Το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) έχει μακρύ ιστορικό επιβεβαιωμένων προειδοποιήσεων. Στη δεκαετία του 2000 μιλούσε συστηματικά για μη βιώσιμο ασφαλιστικό, για εκρηκτική αύξηση του δημοσίου χρέους, για χαμηλή παραγωγικότητα και στρεβλή ανάπτυξη. Ελεγε ότι το μοντέλο δεν βγαίνει και οι κίνδυνοι καραδοκούν. Αυτή άλλωστε είναι η δουλειά του. Να αναλύει, να βγαίνει και να προειδοποιεί.
Μία από αυτές τις προειδοποιήσεις επιχείρησε να παρουσιάσει χθες ο πρόεδρός του, Γιάννης Ρέτσος. «Τα νερά είναι αχαρτογράφητα και δεν βλέπω να υπάρχει επαγρύπνηση και προετοιμασία για μια θύελλα. Γιατί, κατά τη γνώμη μου, έρχεται θύελλα», επισήμανε και συνέχισε λέγοντας ότι «συμβαίνουν πολλά πράγματα παγκοσμίως. Και στη χώρα μας βλέπω από την άλλη μια μακαριότητα και ησυχία που μου δημιουργεί πάρα πολλές απορίες. Υπάρχει μια τελείως ανισόρροπη κατάσταση που θα σκάσει».
Ο γνωστός επιχειρηματίας του τουρισμού (έχει διατελέσει και πρόεδρος ΣΕΤΕ) προφανώς δεν παραγνωρίζει ούτε την οικονομική ούτε τη θεσμική θωράκιση της χώρας τα τελευταία χρόνια. Ούτε τα επιτεύγματα της σημερινής κυβέρνησης. Αλλωστε, σε αυτό συνηγορούν ακόμη και τα στοιχεία από τη χθεσινή τριμηνιαία έκθεση που παρουσίασε ο διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας, τα οποία ανέδειξαν μια οικονομία που «τρέχει» πιο γρήγορα από τις περισσότερες ευρωπαϊκές. Απλώς υπάρχουν ακόμη μεγαλύτερες προσδοκίες. Η οικονομία έχει κάνει άλματα. Πολλοί πιστεύουν όμως ότι μπορούσε και μπορεί να πάει πολύ καλύτερα. Παράλληλα, η χώρα μπαίνει –αν δεν έχει μπει ήδη– και σε προεκλογική περίοδο, με μια αίσθηση να κυριαρχεί, ότι πρέπει να μείνουν στο πλάι όλες οι αλλαγές. Σαν να σκέφτονται, «τα πράγματα πάνε καλύτερα, ας μην τα ταράξουμε».
Η ιστορία της ελληνικής οικονομίας είναι γεμάτη από περιόδους σχετικής άνεσης που αξιοποιήθηκαν για κατανάλωση πολιτικού χρόνου και όχι για χτίσιμο αντοχών. Μόνο που οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις, στη Δικαιοσύνη, στη δημόσια διοίκηση, στη σταθερότητα των κανόνων για επενδύσεις, δεν είναι πολυτέλεια για δύσκολες εποχές. Είναι ασπίδα για περιόδους κρίσεων και αστάθειας, σαν αυτές που επικρατούν το τελευταίο διάστημα στο διεθνές περιβάλλον. Από εκεί απειλούμαστε με «θύελλες», οι οποίες αν δεν μας βρουν ισχυρούς, η μικρή μας οικονομία θα κλυδωνιστεί. Αν δεν συνεχίσουμε να αλλάζουμε στον βαθμό που θα έπρεπε, θα συνεχίσουμε να συσσωρεύουμε ευαλωτότητα. Και είτε μας αρέσει είτε όχι, το διεθνές περιβάλλον βράζει. Και αν οι αγορές για την ώρα αγνοούν το ρίσκο, δεν σημαίνει ότι θα το κάνουν για πάντα.
