κυρώσεων της Ε.Ε. στις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας προκειμένου να μετριαστεί η κρίση εφοδιασμού.
Αντιλαμβανόμενος την ευκαιρία να σφίξει στη μέγγενη την Ευρώπη, ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε: «Η κυβέρνηση έχει ήδη θέσει ως στόχο την αξιολόγηση της δυνατότητας και της σκοπιμότητας διακοπής των προμηθειών καυσίμων μας στην ευρωπαϊκή αγορά, χωρίς να περιμένουμε να μας κλείσουν επιδεικτικά την πόρτα». «Ο στόχος είναι να το κάνουμε τώρα και να ανακατευθύνουμε αυτούς τους όγκους από τις ευρωπαϊκές αγορές σε πιο υποσχόμενες περιοχές και, το πιο σημαντικό, να αποκτήσουμε πρόσβαση σε αυτές», πρόσθεσε, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
Η Ε.Ε. έχει επιδιώξει να μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια, με τις εισαγωγές να μειώνονται σε περίπου 13% τόσο για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) όσο και για το αέριο που μεταφέρεται μέσω αγωγών, και κάτω από 3% για το πετρέλαιο, από 45% και 27% αντιστοίχως το 2021, σημειώνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ωστόσο, όλες οι εξαγωγές LNG της Ρωσίας από τις εγκαταστάσεις της στην Αρκτική προορίζονταν για χώρες της Ε.Ε. τον Φεβρουάριο.
Τον Ιανουάριο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε κανονισμό για την απαγόρευση των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία από τις 18 Μαρτίου, με μεταβατικές περιόδους για τις υφιστάμενες συμβάσεις. Μέχρι το τέλος του 2027, όλες οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου θα απαγορευτούν.
«Αλλες αγορές ανοίγουν και ίσως είναι πιο συμφέρον για εμάς να σταματήσουμε τις αποστολές προς την ευρωπαϊκή αγορά τώρα και να στραφούμε προς τις αγορές που ανοίγουν και να εδραιωθούμε εκεί», είχε δηλώσει ο Ρώσος πρόεδρος στις 4 Μαρτίου.
Με την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου να πλησιάζει, τον πόλεμο στο Ιράν και τους ταυτόχρονους περιορισμούς στις παγκόσμιες εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, η συγκυρία είναι τρομερά επιβαρυντική για την Ε.Ε., η οποία ήδη δυσκολεύεται να καταλήξει σε συναίνεση για την απαγόρευση της φθηνής ρωσικής ενέργειας.
