Τα πρώτα απτά αποτελέσματα στην εμπορική αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου έφερε η μεγάλη κινητοποίηση των εμπλεκόμενων πλευρών, με τον αμερικανικό παράγοντα να διαδραματίζει κομβικό ρόλο σε αυτή τη θετική εξέλιξη. Την περασμένη Παρασκευή η κοινοπραξία Atlantic See Trade, στην οποία συμμετέχει κατά 60% η Aktor και κατά 40% η ΔΕΠΑ Εμπορίας, υπέγραψε την πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία. Η συμφωνία αφορά την προμήθεια LNG με προμηθευτή την BP και αγοραστή την ουκρανική Naftogaz, σηματοδοτώντας την έναρξη της εμπορικής δραστηριότητας της Atlantic See Trade, που συστήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο, στην περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου. Υπενθυμίζεται ότι η Atlantic See Trade έχει ήδη συνάψει μακροχρόνια συμφωνία με τη Venture Global για την προμήθεια LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες με έναρξη από το 2030.
Το πρώτο φορτίο LNG θα αφιχθεί στη Ρεβυθούσα, με την παράδοσή του στην Ουκρανία να έχει προγραμματιστεί για τον Μάρτιο. Οι προς παράδοση ποσότητες, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της εταιρείας, θα διαμετακομισθούν μέσω της διαδρομής Rout1 (Eλλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία) και η ανώτατη ποσότητα μεταφοράς μπορεί να φτάσει έως 1 εκατ. MWh, ανάλογα με τη διαθέσιμη χωρητικότητα των διαχειριστών των δικτύων φυσικού αερίου.
Η συμφωνία προεξοφλεί την επιτυχή έκβαση της δημοπρασίας του Φεβρουαρίου για δέσμευση δυναμικότητας ποσοτήτων που θα μεταφερθούν στην Ουκρανία μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Πρόκειται για το βασικό ζητούμενο της πρόσφατης κινητοποίησης, μετά τα απογοητευτικά αποτελέσματα των προηγούμενων δημοπρασιών.
Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, παραμένουν τα ευρύτερα εμπόδια που καλείται να υπερβεί το γεωπολιτικό εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου, ώστε να καταστεί μια ανταγωνιστική οδός μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία και την ευρύτερη αγορά της Ανατολικής Ευρώπης. Ο ρόλος της Ε.Ε. θεωρείται καθοριστικός για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς του, με την πλευρά των ΗΠΑ και της Ελλάδας να πιέζουν σε αυτή την κατεύθυνση αξιοποιώντας και την ισχύ του Κανονισμού απαγόρευσης των εισαγωγών ρωσικού αερίου από το φθινόπωρο του 2027, από χθες με τη δημοσιοποίησή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. Σύμφωνα με τον Κανονισμό, τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης προμήθειας φυσικού αερίου και να τα υποβάλουν έως την 1η Μαρτίου 2026 στην Επιτροπή.
Προεξοφλείται η επιτυχής έκβαση της δημοπρασίας του Φεβρουαρίου για δέσμευση ποσοτήτων LNG μέσω του αγωγού.
«Η απόφαση για την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο αποτελεί μια αλλαγή ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή και συνιστά τερματισμό του παράδοξου φαινομένου από τη μια η Ευρώπη να στηρίζει την Ουκρανία και από την άλλη να χρηματοδοτεί τον πόλεμο της Ρωσίας μέσω της αγοράς του φυσικού αερίου», δήλωσε χθες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.
«Είναι υποχρέωση της Ε.Ε. να υποστηρίξει σε όλα τα επίπεδα τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο, εάν θέλει να στείλει ένα ουσιαστικό μήνυμα συνέπειας μεταξύ λόγων και πράξεων για την απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου – τόσο άμεσα όσο και έμμεσα μέσω υποδομών τρίτων χωρών, όπως προβλέπεται ξεκάθαρα και από τον ίδιο τον πρόσφατο ευρωπαϊκό κανονισμό. Η ενέργεια αποτελεί έναν κορυφαίο και καθοριστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και την ευημερία των πολιτών και η χρήση του Κάθετου Διαδρόμου μπορεί να κάνει τη διαφορά στην ευρύτερη περιοχή, σε μία συγκυρία μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων», δήλωσε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, διευθύνων σύμβουλος της Atlantic See Trade, με αφορμή τη συμφωνία με τη Naftogaz.
«Με την παράδοση του πρώτου αμερικανικού φορτίου LNG τον Μάρτιο, περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη, αξιοποιώντας εμπορικά τις υποδομές του Κάθετου Διαδρόμου που ενισχύει τη διασυνδεσιμότητα και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού στην ευρύτερη περιοχή», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της Atlantic See Trade και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς.
Το συνολικότερο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας του Κάθετου Διαδρόμου θα αποτελέσει αντικείμενο της υπουργικής σύσκεψης των εμπλεκόμενων χωρών που έχει προγραμματιστεί με πρωτοβουλία των ΗΠΑ για τις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν την πλήρη αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου με αμερικανικό LNG και αντιμετωπίζουν την Ελλάδα ως το πλέον στρατηγικό σημείο εισόδου για ταχεία επέκταση. «Υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές διαδρομές μέσω Πολωνίας, Κροατίας, Λιθουανίας που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στο μέλλον. Αλλά όταν εξετάζουμε τη μεγαλύτερη δυνατότητα και τη μεγαλύτερη ευκαιρία για ταχύτερη επέκταση και για να έχουμε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα, αυτή η ευκαιρία βρίσκεται εδώ, στην Ελλάδα», τόνισε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο «Πρώτο Θέμα» ο ειδικός απεσταλμένος για την παγκόσμια ενεργειακή ολοκλήρωση του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Τζόσουα Βολτς. Ο Αμερικανός αξιωματούχος βρέθηκε στην Αθήνα την περασμένη εβδομάδα και είχε σειρά επαφών με κυβερνητικά στελέχη και παράγοντες της αγοράς, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διασφάλιση της επιτυχούς έκβασης της δημοπρασίας του Φεβρουαρίου για δέσμευση δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο.
