Κλιματική αλλαγή, εκπαίδευση, φορολογικές και άλλες επιβαρύνσεις, ψηφιακός μετασχηματισμός και αποτελεσματικός χωροταξικός σχεδιασμός αποτελούν τις πέντε μεγάλες προκλήσεις στις οποίες καλείται να ανταποκριθεί ο τουρισμός, τόσο άμεσα όσο και σε μεσομακροχρόνιο ορίζοντα. Αυτό επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, στην ετήσια έκθεση του ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων –ΙΝΣΕΤΕ– που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα.
Η κλιματική αλλαγή και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζει την Ελλάδα, δηλαδή με υπερβολική ζέστη και ακραία καιρικά φαινόμενα όπως ο «Ιανός» ή ο «Daniel» κ.λπ., επιδρά τόσο στη ζήτηση με σταδιακή μείωση της έντασης της εποχικότητας από το τρίτο σε άλλα τρίμηνα όσο και στην προσφορά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για επενδύσεις –κυρίως δημόσιες, αλλά και ιδιωτικές– σε ανθεκτικότερες υποδομές και άλλες, όπως είναι οι μονώσεις, καθώς και για κάλυψη των αυξημένων ενεργειακών απαιτήσεων. Συναφές είναι και το θέμα της περιβαλλοντικής πιστοποίησης των ξενοδοχείων, όπου η Ελλάδα παρουσιάζει χαμηλότερο ποσοστό πιστοποιημένων ξενοδοχείων σε σχέση με τους ανταγωνιστές της.
Η ανάγκη για έγκαιρη και αποτελεσματική προσαρμογή της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στις σύγχρονες τάσεις, με έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, είναι μείζονος σημασίας, καθώς βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του ελληνικού τουρισμού είναι οι εργαζόμενοί του που, εκτός από υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης, προσφέρουν και την αίσθηση της ελληνικής φιλοξενίας.
Ο υψηλός ΦΠΑ και το ανορθολογικό τέλος κλιματικής αλλαγής επιβαρύνουν σημαντικά την τιμή και συνεπώς την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού ξενοδοχειακού προϊόντος, ιδιαίτερα των μονάδων εκείνων που έχουν μικρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, πιέζουν τη λειτουργική κερδοφορία και εμποδίζουν τη χωρική και χρονική επέκταση της δραστηριότητας και την ανάδειξη νέων προορισμών. Επιπλέον, η πλειονότητα των επιχειρήσεων του τουριστικού τομέα –μικρομεσαίες κατά κύριο λόγο οι οποίες συνθέτουν ένα σημαντικό τμήμα της ταυτότητας και κατ’ επέκταση της διαφοροποίησης του ελληνικού τουριστικού προϊόντος– έχει εξαιρετικά περιορισμένη πρόσβαση στον τραπεζικό τομέα.
Ψηφιακός μετασχηματισμός, εμπλουτισμός του τουριστικού προϊόντος και πάνω από όλα σαφής, ευέλικτος και αποτελεσματικός χωροταξικός σχεδιασμός που θα υπηρετεί τον διττό στόχο του ασφαλούς αναπτυξιακού περιβάλλοντος σε πλαίσια αειφορίας είναι επίσης στις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας, με αναγκαία και την εφαρμογή στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης ανά προορισμό.
Ο Ηλίας Κικίλιας, γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ σημειώνει ότι «το τουριστικό οικοσύστημα για να διατηρήσει την ισχυρή του θέση και να διευρύνει τη δραστηριότητά του στον χώρο και στον χρόνο χρειάζεται στρατηγική, σχέδιο, οργάνωση, αποτελεσματική διακυβέρνηση προορισμών και επαρκείς υποδομές». Εξηγεί όμως, ότι η επέκταση της σεζόν και η ανάδειξη νέων προορισμών που θα απορροφήσουν ένα μέρος της ζήτησης από τους πιο δημοφιλείς, προσκρούουν μεταξύ άλλων και στην υπερβάλλουσα και ανορθολογική φορολόγηση του προϊόντος.
«Με την ενίσχυση της βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας, τη διατήρηση της ταυτότητας των προορισμών και τη διαφοροποίηση του τουριστικού μας προϊόντος, στο πλαίσιο μιας μακροχρόνιας και συνεκτικής στρατηγικής, μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα της χώρας, αλλά κυρίως να διασφαλίσουμε περισσότερα οφέλη και ευημερία για τις τοπικές κοινωνίες», εκτιμά.
Η δυναμική της Αττικής
Οσον αφορά στη διάκριση μεταξύ των διαφόρων περιφερειών της Ελλάδας σε όρους αφίξεων και εισπράξεων, και με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το 2025 και ολόκληρο το 2024, η έκθεση ξεχωρίζει την Περιφέρεια Αττικής που εμφανίζει την ισχυρότερη δυναμική. Οι ταξιδιωτικές της εισπράξεις τείνουν να διπλασιαστούν από το 2019. Στην έκθεση επίσης υπογραμμίζεται τόσο ο ρόλος των εισπράξεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και από την κρουαζιέρα στην ενίσχυση της ανοδικής δυναμικής του ελληνικού τουρισμού.
