Οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους μπαίνουν στο επίκεντρο της χρηματοδοτικής στρατηγικής του ελληνικού Δημοσίου το 2026, καθώς εκτός από τα δάνεια του πρώτου μνημονίου (GLF) στο ραντάρ μπαίνουν και τα δάνεια του δεύτερου προγράμματος στήριξης και συγκεκριμένα αυτά του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας – EFSF. Σύμφωνα με τη δανειακή στρατηγική που ανακοίνωσε ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), οι δανειακές ανάγκες της χώρας για το 2026 διαμορφώνονται στα 24,677 δισ. ευρώ. Τα 8,871 δισ. ευρώ αφορούν χρεολύσια, τα 5,2 δισ. ευρώ πληρωμές τόκων, τα 6,739 δισ. ευρώ αφορούν άλλες υποχρεώσεις, το 1,587 δισ. ευρώ αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, ενώ τα 8,79 δισ. ευρώ πρόωρες αποπληρωμές χρέους, τη στιγμή που το πρωτογενές πλεόνασμα θα διαμορφωθεί στα 6,51 δισ. ευρώ.
Αν και το ελληνικό Δημόσιο ακολουθεί σταθερά τη στρατηγική των πρόωρων αποπληρωμών ήδη από το 2022 όταν αποπλήρωσε πλήρως τα δάνεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δύο χρόνια νωρίτερα, ενώ το ίδιο έτος ξεκίνησε και τις πρόωρες αποπληρωμές των δανείων του πρώτου μνημονίου (το γνωστό Greek Loan Facility – GLF), το 2026 είναι η πρώτη χρονιά που σχεδιάζεται η καταβολή ενός τόσο μεγάλου ποσού.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», τα συνολικά 8,79 δισ. ευρώ πρόωρων αποπληρωμών του 2026 θα «μοιραστούν» ως εξής: 5,3 δισ. ευρώ για την πρόωρη αποπληρωμή δόσεων του GLF που αφορούν το διάστημα 2033-2041 και θα καταβληθούν στα μέσα του Δεκεμβρίου, τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ για τη μείωση των εντόκων γραμματίων, 1,5 δισ. ευρώ για επαναγορά ομολόγων και 1-1,5 δισ. ευρώ για πρόωρες αποπληρωμές δανείων των EFSF.
Για την πρόωρη αποπληρωμή μέρους των δανείων αυτών του β΄ μνημονίου θα αξιοποιηθούν τα ταμειακά διαθέσιμα του Υπερταμείου τα οποία διαμορφώνονται συνολικά στα 4,5 δισ. ευρώ περίπου (και συμπεριλαμβάνονται στα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου – ως διαθέσιμα φορέων της γενικής κυβέρνησης). Στόχος είναι να αρχίσουν να μειώνονται οι χρηματοδοτικές ανάγκες των επόμενων ετών. Σημειώνεται ότι τα δάνεια του EFSF λήγουν το 2070 και ανέρχονται συνολικά στα 125,7 δισ. ευρώ, ενώ τα δάνεια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), η αποπληρωμή των οποίων ξεκινάει το 2033 και ολοκληρώνεται το 2060, ανέρχονται σε 59,4 δισ. ευρώ.
Η Ελλάδα, συνεπώς, στοχεύει να ακολουθήσει τα βήματα της Πορτογαλίας, η οποία το 2022 έκανε μία πρώτη πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του EFSF και πριν από μερικές μέρες προχώρησε και σε δεύτερη. Σημειώνεται πως το πακέτο οικονομικής βοήθειας που παρείχαν στην Πορτογαλία οι EFSF, ESM και ΔΝΤ την περίοδο 2011-2014 ανήλθε σε 78 δισ. ευρώ, και κάθε επίσημος πιστωτής παρείχε το ένα τρίτο του συνολικού ποσού. Η Πορτογαλία ολοκλήρωσε την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων της προς το ΔΝΤ τον Δεκέμβριο του 2018. Τον Σεπτέμβριο του 2019, πραγματοποίησε πρόωρη αποπληρωμή 2 δισ. ευρώ στον EFSF και φέτος τον Δεκέμβριο αποπλήρωσε πρόωρα άλλα 2,5 δισ. ευρώ.
Η Ελλάδα στοχεύει να ακολουθήσει τα βήματα της Πορτογαλίας, η οποία πριν από μερικές μέρες προχώρησε και σε δεύτερη αποπληρωμή δανείων.
Οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους της Ελλάδας θα προέλθουν από τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, τα οποία στα τέλη του 2025 διαμορφώνονται στα 39 δισ. ευρώ και αναμένεται να κινηθούν στα 29-30 δισ. ευρώ περίπου το 2026 ή και χαμηλότερα. Τα 5,3 δισ. ευρώ της πρόωρης αποπληρωμής των GLF θα προέλθουν από το «σκληρό μαξιλάρι» του ESM των 15,7 δισ. ευρώ που είχε δημιουργηθεί το 2018 και η (ισόποση) χρήση του οποίου είχε ξεκινήσει το 2024, συνεπώς εξαντλώντας το. Το 2026 ο ΟΔΔΗΧ σχεδιάζει να αξιοποιήσει 11,8529 δισ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας, ενώ θα προχωρήσει σε εκδόσεις ομολόγων ύψους 8 δισ. ευρώ συνολικά. Παράλληλα, το ελληνικό Δημόσιο προσβλέπει σε έσοδα 4,2 δισ. ευρώ από εισροές κεφαλαίων της Ε.Ε. και 0,618 δισ. ευρώ εισπράξεις από μετοχικές και επενδυτικές συμμετοχές.
Οσον αφορά τα GLF, στόχος παραμένει η αποπληρωμή τους δέκα χρόνια νωρίτερα και έως το 2031. Φέτος ξεκίνησαν οι πρόωρες αποπληρωμές μέρους των πιο μακριών δόσεων, αυτών που λήγουν το 2033-2041, μία κίνηση που θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Μέχρι σήμερα, το ελληνικό Δημόσιο έχει αποπληρώσει συνολικά 26,6 δισ. ευρώ για τα GLF αρχικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ, και απομένουν άλλα 26,3 δισ. ευρώ. Στο τέλος του 2026 θα απομένουν περίπου 21 δισ. ευρώ τα οποία και θα αποπληρωθούν με καταβολές 5,-5,5 δισ. ευρώ ετησίως τα τέσσερα χρόνια που θα ακολουθήσουν.
Το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 5,461 δισ. ευρώ το 2026 και ο δείκτης χρέους στο 138,2% του ΑΕΠ από 145,9% φέτος. Στόχος είναι το 2029 να έχει υποχωρήσει στο 119% και έως το 2030 η Ελλάδα να μην είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης, έχοντας «νικήσει» την Ιταλία (ήδη από το 2028), τη Γαλλία αλλά και το Βέλγιο.
Το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 5,461 δισ. ευρώ το 2026 και ο δείκτης χρέους στο 138,2% του ΑΕΠ από 145,9% φέτος.
Αισιοδοξία Scope Ratings
Πολύ πιο αισιόδοξος από την κυβέρνηση είναι ο οίκος αξιολόγησης Scope Ratings για το ελληνικό χρέος. Εκτιμά ότι η Ελλάδα θα έχει ξεπεράσει την Ιταλία ήδη από το 2027, καθώς ο δείκτης χρέους της θα έχει μειωθεί στο 134% έναντι 137% του ΑΕΠ στην Ιταλία.
8,8
δισ. ευρώ πρόωρες αποπληρωμές χρέους δρομολογούνται το 2026, εκ των οποίων 5,3 δισ. αφορούν τα GLF και 1-1,5 δισ. δάνεια EFSF.
Η πρόβλεψη Moody’s
Η Ελλάδα θα καταγράψει από τις μεγαλύτερες μειώσεις χρέους διεθνώς το 2026, ως ποσοστό του ΑΕΠ, χάρη στη συνετή δημοσιονομική της πολιτική, τη στιγμή που οι περισσότερες μεγάλες χώρες θα δουν τους δείκτες χρέους να αυξάνονται, επισημαίνει ο οίκος αξιολόγησης Moody’s.
5,461
δισ. ευρώ θα φτάσει η μείωση χρέους το 2026, με τον δείκτη χρέους να υποχωρεί στο 138,2% του ΑΕΠ από 145,9% φέτος.
Το σενάριο της Fitch
H Fitch αναμένει ότι το ελληνικό χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται ραγδαία μεσοπρόθεσμα, προσεγγίζοντας το 120% έως το 2030, σύμφωνα με το βασικό σενάριο, υποστηριζόμενο από την ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ κατά 4% και πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ μετά το 2027.
