Η Σανάε Τακαΐτσι αρέσκεται να συγκρίνει τον εαυτό της με τη «Σιδηρά Κυρία» Μάργκαρετ Θάτσερ, αλλά από τότε που ανέλαβε την εξουσία, η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας παρομοιάζεται συχνότερα με τη Λιζ Τρας, την πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου που είχε τη μικρότερη θητεία. Τώρα, με τις πρόωρες εκλογές που διεξήγαγε, με στόχο να λάβει εντολή για μία τροφοδοτούμενη από το χρέος ανάπτυξη και μία σειρά από μειώσεις φόρων, έχει προκαλέσει αναταραχή στην αγορά ομολόγων. Με το πολιτικό της πρόγραμμα να διακυβεύεται, δεν μπορεί να παρουσιάσει την άποψή της για τις δαπάνες στους ψηφοφόρους. Και όπως συνέβη και στην περίπτωση της Τρας, έπεσε σε μια εντελώς αυτοσχέδια παγίδα.
Οι αποδόσεις των 40ετών ιαπωνικών κρατικών ομολόγων ξεπέρασαν το όριο του 4% την Τρίτη για πρώτη φορά από το ντεμπούτο των εξαιρετικά μακροπρόθεσμων ομολόγων το 2007. Οι αποδόσεις των 10ετών και 20ετών ομολόγων σημείωσαν επίσης άνοδο εν μέσω ανησυχιών ότι οι πρόωρες εκλογές της Τακαΐτσι, που έχουν προγραμματιστεί για τις 8 Φεβρουαρίου, θα εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα δώσει εντολή για χαμηλότερους φόρους και μεγαλύτερες κρατικές δαπάνες στην πιο χρεωμένη οικονομία του ανεπτυγμένου κόσμου.
Τέτοιες ανησυχίες –μαζί με τη διαβεβαίωση της πρωθυπουργού ότι η Ιαπωνία δεν θα μπορούσε να βιώσει ένα «σοκ Τρας» στο οποίο η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική προκαλεί απώλεια εμπιστοσύνης στην αγορά– υπάρχουν από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της, υποσχόμενη να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό αναβιώνοντας την ατζέντα του εκλιπόντος προκατόχου της, Σίνζο Αμπε. Αλλά η ασθενής επιρροή του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματός της (LDP) στην ισχυρή Κάτω Βουλή διατήρησε υπό έλεγχο τις ανησυχίες για την αγορά ομολόγων, ακόμη και όταν προώθησε ένα πακέτο τόνωσης της οικονομίας ύψους 135 δισ. δολαρίων τον Δεκέμβριο.
Μετά τη νίκη της, όμως, τον Οκτώβριο, στην αναμέτρηση για την ηγεσία του LDP, το γιεν υποχωρεί και τώρα έχει υποχωρήσει περισσότερο από 7% έναντι του δολαρίου –παρά την προοπτική υψηλότερων επιτοκίων από την Τράπεζα της Ιαπωνίας φέτος– εν μέσω προσδοκιών για περισσότερες πωλήσεις κρατικού χρέους για τη χρηματοδότηση μεγαλύτερων μέτρων τόνωσης της οικονομίας.
Η πρωθυπουργός επιβεβαίωσε τους φόβους των αγορών όταν, κατά την ανακοίνωση της εκλογικής της μάχης, ορκίστηκε να τερματίσει την «υπερβολική στροφή της Ιαπωνίας προς τη λιτότητα» και υποσχέθηκε να καταργήσει τον φόρο τροφίμων της Ιαπωνίας για δύο χρόνια, κάτι που θα έπληττε τα ετήσια έσοδα της κυβέρνησης κατά περίπου 5 τρισ. γιεν (31,6 δισ. δολάρια).
Ωστόσο, ακόμη και αν η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας ήθελε να κάνει στροφή 180 μοιρών, έχει θέσει τον εαυτό της σε μια κατάσταση όπου αυτό έχει καταστεί αβάσιμο: ολόκληρο το πολιτικό σχέδιο της Τακαΐτσι έχει πλέον βασιστεί στον αυξανόμενο πληθωρισμό της ιαπωνικής οικονομίας.
Η υποχώρηση τώρα θα αποτελούσε παραδοχή πολιτικής ασυνέπειας και θα άφηνε το κόμμα της χωρίς «λάβαρο» στη μέση της προεκλογικής εκστρατείας. Αντ’ αυτού, ο υπουργός Οικονομικών της έχει απειλήσει να παρέμβει στις αγορές συναλλάγματος εάν χρειαστεί για να στηρίξει το γιεν. Αυτό όμως δεν είναι βιώσιμο και η συνεχιζόμενη αδυναμία θα ενισχύσει μόνο τα επιχειρήματα υπέρ της κεντρικής τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια νωρίτερα και περισσότερο για να περιορίσει τον εισαγόμενο πληθωρισμό. Αυτό θα αύξανε το κόστος χρηματοδότησης για την κυβέρνηση και θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχύτερη αναμέτρηση μεταξύ της Τακαΐτσι και του διοικητή της κεντρικής τράπεζας Καζούο Ουέντα. Με όλα αυτά στο προσκήνιο, αναμένονται περισσότερες αναταραχές στην αγορά ενόψει των εκλογών και ενδεχομένως και μετά.
