Στην παγκόσμια συζήτηση για την ενέργεια, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται συχνά με το στερεότυπο του «πετρελαϊκού κράτους». Κι όμως, πίσω από τους γυάλινους ουρανοξύστες και τις πετρελαιοπηγές της ερήμου, εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια μια πιο σύνθετη και ίσως πιο ενδιαφέρουσα ενεργειακή ιστορία.
Τα Εμιράτα γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα ότι η εποχή του πετρελαίου, όσο κερδοφόρα κι αν παραμένει, δεν είναι αιώνια. Και αντί να περιμένουν τη δύση της, έχουν επιλέξει να επενδύσουν στο επόμενο κεφάλαιο. Διατηρούν ισχυρό τον παραδοσιακό τους ρόλο ως κορυφαίος παραγωγός υδρογονανθράκων, αλλά ταυτόχρονα οικοδομούν μεθοδικά ένα νέο ενεργειακό μοντέλο, βασισμένο στη διαφοροποίηση και στη στρατηγική πρόβλεψη.
Η κρατική ADNOC συνεχίζει να αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας, με επενδύσεις σε αποδοτικότερη παραγωγή και τεχνολογίες περιορισμού εκπομπών. Την ίδια στιγμή, η Masdar –ο «πράσινος βραχίονας» των Εμιράτων– μετατρέπει την ηλιακή ακτινοβολία της ερήμου σε γεωπολιτικό πλεονέκτημα, υλοποιώντας έργα ανανεώσιμης ενέργειας-ρεκόρ, με κόστος που αφήνει άφωνες ακόμη και ώριμες ευρωπαϊκές αγορές.
Το πιο χαρακτηριστικό ίσως παράδειγμα της διπλής αυτής στρατηγικής είναι ο πυρηνικός σταθμός Barakah. Σε μια περιοχή όπου η πυρηνική ενέργεια ήταν μέχρι πρόσφατα ταμπού, τα Εμιράτα επέλεξαν τη σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια, προσθέτοντας στο μείγμα τους μια πηγή χαμηλών εκπομπών και υψηλής αξιοπιστίας.
Στον κόσμο της ενέργειας, όπου οι μεγάλες μεταβάσεις συχνά σκοντάφτουν σε πολιτικά και κοινωνικά αδιέξοδα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κινούνται με την άνεση εκείνου που διαθέτει ξεκάθαρη στρατηγική, υποδομές και πόρους. Μπορεί να ξεκίνησαν από το πετρέλαιο, αλλά δείχνουν αποφασισμένα να μην εγκλωβιστούν σε αυτό. Δεν αρνούνται το πετρέλαιο. Δεν αποκηρύσσουν το φυσικό αέριο. Δεν «δαιμονοποιούν» τους υδρογονάνθρακες. Τους εντάσσουν σε ένα νέο σύστημα, όπου δίπλα στα «μόρια» στέκονται τα «ηλεκτρόνια» και δίπλα στα βαρέλια στέκονται τα γιγαβάτ.
O ενεργειακός τομέας των ΗΑΕ βρίσκεται σε φάση δυναμικού μετασχηματισμού: από μια οικονομία βασισμένη στους υδρογονάνθρακες, εξελίσσεται σε έναν πολυδιάστατο ενεργειακό κόμβο που συνδυάζει παραδοσιακές και καθαρές μορφές ενέργειας, με ισχυρό διεθνή ρόλο, και αυτό έγινε αντιληπτό σε όσους παρευρέθηκαν στις εργασίες της εβδομάδας Abu Dhabi Sustainability Week (ADSW) 2026 το διάστημα 11-15 Ιανουαρίου, μεταξύ των οποίων κορυφαίοι ηγέτες της πολιτικής, της οικονομίας και των επιχειρήσεων του πλανήτη, τις οποίες παρακολούθησε και η «Καθημερινή». Από το βήμα της Abu Dhabi Sustainability Week (ADSW) 2026 ο δρ Σουλτάν αλ Τζάμπερ, υπουργός Βιομηχανίας και Προηγμένης Τεχνολογίας των ΗΑΕ και πρόεδρος της Masdar, ξεδίπλωσε τη στρατηγική των ΗΑΕ και έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα ότι «το μέλλον ανήκει στην ενέργεια», απευθύνοντας ταυτόχρονα κάλεσμα στην παγκόσμια επενδυτική κοινότητα και στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
«Αν θέλετε να σχεδιάσετε το μέλλον, εδώ ακριβώς γίνεται αυτό το έργο. Ο διάδρομος προς το μέλλον περνάει από το Αμπου Ντάμπι – εκεί όπου τα γιγαβάτ ενέργειας συναντούν τα terabytes δεδομένων», είπε.
«Ο κόσμος εξακολουθεί να χρειάζεται μόρια για να παράγει ηλεκτρόνια. Γι’ αυτό επενδύουμε πάντα και στα δύο και τα συγχωνεύουμε σε ένα ενιαίο ολοκληρωμένο σύστημα: από τα μόρια της ADNOC, που είναι αποδοτικά ως προς τον άνθρακα, μέχρι τα καθαρά γιγαβάτ της Masdar· από τα μεγαλύτερα ηλιακά έργα που κατασκευάστηκαν ποτέ μέχρι τα πρώτα ηλιακά εργοστάσια που λειτουργούν όλο το εικοσιτετράωρο· από την πυρηνική ενέργεια μέχρι τις ειδικά σχεδιασμένες ανεμογεννήτριες που λειτουργούν σε χαμηλή ταχύτητα».
Ο ενεργειακός σχεδιασμός του Αμπου Ντάμπι στηρίζεται στην εκτίμηση ότι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας τα επόμενα χρόνια θα αυξηθεί παγκοσμίως, με οδηγό την ΑΙ και τα data centers, και επιδιώκει να ηγηθεί της παγκόσμιας συστημικής αλλαγής που βρίσκεται σε εξέλιξη. «Δεν υπάρχει τεχνητή νοημοσύνη χωρίς πραγματική ενέργεια», κάθε αλγόριθμος, κάθε κέντρο δεδομένων, κάθε τεχνολογική ανακάλυψη χρειάζεται ισχύ για να λειτουργήσει» και «τα ΗΑΕ έχουν δομήσει την οικονομία τους ώστε να ανταποκριθεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα», είπε o δρ Σουλτάν αλ Τζάμπερ.
Ο ενεργειακός σχεδιασμός στηρίζεται στην εκτίμηση ότι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας τα επόμενα χρόνια θα αυξηθεί παγκοσμίως, με οδηγό την ΑΙ και τα data centers.
Bασικό όχημα αυτής της στρατηγικής είναι η Masdar, η κρατική εταιρεία του Αμπου Ντάμπι, που φέτος έκλεισε 20 χρόνια λειτουργίας και έχει αναδειχθεί σε παγκόσμιο ηγέτη της πράσινης μετάβασης. Σήμερα η Masdar δραστηριοποιείται σε 40 χώρες με ένα τεχνολογικά και γεωγραφικά διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο έργων ΑΠΕ 65 GW, που καλύπτουν τα δύο τρίτα του στόχου της εταιρείας για 100 GW το 2030. Μέχρι σήμερα έχει επενδύσει 45 δισ. δολάρια ΗΠΑ, ενώ άλλα 30-35 δισ. δολάρια θα επενδύσει σε ΑΠΕ αυτή τη δεκαετία, αξιολογώντας ευκαιρίες σε κάθε γωνιά του πλανήτη και κάθε τεχνολογία.
Πυλώνας της νέας στρατηγικής, η κρατική εταιρεία Masdar. Δραστηριοποιείται σε 40 χώρες με έργα ΑΠΕ 65 GW. Εχει ήδη επενδύσει 45 δισ., ενώ άλλα 35 δισ. θα διαθέσει αυτή τη δεκαετία.
Η έρημος του Αμπου Ντάμπι μετατρέπεται σταδιακά σε ενεργειακό πυλώνα του ψηφιακού κόσμου και το φωτοβολταϊκό έργο Al Dhafra Solar PV, ισχύος 2.000 MW, με κόστος παραγωγής μόλις 1,3 δολάριo ανά κιλοβατώρα, είναι η ζωντανή απόδειξη αυτής της στρατηγικής. Το εμβληματικό και πρωτοποριακό έργο βρίσκεται περίπου 35 χιλιόμετρα από την πόλη του Αμπου Ντάμπι, απλώνεται σε έκταση 21 τετραγωνικών χιλιομέτρων και ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις τρία χρόνια. Αποτελείται από 3,8 εκατ. πάνελ τεχνολογίας που παρακολουθεί την ακτινοβολία του ήλιου και προσαρμόζεται ανάλογα για να επιτύχει καλύτερη απόδοση, με εγκατεστημένες μπαταρίες αποθήκευσης που διασφαλίζουν την παραγωγή του 24 ώρες το 24ωρο. Δύο χιλιάδες ρομπότ έχουν τοποθετηθεί για να καθαρίζουν τα πάνελ από τη σκόνη. Τον σταθμό συμπληρώνουν 180 υποσταθμοί μέσης τάσης, 8.000 inverters και 11 εκατ. μέτρα καλωδίων.
ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή
Η Masdar εδώ και ενάμιση χρόνο έχει τοποθετηθεί στρατηγικά στην Ελλάδα εξαγοράζοντας την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή έναντι 3,2 δισ. ευρώ, χαρτοφυλάκιο που η διοίκηση της εταιρείας βλέπει ως όχημα για την επέκτασή της στις γειτονικές αγορές των Βαλκανίων. Η «Κ», που βρέθηκε στο Αμπου Ντάμπι, συνομίλησε με στελέχη της Masdar για τα σχέδιά τους στην Ελλάδα. Ο ανώτατος οικονομικός διευθυντής (Chief Financial Officer / CFO) της Masdar, Μαζίν Καν, μίλησε για τις προοπτικές επέκτασης μέσω της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακής σε Βουλγαρία, Σερβία, Μαυροβούνιο και Αλβανία. Ο ίδιος ξεχώρισε τη σημασία των υπεράκτιων αιολικών πάρκων συνολικότερα για την ευρωπαϊκή αγορά, με αφορμή την ανακοίνωση από το σχήμα Masdar – RWE της εξασφάλισης συμβολαίου για τιμή στο υπό ανάπτυξη offshore αιολικό ισχύος 3 GW στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τόνισε ότι τα υπεράκτια αιολικά διαθέτουν υψηλό «capacity factor», της τάξεως του 50% υψηλότερο σε σχέση με τις υπόλοιπες τεχνολογίες, και παράλληλα δεν υπόκεινται στους εδαφικούς περιορισμούς των χερσαίων αιολικών και των φωτοβολταϊκών, εκφράζοντας το ειδικό ενδιαφέρον της εταιρείας του για την ανάπτυξη τέτοιων έργων στην Ελλάδα.
Ο δρ Νικόλας Μεϊτανής, Executive Director, Strategy & Corporate Development της Masdar, χαρακτήρισε ως ευκαιρία και στρατηγική τοποθέτηση στην αγορά της νοτιοανατολικής Ευρώπης την εξαγορά της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακής. «Η επένδυση στην ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή είναι από τις κινήσεις εκείνες που οδηγούν στον μεγάλο στόχο της Masdar για χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ ισχύος 100 GW το 2030», είπε. Να σημειωθεί ότι η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή έχει σε λειτουργία, υπό κατασκευή και ωρίμανση έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης ενέργειας ισχύος 2,5 GW. O δρ Μεϊτανής δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο περαιτέρω ανάπτυξης και στην Ελλάδα με όχημα πάντα την TΕΡΝΑ Ενεργειακή. Ερωτηθείς για το πιλοτικό υπεράκτιο αιολικό πάρκο της Αλεξανδρούπολης σημείωσε ότι είναι σε εξέλιξη οι απαιτούμενες έρευνες (βυθού, ανεμολογικές, τεχνικές). Τα υπεράκτια αιολικά «είναι θεμελειώδη στη στρατηγική μας», είπε ο ίδιος και επισήμανε τη στρατηγική συνεργασία της Masdar με την Iberdrola στην Ισπανία.
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι μεταξύ των παρουσιάσεων διαφόρων έργων της Masdar στην έκθεση ASDW ήταν και αυτό της αντλησιοταμίευσης που αναπτύσσει η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στην Αμφιλοχία, συνολικής ισχύος 680 MW, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027.
