Η Ευρωπαϊκή Ενωση εφαρμόζει από το 2005 το EU ETS, ένα σύστημα εμπορίας ρύπων. Η Ε.Ε. βάζει όριο στο διοξείδιο του άνθρακα που μπορούν να εκπέμψουν οι μεγάλες βιομηχανίες και τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες-μέλη, υποχρεώνοντάς τα να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών για κάθε τόνο ρύπων που εκπέμπουν. Αυτό αυξάνει το κόστος λειτουργίας για όσους ρυπαίνουν περισσότερο και προφανώς επιβαρύνονται και οι τιμές του τελικού προϊόντος. Για να μη φύγουν οι επιχειρήσεις από την Ευρώπη με κατεύθυνση χώρες με φθηνότερες προδιαγραφές και προφανώς για να μην επιβαρυνθεί ο πληθωρισμός, η Ε.Ε. επιτρέπει στα κράτη να δίνουν επιδοτήσεις στις πιο ενεργοβόρες βιομηχανίες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το επιπλέον κόστος.
Αυτό ίσχυε και για την Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. Μόνο που από το 2026 το ποσοστό της δικαιούμενης επιδότησης μειώνεται δραστικά. Δεκάδες εκατομμύρια χάνονται για την ελληνική βιομηχανία.
Αιτία του φαινομένου είναι ότι η Ελλάδα, πετυχαίνοντας τα τελευταία χρόνια ένα μικρό θαύμα, μείωσε τις εκπομπές ρύπων περισσότερο από πολλές άλλες χώρες. Κατάφερε να κλείσει τις περισσότερες λιγνιτικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και ανέπτυξε ραγδαία τις ΑΠΕ. Το αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα της ηλεκτροπαραγωγής μειώθηκε περίπου κατά 25%. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ενωση αποφάσισε από το 2026 να ανακατανείμει τις προβλεπόμενες ενισχύσεις σε επιπλέον κλάδους και με αυξημένα ποσοστά για τις χώρες που υστέρησαν.
Οσο πιο «βρώμικες», τόσο περισσότερη βοήθεια λαμβάνουν οι χώρες προκειμένου να αντέξουν το κόστος. Αντιθέτως, όσο πιο «πράσινες» είναι, τόσο λιγότερες είναι οι ενισχύσεις. Η Ελλάδα, επειδή έκανε τη δουλειά, βρίσκεται επιβαρυμένη με μια μείωση κατά 25%. Οι ελληνικές βιομηχανίες θα πάρουν λιγότερα χρήματα. Οχι επειδή μειώθηκε το ενεργειακό ή άλλο κόστος τους, αλλά επειδή άλλαξε ο τρόπος μέτρησης.
Ο συντελεστής του 2026 και των επόμενων πέντε ετών για την Ελλάδα μειώθηκε σε 0,58 τόνους CO2/MWh (από 0,73 τόνους CO2/MWh) τη στιγμή που στη διασυνδεδεμένη ως προς την αγορά ηλεκτρισμού Βουλγαρία παραμένει στο 0,91 τόνους CO2/MWh, ενώ στη Ρουμανία κινείται στο 0,96.
Μέσα δηλαδή στην ίδια «ενιαία» αγορά δημιουργούνται ανισότητες. Οχι από την αγορά, αλλά από τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Οι ελληνικές βιομηχανίες θα λάβουν πολύ μικρότερες ενισχύσεις, τη στιγμή που είναι γνωστό ότι πληρώνουν από το ακριβότερο ρεύμα στην Ευρώπη και ενώ οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για το θέμα έχουν χαθεί κάπου στα «μπλόκα των αγροτών». Η χώρα έκανε πρόοδο στο περιβάλλον. Αλλά οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις της τιμωρούνται οικονομικά από την Ε.Ε. και μαζί τους απειλούνται με επιβαρύνσεις και οι Ελληνες καταναλωτές.
