Κι όμως, οι αριθμοί δικαιολογούν απόλυτα τη δυσαρέσκεια των πολιτών για την εξέλιξη των τιμών προϊόντων και υπηρεσιών σε συνάρτηση με τη μεταβολή του μισθού τους. Το 2025 ο μέσος μισθός της χώρας αυξήθηκε κατά μόλις 1,5%, με τον πληθωρισμό να «τρέχει» με 2,5%. Και την περίοδο από το 2021 μέχρι το 2025, που ταυτίζεται με την ενεργειακή και πληθωριστική κρίση, είχαμε μεν αύξηση περίπου 22% στον μέσο μισθό, αλλά και ανατιμήσεις άνω του 19% στο κόστος ζωής, με αποτέλεσμα να μην γίνεται αντιληπτή καμία ουσιαστική βελτίωση. Ηταν καλύτερα την περίοδο της πανδημίας; Αυτό δείχνουν τα στοιχεία. Διότι από το 2019 μέχρι το 2021 είχαμε μεν ισχνή αύξηση μισθών της τάξεως του 6,8%, όμως στο ίδιο διάστημα ο πληθωρισμός ήταν οριακά αρνητικός.
Η αύξηση των ονομαστικών μισθών από μόνη της δεν μπορεί να οδηγήσει στη σωστή εικόνα για την πραγματική οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού. Μπορεί από τη μια να αυξάνονται τα «μεικτά», όμως από την άλλη πρέπει να συνυπολογιστούν οι μεταβολές στο «καθαρό εισόδημα», δηλαδή να συνυπολογιστούν οι αλλαγές σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές και, το κυριότερο, να συνυπολογιστεί η αύξηση ή η μείωση στο κόστος ζωής. Με όλες αυτές τις παραμέτρους υπόψη, το 2025 ήταν η δεύτερη χειρότερη χρονιά της τελευταίας επταετίας μετά το εφιαλτικό –λόγω εκρηκτικών ανατιμήσεων– 2022 των fuel και των market pass. Και να γιατί:
1. Το 2025 έκλεισε με μέσο μεικτό μισθό στα 1.363 ευρώ. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία του συστήματος «Εργάνη» που κατέγραψε τους μισθούς περίπου 2,5 εκατ. εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Το 2024 ο αντίστοιχος μέσος μισθός ήταν 1.342 ευρώ, άρα είχαμε αύξηση στα μεικτά της τάξεως του 1,56%. Αν αφαιρεθούν κρατήσεις για φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, είχαμε μεταβολή στα καθαρά της τάξεως του 1,78%, με τον μέσο καθαρό μισθό (για εργαζόμενο με δύο παιδιά) να ανέρχεται στα 1.087 ευρώ έναντι 1.068 ευρώ. Το 2025 ο πληθωρισμός έκλεισε –κατά μέσον όρο– στο 2,5%, κάτι που σημαίνει ότι καταγράφεται μείωση του πραγματικού μέσου μισθού περίπου κατά 0,72% σε όρους καθαρού πραγματικού μισθού.
2. Αν γίνει η αντίστοιχη μελέτη για το 2024, θα προκύψει ουσιαστική πραγματική αύξηση εισοδήματος. Διότι είχαμε αύξηση 7,27% στον μέσο μεικτό μισθό (από τα 1.251 στα 1.342 ευρώ), αύξηση περίπου 7,55% στον αντίστοιχο καθαρό μισθό και πληθωρισμό στο επίπεδο του 2,7% για να προκύψει πραγματική αύξηση μέσου εισοδήματος 4,85%.
3. Αν μελετηθεί όλη η περίοδος από το 2021 και μετά, δεν προκύπτει πραγματική αύξηση. Είχαμε αύξηση 21,9% στον μεικτό μισθό (από τα 1.118 ευρώ στα 1.363 ευρώ), αλλά 20,2% στον καθαρό μισθό λόγω της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας που «ροκάνισε» τον καθαρό μισθό (αυξήθηκε από τα 904 ευρώ στα 1.087 ευρώ για εργαζόμενο με δύο παιδιά). Ποιος ήταν ο πληθωρισμός της περιόδου; Περίπου 19,44%, κάτι που σημαίνει ότι δεν υπήρξε καμία ουσιαστική πρόοδος.
Για την περυσινή χρονιά, με αύξηση στα μεικτά της τάξεως του 1,56%, καταγράφεται μείωση του πραγματικού μέσου μισθού περίπου κατά 0,72%.
Εκτός από τους ρυθμούς μεταβολής, καθοριστική σημασία για το αίσθημα δυσαρέσκειας των πολιτών έχουν και τα απόλυτα ποσά. Ολόκληρη η μισθολογική πυραμίδα της χώρας μετατοπίστηκε σε υψηλότερα κλιμάκια τα τελευταία χρόνια, όπως προκύπτει από τις κατανομές που καταγράφει το σύστημα «Εργάνη». Για παράδειγμα, μιλώντας σε όρους μεικτών αποδοχών, τα τελευταία επτά χρόνια καταγράφηκε:
1. Κατακόρυφη μείωση των απασχολουμένων με μεικτές αποδοχές κάτω των 800 ευρώ. Πλέον το σύστημα καταγράφει περίπου 380.000 τέτοιες περιπτώσεις που αντιστοιχούν στο 15,4% του συνολικού αριθμού των εργαζομένων, όταν το 2019 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 48%, με τον αριθμό των εργαζομένων να φτάνει σε 952.000. Αυτή η μείωση ήταν το αποτέλεσμα της αύξησης του κατώτατου μισθού αλλά και της σημαντικής μείωσης του μεριδίου της μερικής απασχόλησης έναντι της πλήρους.
2. Αύξηση των εργαζομένων που κινούνται στο μισθολογικό εύρος των 800 έως 1.500 ευρώ. Είναι πλέον το βασικότερο μισθολογικό κλιμάκιο της χώρας, καθώς αριθμεί 1,5 εκατ. εργαζομένους που αντιστοιχούν περίπου στο 61,4% του συνόλου. Το 2019 μιλούσαμε για μειοψηφία, καθώς το αντίστοιχο μερίδιο ήταν μόλις 36%.
3. Αύξηση παρατηρείται και στα υψηλότερα μισθολογικά κλιμάκια. Ομως ο αριθμός των εργαζομένων παραμένει μικρός: μόλις 12 στους 100 έχουν μεικτό μισθό άνω των 2.000 ευρώ, όταν το αντίστοιχο ποσοστό το 2019 ήταν 8,2%.
Παρά τη βελτίωση της μισθολογικής πυραμίδας, το 76,8% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα βάζει κάτω από 1.200 ευρώ στην τσέπη.
Παρά τη βελτίωση της μισθολογικής πυραμίδας, είναι σαφές ότι οι μισθοί στην Ελλάδα παραμένουν χαμηλοί. Το 76,8% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα βάζει κάτω από 1.200 ευρώ στην τσέπη, καθώς ο μεικτός μισθός του υπολείπεται των 1.500 ευρώ. Και σε αυτά τα μισθολογικά επίπεδα, ο πληθωρισμός υπολογίζεται με εντελώς διαφορετικά ποσοστά. Πολύ απλά διότι όσο χαμηλότερο είναι το εισόδημα, τόσο μεγαλύτερο τμήμα του διοχετεύεται για την κάλυψη βασικών αναγκών, όπως είναι η στέγαση και η διατροφή. Δηλαδή, σε δύο κατευθύνσεις στις οποίες ο ρυθμός αύξησης των τιμών ήταν σαφώς μεγαλύτερος τα τελευταία χρόνια συγκριτικά με τον μέσο πληθωρισμό. Οταν τα τρόφιμα έχουν ανατιμηθεί κατά 30% μέσα στην πληθωριστική κρίση, καθίσταται ξεκάθαρο το γιατί η μεταβολή του πραγματικού εισοδήματος των χαμηλόμισθων φτάνει να είναι αρνητική.
