Η επιστροφή του ελληνικού χρηματιστηρίου στο γκρουπ των ανεπτυγμένων αγορών, «φυσικό» επακόλουθο της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας από την Ελλάδα, έχει κοινό «δυνατό» συμβολισμό, όπως είχε και η αλλαγή πίστας για τα ελληνικά ομόλογα, αλλά και κοινές προκλήσεις. Σηματοδοτεί την επιστροφή της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς στην κανονικότητα και το κλείσιμο του κύκλου της κρίσης έπειτα από περισσότερα από 10 χρόνια παραμονής σε μια κατηγορία που συνεπαγόταν αυξημένο ρίσκο, ενώ την κάνει «ορατή» σε ένα άλλο κοινό επενδυτών. Παράλληλα, θα συγκρίνεται πλέον με μια άλλη «λίγκα» αγορών.
Η MSCI, ο μεγαλύτερος πάροχος δεικτών στον κόσμο, με τα κεφάλαια που είναι επενδεδυμένα στους δείκτες του να ξεπερνούν τα 18 τρισ. δολάρια, αποφάσισε να προχωρήσει σε αναβάθμιση-εξπρές της ελληνικής αγοράς, ξεκινώντας διαβούλευση με τους επενδυτές, με στόχο –εάν «εγκριθεί»– να υλοποιηθεί τον προσεχή Αύγουστο. Αυτή η εξέλιξη έρχεται μετά την ανακοίνωση του S&P Dow Jones τον Ιούλιο, ο οποίος πρότεινε την αναβάθμιση τον φετινό Σεπτέμβριο, του FTSE ο οποίος θα αναβαθμίσει την Ελλάδα επίσης τον Σεπτέμβριο, ενώ και ο STOXX θα μπορούσε να ακολουθήσει κατά την αξιολόγησή του τον Απρίλιο, αφού έχει τη χώρα σε «λίστα παρακολούθησης» για αναβάθμιση. Αυτό σημαίνει πως η Ελλάδα ενδέχεται εντός του 2026 να έχει τη «σφραγίδα» της ανεπτυγμένης αγοράς από όλους τους οίκους. Η ελληνική αγορά ξεχωρίζει στο σύμπαν των αναδυόμενων αγορών, καθώς κόντρα στον «ορισμό» του ρίσκου που συνοδεύει αυτή την κατηγορία, έχει σημαντικά πλεονεκτήματα που της προσδίδουν «ασφάλεια»: ισχυρό μακροοικονομικό σκηνικό, συνετή δημοσιονομική πολιτική, έναν καλά κεφαλαιοποιημένο τραπεζικό κλάδο, ο οποίος έχει επιστρέψει στα ισχυρά μεγέθη, ισχυρή εταιρική κερδοφορία, σταθερό πολιτικό περιβάλλον, και όλα αυτά κάτω από την «ομπρέλα» της Ευρωζώνης. Αυτά άλλωστε δικαιολογούν απόλυτα το ότι μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι (Goldman Sachs, JP Morgan, Morgan Stanley, UBS) τηρούν πολύ θετική, οverweight, στάση στις ελληνικές μετοχές.
Στις ανεπτυγμένες αγορές ωστόσο θα είναι αντιμέτωπη με ένα πολύ διαφορετικό πλαίσιο και με έναν… άνισο ανταγωνισμό.
Η «διαφορά» για τις ελληνικές μετοχές σε σχέση με τα ελληνικά ομόλογα είναι ότι, όταν ανακτήθηκε πλήρως το investment grade, όλα τα ομόλογα εντάχθηκαν στους δείκτες των ώριμων αγορών, δεν υπήρχαν «διακρίσεις» ή κριτήρια. Αυτό σημαίνει πως αυτομάτως απέκτησαν μεγαλύτερη ορατότητα και μεγαλύτερο κοινό ειδικά ποιοτικών μεσοπρόθεσμων επενδυτών. Και αυτό έχει φανεί και στα αλλεπάλληλα ρεκόρ ζήτησης που καταγράφουν οι ελληνικές εκδόσεις τα τελευταία δύο χρόνια.
Αντίθετα, η αναβάθμιση της χρηματιστηριακής αγοράς «ευνοεί» μόνο κάποιες, λίγες μετοχές, με την έννοια ότι στους βασικούς (και όχι μόνο) δείκτες ανεπτυγμένων αγορών εντάσσονται μόνο μετοχές που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια κεφαλαιοποίησης, μεγέθους διασποράς κ.ά. Τα μεγέθη, παράλληλα, των ελληνικών εισηγμένων δεν μπορούν να συγκριθούν με τους κολοσσούς των κεφαλαιοποιήσεων άλλων χωρών. Οι μετοχές της μεγάλης κεφαλαιοποίησης της Ελλάδας θα είναι μετοχές μεσαίας ή μικρής κεφαλαιοποίησης στο σύμπαν των ανεπτυγμένων αγορών.
Για παράδειγμα, στον βασικό δείκτη της MSCI θα βρεθούν 5 μετοχές (Εθνική, Eurobank, Πειραιώς, Alpha Bank και ΟΠΑΠ) και θα είναι μεσαίας κεφαλαιοποίησης, και 15 –ΟΤΕ, ΔΕΗ, Jumbo, ΔΑΑ, Cenergy, Motor Oil, HELLENiQ ENERGY, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Intralot, Βιοχάλκο, Aktor, Titan, Lamda Development, Aegean, Σαράντης– στον δείκτη μικρής κεφαλαιοποίησης. Το βάρος της Ελλάδας θα είναι μόλις 0,36%, έναντι άνω του 4% που είναι στους δείκτες αναδυόμενων αγορών, και θα είναι η δεύτερη μικρότερη αγορά στην Ευρώπη μετά την Πορτογαλία. Η Εθνική Τράπεζα, για παράδειγμα, η μεγαλύτερη τράπεζα σε κεφαλαιοποίηση στην Ελλάδα, θα είναι η 58η μεγαλύτερη χρηματοπιστωτική εταιρεία στον MSCI Europe, ενώ η ΔΕΗ θα είναι η 2η μικρότερη εταιρεία κοινής ωφελείας.
Τα παραπάνω επιχειρήματα προβάλλουν πολλοί οίκοι, επισημαίνοντας πως η Ελλάδα θα είναι ένα μικρό «ψάρι» στον ωκεανό των ώριμων αγορών. Συνεπώς, θα υπάρξουν συνολικά εκροές από τις ελληνικές μετοχές λόγω των αλλαγών, ο αριθμός των επενδυτών θα μειωθεί λόγω του πολύ μικρού «βάρους» στους δείκτες, ενώ η Ελλάδα θα καλύπτεται λιγότερο από τους αναλυτές. Ωστόσο υπάρχει και ο… αντίλογος. Οι επενδυτές των ανεπτυγμένων αγορών θα κοιτάξουν την Ελλάδα λόγω των χαμηλότερων αποτιμήσεων, του ισχυρού τραπεζικού κλάδου, ο οποίος σημειώνει την υψηλότερη αύξηση δανείων στην Ευρώπη, και του ισχυρού διαρθρωτικού story της χώρας, με την επιστροφή των ελληνικών μετοχών στην κανονικότητα να προσελκύει πολύ μεγαλύτερους επενδυτές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Μία άλλη εξέλιξη που πρέπει να ληφθεί υπόψη και πιθανόν να καθορίσει την επόμενη φάση των ελληνικών μετοχών είναι και η ενσωμάτωση στο οικοσύστημα Euronext.
Ο χρόνος θα δείξει εάν η αναβάθμιση θα είναι… τελικά υποβάθμιση ή ένα νέο «φωτεινό» κεφάλαιο για το Χ.Α.
