Επί χρόνια στόχος αξιωματούχων του αμερικανικού κράτους ήταν ο απογαλακτισμός της Silicon Valley από την Ταϊβάν, τη νησιωτική δημοκρατία που αντιπροσωπεύει το 90% της παγκόσμιας παραγωγής προηγμένων μικροεπεξεργαστών για υπολογιστές. Σε μυστικές συναντήσεις στελέχη υπηρεσιών ασφαλείας προειδοποιούσαν εταιρείες όπως τις Apple, Advanced Micro Devices και Qualcomm για τα σχέδια της Κίνας να ανακτήσει την Ταϊβάν. Σε περίπτωση μιας κινεζικής πολιορκίας της Ταϊβάν, τόνιζαν, θα διακοπεί η προσφορά των μικροεπεξεργαστών από την Ταϊβάν και η αμερικανική βιομηχανία τεχνολογίας θα γονατίσει. Οι επιχειρηματίες δεν πείθονταν αν και τα ΜΜΕ είχαν δημοσιεύσει τις πληροφορίες που τους εμπιστευόταν η κυβέρνηση. Διερωτώντο, άλλωστε, γιατί η Κίνα να κατακτήσει την Ταϊβάν αν αυτό πρόκειται να πλήξει την οικονομία της.
Δύο πρόεδροι προσπάθησαν να πείσουν τον κλάδο να αλλάξει προμηθευτές. Ο πρόεδρος Μπάιντεν προσέφερε εγγυήσεις ύψους δισεκατομμυρίων για την αύξηση της εγχώριας παραγωγής μικροεπεξεργαστών και ο πρόεδρος Τραμπ προσπάθησε να επιτύχει το ίδιο απειλώντας με δασμούς δισεκατομμυρίων. Ομως ούτε οι προειδοποιήσεις ούτε τα δώρα, ούτε οι απειλές έφεραν αποτέλεσμα. Η αμερικανική βιομηχανία τεχνολογίας αρνήθηκε να αλλάξει προμηθευτή για τους περισσότερους μικροεπεξεργαστές της που χρησιμοποιεί στα έξυπνα κινητά, τους φορητούς υπολογιστές και στα τεράστια κέντρα δεδομένων. Οι λόγοι της προσήλωσής τους στην Ταϊβάν είναι σαφείς. Οι μικροεπεξεργαστές των ΗΠΑ ήταν 25% ακριβότεροι καθώς ήταν υψηλότερο το κόστος των πρώτων υλών, των εργατικών και των αδειών. Και η TSMC της Ταϊβάν θεωρείτο καλύτερη από την αμερικανική Intel στην παραγωγή μικροεπεξεργαστών τελευταίας τεχνολογίας. Οι αμερικανικές επιχειρήσεις ενδιαφέρονται περισσότερο για τα κέρδη τους παρά για τους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Τον Φεβρουάριο του 2022 όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία τα επιχειρήματα της κυβέρνησης ενισχύθηκαν. Σε επικοινωνία του Λευκού Οίκου με τα επιχειρηματικά στελέχη, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Τζέικ Σάλιβαν τόνισε πως η στάση της Ρωσίας προδίδει πως οι χώρες επιλέγουν να καταλάβουν εδάφη ακόμη και όταν αυτό πλήττει την οικονομία τους. Τις τελευταίες ημέρες η Κίνα κινείται στα ύδατα γύρω από την Ταϊβάν με τρόπο που μοιάζει με αποκλεισμό της νήσου. Εντείνεται, έτσι, η ανησυχία πως η αδράνεια των σημαντικότερων εταιρειών της Silicon Valley εγκυμονεί κινδύνους αποσταθεροποίησης της παγκόσμιας οικονομίας. Και ο Λευκός Οίκος προέβη σε επίμονες προειδοποιήσεις. Αν κατακτηθεί η Ταϊβάν, η βιομηχανία τεχνολογίας δεν θα μπορεί να πει πως δεν την προειδοποίησαν. Τα στελέχη της επικεντρώνονται τόσο στην προσπάθειά τους να αναδειχθούν νικητές σε μια υπερ-ανταγωνιστική αγορά και να διατηρήσουν τα περιθώρια κέρδους τους, ώστε το πρόβλημα με την Ταϊβάν βρίσκεται σε δεύτερη μοίρα. Και τώρα θα χρειαστούν χρόνια για να αποφέρουν καρπούς οι κινήσεις ορισμένων εταιρειών.
Τις τελευταίες ημέρες η Κίνα κινείται στα ύδατα γύρω από την Ταϊβάν και εντείνεται η ανησυχία για αποσταθεροποίηση της διεθνούς οικονομίας.
Εμπιστευτική μελέτη που εκπόνησε το 2022 η Ενωση Βιομηχανιών Μικροεπεξεργαστών υποστηρίζει πως αν διακοπεί η προσφορά μικροεπεξεργαστών από την Ταϊβάν θα οδηγήσει στη μεγαλύτερη οικονομική κρίση μετά τη Μεγάλη Υφεση. Σύμφωνα με την 20σέλιδη μελέτη, το ΑΕΠ των ΗΠΑ θα μειωθεί κατά 11%, κατά 2,5 τρισ. δολ., δηλαδή δύο φορές περισσότερο από ό,τι μειώθηκε κατά την ύφεση του 2008. Η κατάρρευση θα είναι ακόμη χειρότερη στην Κίνα, η οικονομία της οποίας θα συρρικνωθεί κατά 16%, δηλαδή κατά 2,8 τρισ. δολ. Αλλες έρευνες, όπως της Bloomberg Economics, εκτιμούν πως η σύγκρουση θα κοστίσει στην παγκόσμια οικονομία περισσότερα από 10 τρισ. δολ. Είναι σαφής η σημασία της Ταϊβάν για την οικονομική επιβίωση της Αμερικής, ιδιαιτέρως τώρα που η τεχνητή νοημοσύνη είναι κύρια δύναμη πίσω από την άνοδο του χρηματιστηρίου.
Η διακοπή της προσφοράς μικροεπεξεργαστών από τη νησιωτική χώρα θα οδηγήσει στη μεγαλύτερη οικονομική κρίση μετά τη Μεγάλη Υφεση.
Αλλά η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται τους μικροεπεξεργαστές της Ταϊβάν. Κι ενώ πολλοί από τους δασμούς του Τραμπ έμοιαζαν με εκδίκηση, στην πραγματικότητα ο Τραμπ προσπαθούσε να αναγκάσει τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες να αγοράζουν μικροεπεξεργαστές από τις αμερικανικές βιομηχανίες. Αυτή η εκβιαστική τακτική ανάγκασε την Nvidia να δεσμευτεί πως θα αγοράσει μικροεπεξεργαστές από τις νέες μονάδες της ταϊβανέζικης TSMC στην Αριζόνα.
Ηταν ένα βήμα προς την επίλυση ενός δυσεπίλυτου προβλήματος: δεν θα υπάρξουν νέες μονάδες στις ΗΠΑ εκτός κι αν δεσμευτούν οι εταιρείες πως θα αγοράζουν τους μικροεπεξεργαστές τους που θα είναι πιο ακριβοί και θα περιορίσουν την κερδοφορία τους. Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να δαπανήσουν έως το 2030 200 δισ. δολ. σε μονάδες μικροεπεξεργαστών. Την ίδια στιγμή, όμως, η Ταϊβάν, η Κίνα και κάποιες άλλες χώρες δαπανούν δισεκατομμύρια σε μονάδες μικροεπεξεργαστών που σημαίνει πως οι ΗΠΑ θα αντιπροσωπεύουν και πάλι μόλις το 10% της παγκόσμιας παραγωγής τους το 2030.
Η μεγαλύτερη απειλή
Υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο από έναν αποκλεισμό της Ταϊβάν και παρουσιάζοντας τις συνέπειες ως «οικονομική Αποκάλυψη», ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είπε πως «η μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια οικονομία είναι το γεγονός ότι το 97% των μικροτσίπ τελευταίας τεχνολογίας κατασκευάζεται στην Ταϊβάν».
200
δισ. δολ. θα δαπανήσουν οι ΗΠΑ σε μονάδες μικροεπεξεργαστών μέχρι το 2030.
Αμεση προτεραιότητα
Αναφερόμενος στις προσπάθειες της Ουάσιγκτον να μεταφέρει την παραγωγή μικροεπεξεργαστών στις ΗΠΑ, ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κους Ντεσάι, δήλωσε προσφάτως ότι «η επιστροφή των βιομηχανιών καθοριστικής σημασίας για την εθνική και οικονομική μας ασφάλεια είναι άμεση προτεραιότητα για τον πρόεδρο Τραμπ».
10
τρισ. δολ. εκτιμάται πως θα κοστίσει στην παγκόσμια οικονομία η σύγκρουση Κίνας – Ταϊβάν.
Η άρνηση της βιομηχανίας
Σχολιάζοντας την άρνηση των αμερικανικών επιχειρήσεων να στραφούν στις αμερικανικές βιομηχανίες τσιπ, ο Μπιλ Γουάιζμαν της McKinsey τόνισε ότι «πρέπει όλη η βιομηχανία να αποφασίσει να το κάνει, αλλά τα στελέχη σκέπτονται πως αν καταστραφούν οι εταιρείες τους, θα καταστραφούν όλοι, γι’ αυτό και δεν κάνουν τίποτε».
