Ενας όλο και σοβαρότερος δημοσιονομικός πονοκέφαλος θα είναι την επόμενη δεκαετία οι συντάξεις για τις χώρες της Ευρωζώνης, λόγω της γήρανσης των πληθυσμών, προειδοποιεί η Capital Economics. Το ασφαλιστικό αναμένεται να αποτελέσει βαρίδι για την ανάπτυξη σε όλες τις χώρες, ενώ ειδικά στη Γαλλία και στην Ιταλία εγείρει τον κίνδυνο sell-off στα ομόλογά τους. Το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να αντιστρέψουν μεταρρυθμίσεις που έγιναν στο συνταξιοδοτικό στο παρελθόν, αντί να αντιμετωπίσουν ουσιαστικά το πρόβλημα, απλώς κάνει την κατάσταση χειρότερη, τονίζουν οι αναλυτές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, οι κρατικές δαπάνες για συντάξεις θα αυξηθούν περίπου 1% του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη την επόμενη δεκαετία, αν και με σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών.
Αιτία είναι η γήρανση των πληθυσμών, καθώς η γενιά των baby boomers φτάνει στην τρίτη ηλικία, με μια τάση που είναι εντονότερη στην Ιταλία και στην Ισπανία.
Οσον αφορά την Ελλάδα, τα στοιχεία της Capital Economics δείχνουν μεν ότι η χώρα έχει τις υψηλότερες δαπάνες (ως ποσοστό του ΑΕΠ) για συντάξεις γήρατος (κοντά στο 14% του ΑΕΠ), όμως η αύξησή τους αναμένεται να είναι οριακή την επόμενη δεκαετία (χαμηλότερη του 0,5%), ως αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων που έγιναν στο συνταξιοδοτικό μετά το ξέσπασμα της κρίσης.
Πραγματικά, όπως σημειώνει ο οίκος, οι μεταρρυθμίσεις που πέρασαν στην Ευρώπη ανάμεσα στο 1990 και στο 2023 θα μειώσουν το βάρος της αύξησης των δαπανών, αν και δεν είναι αρκετές για να αντισταθμίσουν πλήρως τις πιέσεις που προκύπτουν από το δημογραφικό. Και αυτό γιατί οι μεταρρυθμίσεις αυτές αφήνουν ακόμα αρκετά περιθώρια για πρόωρες συντάξεις, ενώ οι κυβερνήσεις στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ιταλία και στην Ισπανία τις έχουν εν μέρει αντιστρέψει τα τελευταία χρόνια.
Η Capital Economics δεν περιμένει βήματα για τον περιορισμό των δαπανών για συντάξεις βραχυπρόθεσμα, καθώς η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης και η μείωση των συντάξεων είναι πολιτικά δύσκολες αποφάσεις, ειδικά την ώρα που οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι γερνούν και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις κρατικές συντάξεις σχεδόν σε όλες τις χώρες. Αλλωστε τα ποσοστά εκείνων που προσέρχονται στις κάλπες είναι κατά κανόνα υψηλότερα ανάμεσα στους μεγαλύτερους σε ηλικία. Τα λαϊκιστικά κόμματα εκμεταλλεύονται τη στατιστική αυτή, με υποσχέσεις για περαιτέρω αντιστροφή των μεταρρυθμίσεων που έγιναν στο συνταξιοδοτικό τα προηγούμενα χρόνια. Αν και η επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών δεν προβλέπεται σημαντική για τα επόμενα χρόνια και δεν φαίνεται να προβληματίζει ιδιαίτερα τις αγορές ομολόγων, εντούτοις η Capital Economics εκτιμά ότι οι πιέσεις θα αυξηθούν προς τις αρχές της δεκαετίας του 2030. Εως τότε, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες θα αυξάνονται απότομα και τα περιθώρια για αντιστάθμισή τους με υψηλότερους φόρους και μειώσεις δαπανών θα έχουν στενέψει.
Τελικά οι κυβερνήσεις θα χρειαστεί να επιστρέψουν στις μεταρρυθμίσεις, για να μη θέσουν σε κίνδυνο τα δημόσια οικονομικά τους, εκτιμά η Capital Economics.
Η διαδικασία αναμένεται να είναι αρκετά ομαλή εάν οι μεταρρυθμίσεις εφαρμοστούν προληπτικά, αλλά όσο αυτές καθυστερούν τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος αναταραχής στις αγορές ομολόγων, ειδικά για τη Γαλλία και την Ιταλία, τονίζουν οι αναλυτές.
