Η Κίνα επεκτείνει το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας με ρυθμούς χωρίς προηγούμενο στην ανθρώπινη ιστορία, καθώς επιδιώκει να τροφοδοτήσει ενεργειακά απαιτητικές εγκαταστάσεις, που είναι το «κλειδί» για την κυριαρχία στις βιομηχανίες του μέλλοντος. Το 2025, λοιπόν, προσέθεσε 543 γιγαβάτ σε όλες τις τεχνολογίες, δηλαδή 12% περισσότερο από όλες τις μονάδες παραγωγής ενέργειας της Ινδίας, ενώ η αύξηση της παραγωγής ενέργειας που έχει επιτύχει από το 2021 έως σήμερα υπερβαίνει όλο το σύστημα των ΗΠΑ.
Στόχος του προέδρου Σι Τζινπίνγκ είναι να διασφαλίσει έναν σταθερό και άφθονο ενεργειακό εφοδιασμό, να περιορίσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές καυσίμων και να δώσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε αναπτυσσόμενες και ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική και τα προηγμένα υλικά, ακριβώς τη στιγμή που αυξάνονται οι ανησυχίες πως αυτοί οι τομείς θα μπορούσαν να περιοριστούν στις ΗΠΑ από την έλλειψη φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας.
«Η ανάπτυξη παραμένει πολύ ισχυρή, με τους αριθμούς να πηγαίνουν από ρεκόρ σε ρεκόρ. Προτεραιότητα δεν είναι μόνον η ασφάλεια του εφοδιασμού, αλλά και η διαθεσιμότητα ενέργειας σε ανταγωνιστικές τιμές», τονίζει ο Μάικλ Μέινταν, επικεφαλής της ενεργειακής έρευνας για την Κίνα στο Ινστιτούτο Ενεργειακών Μελετών της Οξφόρδης. Στο πλαίσιο αυτό, μάλιστα, οι ανανεώσιμες πηγές πρωταγωνιστούν χωρίς όμως να εγκαταλείπονται οι παραδοσιακές μορφές ενέργειας.
Το 2025 λόγου χάριν, η ηλιακή ενέργεια αποτέλεσε την αιχμή του δόρατος με 315 γιγαβάτ, ενώ ακολούθησε η αιολική με 119 γιγαβάτ. Παράλληλα, για τη διασφάλιση της σταθερότητας του δικτύου, προστέθηκαν 95 γιγαβάτ θερμικής ενέργειας. Η χώρα επενδύει επίσης μακροπρόθεσμα στην πυρηνική ενέργεια, διαθέτοντας τον μεγαλύτερο αριθμό υπό κατασκευήν αντιδραστήρων παγκοσμίως, ενώ σχεδιάζει να μετατρέψει ένα τεράστιο υδροηλεκτρικό έργο στο Θιβέτ –αξίας 167 δισ. δολαρίων– στον μεγαλύτερο σταθμό παραγωγής ενέργειας στον κόσμο.
Στις ΗΠΑ την ίδια στιγμή, οι ρυθμοί ανάπτυξης του ενεργειακού δικτύου παραμένουν σχετικά στάσιμοι εδώ και δεκαετίες. Καθώς η ζήτηση για data centers και εφαρμογές ΑΙ αυξάνεται, οι αμερικανικές αγορές ενέργειας βρίσκονται υπό πίεση, αντιμετωπίζοντας σοβαρά ζητήματα συμφόρησης και υψηλού κόστους. Αναλυτές επισημαίνουν ότι, ενώ οι ΗΠΑ διατηρούν προς το παρόν τα πρωτεία στην τεχνολογική καινοτομία, η έλλειψη διαθέσιμης και οικονομικής ενέργειας ενδέχεται να μετατοπίσει το κέντρο βάρους της τεχνητής νοημοσύνης προς την Ανατολή.
Η Κίνα επενδύει σταδιακά στην ενεργειακή της αυτάρκεια από τη βιομηχανική της αφύπνιση τη δεκαετία του 1990, η πρόσφατη άνθηση ωστόσο πιθανότατα πηγάζει από σειρά ελλείψεων ηλεκτρικής ενέργειας το 2021 και το 2022. Από το 2023, προσθέτει κατά μέσον όρο πάνω από 400 γιγαβάτ ετησίως, σε σύγκριση με περίπου 150 γιγαβάτ ετησίως τα προηγούμενα έξι χρόνια, πλέον όμως το Πεκίνο καλείται να αποφασίσει πού θα στρίψει το τιμόνι στο μέλλον. Οι μαζικές προσθήκες αιολικής και ηλιακής ενέργειας έχουν κατά καιρούς κατακλύσει το δίκτυο και καθώς η χώρα κατασκευάζει νέους σταθμούς παραγωγής ενέργειας από άνθρακα, όλη η νέα καθαρή ενέργεια σημαίνει ότι χρησιμοποιείται λιγότερο.
Αν τα τελευταία χρόνια, λοιπόν, είχαν να κάνουν με την κλιμάκωση, τα επόμενα μπορεί να αφορούν την ανάπτυξη του δικτύου και τη μεταρρύθμιση των αγορών και των συστημάτων, για να διασφαλιστεί η καλύτερη αξιοποίηση της χωρητικότητας. Καθώς η κυβέρνηση προετοιμάζεται να δημοσιεύσει τον οδικό χάρτη για το 15ο πενταετές σχέδιο έως το 2030, είναι σαφές ότι δεν θα διακινδυνεύσει να επιβραδύνει τόσο πολύ ώστε να διακινδυνεύσει την ασφάλεια του εφοδιασμού.
«Η ενέργεια πρέπει να υποστηρίζει τη βιομηχανική καινοτομία, την αναβάθμιση και την τεχνολογική πρόοδο – αυτός είναι ο πυρήνας της οικονομικής πολιτικής της Κίνας για το 15ο πενταετές σχέδιο», εξηγεί ο Μέινταν.
