Πριν από 100 και πλέον χρόνια, ένας έμπορος ξυλείας από το Στάδιο Τεγέας, ο Νικόλαος Η. Στασινόπουλος, πήρε τη μεγάλη απόφαση να αφήσει την επαρχία και να αναζητήσει την τύχη του στην Αθήνα. Σε συνθήκες δύσκολες αλλά με όπλα τη σκληρή δουλειά, τη γνώση και μια ακλόνητη πίστη στο μέλλον, έθεσε τα θεμέλια μιας επιχειρηματικής διαδρομής που έμελλε να ταυτιστεί με τη σύγχρονη ελληνική βιομηχανία.
Από τα πρώτα βήματα της ΑΦΟΙ Ν. ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΙ Α.Ε. το 1924 έως τη μεταπολεμική στροφή στη βιομηχανική παραγωγή, η μετέπειτα ΒΙΟΧΑΛΚΟ εξελίχθηκε σε βασικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας και της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας.
Στη μεταπολεμική Ελλάδα, μέσα από αλλεπάλληλες αυξήσεις κεφαλαίου, διεθνή δάνεια και τολμηρές επενδύσεις, η ΒΙΟΧΑΛΚΟ όχι μόνο επιβίωσε αλλά ισχυροποιήθηκε. Από τη δεκαετία του ’60, με σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό, νέα προϊόντα και διεθνείς συνεργασίες, βρέθηκε στην πρωτοπορία της ελληνικής βιομηχανίας, σε μια εποχή που η έννοια της εξωστρέφειας μόλις διαμορφωνόταν. Σήμερα, η Viohalco αποτελεί έναν διεθνή βιομηχανικό όμιλο με κύκλο εργασιών άνω των 6,6 δισ. ευρώ, παραγωγικές εγκαταστάσεις σε οκτώ χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Βόρεια Μακεδονία και Ηνωμένο Βασίλειο, συμμετοχές σε εταιρείες με παραγωγικές μονάδες στην Τουρκία και την Ολλανδία, ενώ βρίσκεται υπό κατασκευήν παραγωγική μονάδα και στις ΗΠΑ), και πωλήσεις σε περίπου 100 αγορές παγκοσμίως.
Από το όραμα στην πράξη
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την πορεία διαδραμάτισε ο Νίκος Στασινόπουλος, εγγονός του οραματιστή από την Τεγέα Αρκαδίας που μαζί με τον αδελφό του Ευάγγελο ανέλαβε τη διοίκηση της εταιρείας μετά τον θάνατο του πατέρα του Μιχαήλ Στασινόπουλου το 1964. Ο Νίκος Στασινόπουλος, μία από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της ελληνικής βιομηχανίας και ο άνθρωπος που συνέδεσε το όνομά του με τη μετεξέλιξη της ΒΙΟΧΑΛΚΟ σε έναν από τους ισχυρότερους βιομηχανικούς ομίλους της Ευρώπης, απεβίωσε σε ηλικία 95 ετών. Υπό την καθοδήγησή του, η εταιρεία επένδυσε συστηματικά σε τεχνολογία, επέκτεινε τις δραστηριότητές της στο εξωτερικό και ενίσχυσε την παραγωγική της βάση. Η στρατηγική αυτή αποδείχθηκε καθοριστική για την αντοχή του ομίλου σε περιόδους κρίσεων και για τη διαρκή προσαρμογή του σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον.
Η επιχειρηματική κοινότητα αποχαιρέτισε την περασμένη Τρίτη «έναν οραματιστή με βαθιά πίστη στις δυνατότητες της ελληνικής παραγωγής». Οι εργαζόμενοι αποχαιρέτισαν τον «κύριο Νίκο», ο Μιχάλης και ο Γιάννης –τα παιδιά του– τον πατέρα και μεγάλο δάσκαλο που τους μετέδωσε όχι μόνο γνώσεις αλλά και μια ακλόνητη ηθική στάση ζωής και επιχειρηματικότητας.
Με πορεία που κάλυψε περισσότερες από επτά δεκαετίες, ο Νίκος Στασινόπουλος υπήρξε βασικός αρχιτέκτονας της τεχνολογικής αναβάθμισης και της διεθνούς καταξίωσης της ελληνικής μεταποίησης. Ανήκε στη γενιά των επιχειρηματιών που πίστεψαν βαθιά στη βιομηχανική παραγωγή ως μοχλό ανάπτυξης της χώρας.
Ο Νίκος Στασινόπουλος ανήκε στη γενιά των επιχειρηματιών που σε δύσκολα χρόνια πίστεψαν βαθιά στη βιομηχανική παραγωγή ως μοχλό ανάπτυξης της χώρας.
Παρά τη δύναμη και την επιρροή του, ο Νίκος Στασινόπουλος διατήρησε διαχρονικά χαμηλό δημόσιο προφίλ. Απέφευγε τις συχνές δημόσιες εμφανίσεις και ήταν σχεδόν «αόρατος» από τα φώτα της δημοσιότητας. Οταν κάποιος δημοσιογράφος κατόρθωνε να τον συναντήσει ζητώντας συνέντευξη, εκείνος ευγενέστατα δήλωνε πρόθυμος να του δώσει τον ετήσιο ισολογισμό του ομίλου, λέγοντας «Οσα έχω να σας δηλώσω περιέχονται εδώ με κάθε ακρίβεια και λεπτομέρεια».
Συνεργάτες και εργαζόμενοι τον περιγράφουν ως άνθρωπο ήπιων τόνων, μεθοδικό, αλλά αποφασιστικό όταν απαιτούνταν. Εδινε ιδιαίτερη έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα, στη συνέπεια και στην επιχειρηματική ηθική. Πίστευε ότι η επιτυχία μιας επιχείρησης χτίζεται πρωτίστως από τους ανθρώπους της.
Ως «άνθρωπο της δουλειάς, της ηθικής, της υπομονής και του λελογισμένου ρίσκου, που είχε αντιληφθεί ότι οι εταιρείες δρουν σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει και απαιτεί καινοτομία και συνεχείς επενδύσεις», τον περιγράφει στην «Κ» ο γιος του και πρόεδρος της BIOXAΛΚΟ Μιχάλης Στασινόπουλος. «Είχε υπομονή και μεγάλη εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του. Συγκρινόταν με τους έξω. «Αφού το κάνει ο ξένος, μπορούμε να το κάνουμε κι εμείς και καλύτερα», έλεγε. Σε ηλικία 25 ετών έκλεισε μόνος του την πρώτη μεγάλη συμφωνία: 4.000 τόνους αλουμινίου για μεταποίηση και εξαγωγή στην Ευρώπη. Στήριζε τους ανθρώπους του ομίλου, τους παρείχε ανεξαρτησία και τους έδινε χώρο να αποδείξουν την αξία τους και να τους εμπιστευτεί. Ηταν όμως αδιαπραγμάτευτος στο θέμα του κόστους και απαιτητικός στην απόδοση», λέει ο Μιχάλης Στασινόπουλος.
«Κάθε εταιρεία του ομίλου διέθετε τμήμα κοστολόγησης και παραγωγικότητας. Θα στύβετε τα μηχανήματα, συνήθιζε να λέει. Και δίδαξε τους μηχανικούς να μπαίνουν στον πυρήνα του σχεδιασμού τους, να τα προσαρμόζουν ώστε να αποδίδουν στο μέγιστο. Αυτή η προσέγγιση δημιούργησε ένα βαθύ τεχνικό υπόβαθρο, χάρη στο οποίο η ΕΛΒΑΛ διαθέτει σήμερα κορυφαίους μηχανικούς διεθνώς», τονίζει. «Η ΒΙΟΧΑΛΚΟ από πολύ νωρίς λειτούργησε με εξωστρέφεια, με συνεχείς επενδύσεις και με υψηλό επίπεδο κοινωνικής ευθύνης. Η ανάπτυξή της στηρίχτηκε διαχρονικά στον άνθρωπο, στους υψηλούς στόχους και στη γνώση και αυτή είναι μια σημαντική παρακαταθήκη για εμάς», λέει ο Μιχάλης Στασινόπουλος. Ο ίδιος θα θυμάται τον πατέρα του ως έναν άνθρωπο της ουσίας, που οδηγό στη ζωή του είχε τη δουλειά και τον σεβασμό στον άνθρωπο. «Ακουγε τους συνομιλητές του. Ακόμη και στις επαγγελματικές συναντήσεις, ο περισσότερος χρόνος αφιερωνόταν στη συζήτηση για τον άνθρωπο και λιγότερος στη δουλειά. Ηθελε να καταλαβαίνει και να τον καταλαβαίνουν», αναφέρει. Ανθρωπος του μέτρου, δεν παρασυρόταν στις καλές στιγμές ούτε λύγιζε στις δύσκολες, ακόμη και σε κρίσιμες περιόδους όπως η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. «Ηταν ψύχραιμος παρότι χάσαμε πολλά λεφτά στην κρίση του 2008. Ηξερε ότι η εταιρεία είχε κάνει τις σωστές επενδύσεις και έχει αντοχές», επισημαίνει ο Μιχάλης Στασινόπουλος.
Χωρίς παρωπίδες
Διέθετε ιδιαίτερο ένστικτο στις προσλήψεις και δεν είχε κοινωνικά ή πολιτικά στεγανά – μια κουλτούρα που κληρονόμησε από την προηγούμενη γενιά. Δεν είναι τυχαίο ότι παλιοί οικονομικοί συντάκτες έλεγαν πως, μετά τον Πόλεμο και τον Εμφύλιο, «οι δεξιοί έβρισκαν δουλειά στο Δημόσιο και οι αριστεροί στη ΒΙΟΧΑΛΚΟ». Εκείνο που τον ενδιέφερε ήταν το ήθος, η ικανότητα, η εντιμότητα και η αφοσίωση στον κοινό σκοπό.
Του άρεσε να συναναστρέφεται σοβαρούς ξένους επιχειρηματίες και δημιούργησε ένα εκτεταμένο δίκτυο συμβούλων – ανθρώπων με μακρά εμπειρία από την Ιαπωνία, τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Αίγυπτο. Ενα δίκτυο που απέδωσε καρπούς και συνεχίζει να αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη. Παθιασμένος με την καινοτομία, φρόντισε να μεταδώσει αυτή τη στάση στους συνεργάτες του και να αφήσει την εταιρεία οργανωμένη μέχρι και στην τελευταία της λεπτομέρεια. Τα τελευταία χρόνια είχε περιορίσει την ενεργό παρουσία του, χωρίς ποτέ να αποκοπεί ουσιαστικά. Διακριτική, όπως και ο ίδιος, υπήρξε και η συμμετοχή του στο άτυπο «ιερατείο» του ΣΕΒ, όπου λαμβάνονταν κρίσιμες αποφάσεις για την πορεία του Συνδέσμου.
Σήμερα, η Viohalco αποτελεί έναν βιομηχανικό όμιλο με τζίρο άνω των 6,6 δισ. ευρώ, παραγωγικές εγκαταστάσεις σε οκτώ χώρες και πωλήσεις σε περίπου 100 αγορές διεθνώς.
Ο Νίκος Στασινόπουλος πρόλαβε να δει την επόμενη γενιά, τους υιούς του Μιχάλη και Γιάννη, να αναλαμβάνουν το τιμόνι του διεθνούς ομίλου, δίνοντάς του νέα δυναμική και σύγχρονο προσανατολισμό – πάντα όμως με τις ίδιες θεμελιώδεις αξίες που καθόρισαν τη διαδρομή των ιδρυτών.
Σημείο αναφοράς για την ελληνική βιομηχανία
Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, Πρόεδρος του ομίλου ΤΙΤΑΝ
Ηταν ένας από τους πιο επιτυχημένους επιχειρηματίες της Ελλάδας, αλλά για τους εργαζομένους –και για πολλούς από εμάς– ήταν «ο κύριος Νίκος». Ο ίδιος έλεγε «είμαι ο πρώτος εργάτης της ΒΙΟΧΑΛΚΟ». Σεμνός και προσγειωμένος, ήταν ανθρώπινος και νοιαζόταν πραγματικά.
Συνδύαζε μοναδικά χαρακτηριστικά: τολμηρός αλλά συνετός· οραματιστής αλλά απολύτως πρακτικός· εξωστρεφής και ανοιχτόμυαλος. Συνεπής και σχολαστικός, ένας σύγχρονος ηγέτης παλιάς κοπής. Με επίμονες απόψεις και ξεκάθαρες αρχές. Σε μια χώρα που συχνά στέκεται με δυσπιστία απέναντι στην επιχειρηματικότητα, είχε κερδίσει τον σεβασμό όλων. Το γεγονός ότι υπό την καθοδήγησή του η ΒΙΟΧΑΛΚΟ εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους, πιο καινοτόμους, εξαγωγικούς και πολυσχιδείς βιομηχανικούς ομίλους της χώρας δεν είναι τυχαίο.
Ο Νίκος Στασινόπουλος –σε πείσμα των καιρών– απέφευγε την προβολή. Αλλά για τη βιομηχανία και την ελληνική επιχειρηματικότητα γενικότερα ήταν πρότυπο από το οποίο όλοι έχουμε πολλά να μάθουμε.
Σπύρoς Θεοδωρόπουλος, Πρόεδρος ∆.Σ. του ΣΕΒ
Ο Νίκος Στασινόπουλος υπήρξε μια εμβληματική φυσιογνωμία της ελληνικής βιομηχανίας, γιατί κατόρθωσε κάτι που για πολλούς έμοιαζε ακατόρθωτο. Σε μια χώρα που διαχρονικά δεν ευνοεί τη βαριά βιομηχανία –με σύνθετο και ασταθές ρυθμιστικό πλαίσιο, υψηλό ενεργειακό κόστος, ζητήματα χωροταξίας και καθυστερήσεις στη δικαιοσύνη– κατάφερε να εξελίξει τη ΒΙΟΧΑΛΚΟ σε έναν διεθνή βιομηχανικό όμιλο, με 20 εργοστάσια σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και πωλήσεις που προσεγγίζουν τα 7 δισ. ευρώ.
Για όποιον είχε την ευκαιρία να τον συναντήσει, ήταν αμέσως ξεκάθαρο πως αυτή η επιτυχία δεν ήταν συγκυριακή. Προσωπικά, πάντα με εντυπωσίαζε η ηρεμία και η καθαρότητα σκέψης με την οποία αντιμετώπιζε ακόμη και τα πιο σύνθετα προβλήματα. Είχε ως θεμέλιο την αγάπη του για την παραγωγή, την επιμονή του απέναντι στις δυσκολίες και τη διορατικότητα και μεθοδικότητα, με την οποία λειτουργούσε.
Είχε αναγνωρίσει από νωρίς ότι η ανταγωνιστικότητα περνάει από τη συνέπεια, την επενδυτική τόλμη, την τεχνολογία και το υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό. Γι’ αυτό άλλωστε επένδυε συστηματικά στην τεχνολογική αναβάθμιση της παραγωγής και σε νέες τεχνολογίες και πίστευε βαθιά στη σημασία της Ερευνας και Καινοτομίας, τόσο εντός των παραγωγικών μονάδων όσο και μέσω συνεργασιών με κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.
Ηταν όμως και ένας ηγέτης με έντονη ενσυναίσθηση για τους ανθρώπους του ομίλου και με υψηλό αίσθημα ευθύνης για τη διαρκή εξέλιξή τους, δημιουργώντας σταθερά θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας σε ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων.
Για τον ΣΕΒ, ο Νίκος Στασινόπουλος υπήρξε επί σειράν ετών σημείο αναφοράς για όλα τα θέματα. Η γνώμη του ήταν πάντα ουσιαστική και σεβαστή από όλους, και ο ίδιος ήταν γενναιόδωρος με τη στήριξη και τις γνώσεις του.
Αφήνει μια ισχυρή παρακαταθήκη πίστης στην παραγωγή που με γνώση, εξωστρέφεια και τεχνολογία μπορεί και πετυχαίνει στο υψηλότερο επίπεδο.
