Σε ισχύ τίθεται από αύριο τυπικά, αλλά με μεταβατική περίοδο μέχρι τον Αύγουστο του 2030, ο νέος κοινοτικός κανονισμός για τις προδιαγραφές ασφαλείας των παιδικών παιχνιδιών. Αν και οι νέες απαιτήσεις έχουν στόχο κατ’ αρχάς την προστασία της δημόσιας υγείας, καθώς διευρύνεται ο κατάλογος των ουσιών που απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν στα παιδικά παιχνίδια, εμμέσως επιχειρείται και με αυτό τον τρόπο να μπει ένα «φρένο» στις αθρόες εισαγωγές από τρίτες χώρες και ειδικά από την Κίνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η αξία των εισαγωγών παιχνιδιών στην Ευρωπαϊκή Ενωση το 2024 ήταν 7,1 δισ., εκ των οποίων το 80% από την Κίνα, με τη δεύτερη και τρίτη χώρα προέλευσης να ακολουθούν σε μεγάλη απόσταση (από το Βιετνάμ με μερίδιο 6% και το Ηνωμένο Βασίλειο με μερίδιο 3%).
Ανάλογη, βεβαίως, είναι και η εικόνα ειδικά για την Ελλάδα. Η χώρα μας εισήγαγε το 2024 παιχνίδια από τρίτες χώρες συνολικής αξίας 178,59 εκατ., εκ των οποίων οι εισαγωγές από Κίνα ήταν αξίας 155,88 εκατ. ή περίπου 88% των συνολικών εισαγωγών παιδικών παιχνιδιών από τρίτες χώρες.
Εμμέσως επιχειρείται να μπει «φρένο» στις αθρόες εισαγωγές από την Κίνα.
Η εγχώρια παραγωγή παιχνιδιών, από την άλλη, είναι πολύ μικρή, με την αξία της να εκτιμάται σε λιγότερο από 20 εκατ. και να επικεντρώνεται κυρίως σε ξύλινα παιχνίδια, ενώ ο αριθμός των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο, μεταξύ αυτών πολλές βιοτεχνίες, ανέρχεται σε 97. Από τις πλέον γνωστές εταιρείες με παραγωγή στην Ελλάδα είναι η «Δεσύλλας», η «EΠΑ», η «Star-Παπαδόπουλος», ενώ η AS Company, εισηγμένη στο Χ.Α., κάνει τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη στην Ελλάδα, αλλά όχι και την παραγωγή.
Σύμφωνα με τον νέο κοινοτικό κανονισμό, στα παιδικά παιχνίδια θα απαγορεύεται η χρήση χημικών ουσιών που επηρεάζουν το ενδοκρινικό σύστημα (πρόκειται για τους λεγόμενους ενδοκρινικούς διαταράκτες), το αναπνευστικό σύστημα ή είναι τοξικές για ένα συγκεκριμένο όργανο.
Οι νέοι κανόνες απαγορεύουν επίσης τη χρήση ουσιών που έχουν ταξινομηθεί ως καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή. Αλλοι περιορισμοί περιλαμβάνουν τα εξής:
• Γενική απαγόρευση ορισμένων κατηγοριών ευαισθητοποιητικών του δέρματος (χημικές ουσίες που προκαλούν αλλεργική αντίδραση έπειτα από επαφή με το δέρμα).
• Απαγόρευση των παιχνιδιών που έχουν βιοκτόνο λειτουργία.
• Απαγόρευση της επεξεργασίας παιχνιδιών με βιοκτόνα (εκτός από τα παιχνίδια που προορίζονται για μόνιμη τοποθέτηση σε εξωτερικούς χώρους).
• Οριο στη χρήση συντηρητικών.
• Απαγόρευση της χρήσης αλλεργιογόνων αρωματικών ουσιών σε παιχνίδια που προορίζονται για παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών.
• Περιορισμένη απαγόρευση της σκόπιμης χρήσης υπερφθοριωμένων και πολυφθοριωμένων αλκυλιωμένων ουσιών (PFAS) σε παιχνίδια (εξαιρουμένης της χρήσης για τις αναγκαίες ηλεκτρονικές λειτουργίες παιχνιδιών στα οποία η ουσία ή το μείγμα δεν είναι προσβάσιμα για τα παιδιά).
• Απαγόρευση της παρουσίας 10 δισφαινολών στα παιχνίδια.
Σε μια προσπάθεια, εξάλλου, να περιοριστεί ή ακόμη και να εξαλειφθεί η εισαγωγή ακατάλληλων παιχνιδιών, η νέα νομοθεσία προβλέπει ότι όλα τα παιχνίδια πρέπει να διαθέτουν ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος, το οποίο θα περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τη συμμόρφωση με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Τα διαβατήρια αυτά μπορούν να σαρώνονται από τις αρχές συνοριακού ελέγχου με τη χρήση νέου ηλεκτρονικού συστήματος. Οι εισαγωγείς θα πρέπει να υποβάλλουν ψηφιακά διαβατήρια προϊόντων για όλα τα παιχνίδια στα σύνορα της Ε.Ε., μεταξύ άλλων για εκείνα που πωλούνται διαδικτυακά.
