Σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα επαναπροσδιορίζει με ραγδαίους ρυθμούς τις προτεραιότητες της Γηραιάς Ηπείρου, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) σε συνεργασία με την Τράπεζα Πειραιώς προχώρησαν σε μία στρατηγική κίνηση αίροντας τις επιφυλάξεις του παρελθόντος στις χρηματοδότησεις της αμυντικής βιομηχανίας. Τα δύο χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενεργοποιούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα εξειδικευμένο χρηματοδοτικό εργαλείο συνολικού ύψους 200 εκατ. ευρώ, το οποίο απευθύνεται αποκλειστικά στο οικοσύστημα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων άμυνας και ασφάλειας (Security and Defence).
Η συμφωνία, η οποία καθιστά την Πειραιώς την πρώτη ελληνική τράπεζα και μόλις την τρίτη στην Ευρώπη –έπειτα από αντίστοιχες κινήσεις σε Γερμανία και Γαλλία– που υλοποιεί τέτοια συναλλαγή, προβλέπει τη διάθεση 100 εκατ. ευρώ από την ΕΤΕπ και άλλων 100 εκατ. από κεφάλαια της Πειραιώς, δημιουργώντας μια σημαντική δεξαμενή ρευστότητας για αυτό το οικοσύστημα. Στόχος είναι η κάλυψη ενός κλάδου που παραδοσιακά αντιμετώπιζε διαρθρωτικά προβλήματα πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό.
Οπως εξηγεί, μιλώντας στην «Καθημερινή», ο επικεφαλής Αναπτυξιακής και Βιώσιμης Τραπεζικής και σχέσεων με Πιστωτικά Ιδρύματα της Πειραιώς, Δημήτρης Βερελής, η πρωτοβουλία αυτή αντικατοπτρίζει τη δραματική αλλαγή στο γεωπολιτικό περιβάλλον και την ευρωπαϊκή πολιτική, όπου πλέον αναγνωρίζεται η επιτακτική ανάγκη θωράκισης της Ευρώπης. Επισημαίνει μάλιστα ότι, παρά τον αστικό μύθο πως η άμυνα αφορά μόνο λίγους κρατικούς κολοσσούς, στην Ελλάδα «υπάρχει ένα ζωντανό οικοσύστημα ιδιωτικών εταιρειών» που αριθμεί ήδη περισσότερες από 300 επιχειρήσεις κρίνοντας κανείς, αν μη τι άλλο, από τα μέλη των φορέων εκπροσώπησης που έχουν ήδη συσταθεί. «Δεν μιλάμε απλώς για μεσάζοντες, αλλά για εταιρείες με παραγωγική βάση, τεχνολογία και εξωστρέφεια», υποστηρίζει. Το φάσμα των επιλέξιμων δραστηριοτήτων είναι ευρύτατο και αποκαλύπτει παραγωγικές προσπάθειες που ήδη αναπτύσσονται επί ελληνικού εδάφους. Οπως περιγράφει ο Δ. Βερελής, στον τομέα των υλικών και της θωράκισης δραστηριοποιείται επιχείρηση στη Θράκη που κατασκευάζει ειδικές πλάκες θωράκισης, ενώ άλλη εταιρεία παράγει αλεξίσφαιρα τζάμια και περισκόπια για άρματα μάχης τύπου Leopard. Αντίστοιχα, στη Βόρεια Ελλάδα υπάρχει εταιρεία που κατασκευάζει εξαρτήματα από ανθρακονήματα (carbon fiber) για drones και αεροσκάφη.
Για πρώτη φορά στην Ελλάδα εξειδικευμένο χρηματοδοτικό εργαλείο μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων άμυνας και ασφάλειας από Τράπεζα Πειραιώς και ΕΤΕπ.
Η δυναμική του κλάδου επεκτείνεται και σε πεδία υψηλής τεχνολογίας που, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, παρουσιάζουν σημαντικές προοπτικές. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και της κυβερνοασφάλειας, ελληνικές επιχειρήσεις αναπτύσσουν υλικό και λογισμικό για ασφαλείς επικοινωνίες, λειτουργώντας ως προμηθευτές συσκευών προστασίας από παρεμβολές σε μεγάλους ομίλους παραγωγής αμυντικών συστημάτων. Παράλληλα, το οικοσύστημα των μη επανδρωμένων οχημάτων (UAVs και USVs) ενισχύεται με εταιρείες που αναπτύσσουν όχι μόνο μεμονωμένα εξαρτήματα αλλά και ολοκληρωμένες λύσεις drones επιτήρησης καθώς και οπλισμένων drones, όπως και κρίσιμα υποσυστήματα αεροναυτιλίας, στόχευσης και καθοδήγησης. Οπως και επιχειρήσεις με εξοπλισμό και λογισμικό θερμικής επιτήρησης, σχεδίασης και παραγωγής πλακετών (PCB Design), σύνθετων μηχανολογικών συστημάτων, σύνθετων υλικών όπως δομικά στοιχεία για δορυφόρους και πυραύλους, μπαταρίες, δεξαμενές αποθήκευσης, δομές UAV και υποσυστήματα πτυσσόμενων κατασκευών, αλλά και τηλεχειριζόμενους σταθμούς οπλισμού για επίγειες και ναυτικές πλατφόρμες. Το παζλ, σύμφωνα με τον Δ. Βερελή, συμπληρώνουν εταιρείες που εξειδικεύονται στην έρευνα και παραγωγή ραντάρ, προσομοιωτών και εξοπλισμού οπτικής αναγνώρισης, αλλά και πάροχοι υπηρεσιών υποστήριξης που αναλαμβάνουν εργασίες συντήρησης και αναβάθμισης σε σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού και αεροσκάφη.
«Αποψή μας είναι ότι ο τομέας της άμυνας, πέρα από αυτονόητη προτεραιότητα, αποτελεί και τον κατεξοχήν χώρο στον οποίο αναπτύσσεται η τεχνολογική καινοτομία, προσφέροντας έτσι πολλαπλά οφέλη στην εθνική οικονομία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η ανταπόκριση της αγοράς στο νέο αυτό εργαλείο είναι άμεση, καθώς σύμφωνα με το στέλεχος της τράπεζας, «ήδη έχουμε εντοπίσει 3-4 μεγάλες περιπτώσεις που πληρούν τα κριτήρια και υπάρχει έντονο ενδιαφέρον».
Τη βαρύτητα της συμφωνίας για την ελληνική πραγματικότητα υπογραμμίζει μιλώντας στην «Καθημερινή» ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Robert de Groot, δηλώνοντας: «Η Ελλάδα διαθέτει ένα μοναδικό περιβάλλον ασφαλείας και η ΕΤΕπ δεσμεύεται να στηρίξει τις επιχειρήσεις που παρέχουν τις κρίσιμες δυνατότητες στις οποίες βασίζονται η χώρα και η Ευρώπη. Αυτή η πράξη αντικατοπτρίζει την εστίασή μας στη συνεργασία με εμπορικές τράπεζες για την αντιμετώπιση των επίμονων κενών χρηματοδότησης και τη διασφάλιση ότι οι ελληνικές μικρομεσαίες και μεσαίες επιχειρήσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού ασφάλειας και άμυνας διαθέτουν τα εργαλεία που χρειάζονται για να αυξήσουν την παραγωγή και να προωθήσουν την καινοτομία».
