Εκτός «εργαλειοθήκης» μένει η αξιοποίηση του λιγνίτη για τον μετριασμό των επιπτώσεων από την τρέχουσα ενεργειακή κρίση. Η κυβέρνηση, αν και έχει ανασύρει από το συρτάρι το πακέτο μέτρων που έλαβε στην ενεργειακή κρίση του 2022 για να προχωρήσει σε παρεμβάσεις εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν, δεν εξετάζει την επιστράτευση του εθνικού καυσίμου, ούτε να ανατρέψει τον σχεδιασμό της ΔΕΗ για απόσυρση και της τελευταίας λιγνιτικής μονάδας, «Πτολεμαΐδα 5», στο τέλος του 2026.
«Δεν υπάρχει κάποιο σχέδιο παράτασης ζωής για τη μονάδα ή διατήρησής της ως μονάδας στρατηγικής εφεδρείας», δήλωσε χθες απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφων ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος. Η σχετική απόφαση φαίνεται να είναι ειλημμένη για την κυβέρνηση, σύμφωνα με όσα είπε ο κ. Τσάφος, αν και ο χρόνος απόσυρσης της «Πτολεμαΐδας 5» αποτελεί σημείο τριβής μεταξύ ΑΔΜΗΕ και ΔΕΗ. Ο ΑΔΜΗΕ ως αρμόδιος για την επάρκεια του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας φέρεται να θεωρεί απαραίτητη την παραμονή της στο σύστημα τουλάχιστον μέχρι και το τέλος του 2027, που θα έχει ενισχυθεί από την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ικανοποιητικής ισχύος. Η ΔΕΗ από την πλευρά της φέρεται αμετακίνητη ως προς την απόφαση για μετατροπή της σε μονάδα φυσικού αερίου από το 2027, προγραμματισμός που συνδέεται με τα σχέδια της εταιρείας για την ανάπτυξη data centers στη Δυτική Μακεδονία, ισχύος αρχικά 300 μεγαβάτ με προοπτική επέκτασης στο 1 γιγαβάτ.
Το ΥΠΕΝ, όπως προκύπτει από τις χθεσινές δηλώσεις του κ. Τσάφου, φαίνεται να συντάσσεται με την πλευρά της ΔΕΗ. Ο αρμόδιος υφυπουργός επικαλέστηκε στην επιχειρηματολογία του τόσο το υψηλό κόστος λειτουργίας της λιγνιτικής μονάδας λόγω εκπομπών CO2 όσο και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της που στερούνται της απαραίτητης ευελιξίας για την παραμονή της ως στρατηγική εφεδρεία. Τους δύο τελευταίους μήνες η «Πτολεμαΐδα 5» έχει μπει σε λειτουργία για 14 ημέρες που οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ήταν πάνω από 125 ευρώ/μεγαβατώρα και έχει δουλέψει στο 12% της δυναμικότητάς της, είπε, εξηγώντας γιατί η μονάδα δεν είναι ανταγωνιστική. Υποστήριξε επίσης ότι η μονάδα δεν μπορεί να παραμείνει στο σύστημα ως στρατηγική εφεδρεία. Οπως είπε, η λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων συνδέεται με ορυχείο, που δεν μπορείς να το «αναβοσβήνεις». Θα πρέπει ή να αποθηκεύσεις τον λιγνίτη με τον κίνδυνο της ανάφλεξης ή να τον εξορύξεις όταν αποφασίσεις ότι τον χρειάζεσαι, κάτι που απαιτεί όμως χρόνο. Επικαλέστηκε μάλιστα τη δυσκολία στην κρίση του 2022 να επιτευχθεί ο στόχος που έθεσε η κυβέρνηση για διπλασιασμό της λιγνιτικής παραγωγής εξαιτίας αυτής της ιδιαιτερότητας λειτουργίας των ορυχείων.
Ο διπλασιασμός της λιγνιτικής παραγωγής και η παραμονή της «Πτολεμαΐδας 5» στο σύστημα ως στρατηγικής εφεδρείας και μετά το 2028 ήταν ένα από τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση στην ενεργειακή κρίση του 2022 για τη συγκράτηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, αφού για πρώτη φορά οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου κατέστησαν τη λιγνιτική παραγωγή φθηνότερη από την παραγωγή του εισαγόμενου καυσίμου. Κυβέρνηση και ΔΕΗ αναγνώρισαν τότε τη στρατηγική σημασία του εγχώριου καυσίμου σε συνθήκες κρίσης.
