Μια νέα τάση διαμορφώνεται στις χρηματοπιστωτικές αγορές, καθώς οι εκπρόσωποι της γενιάς Z (Gen Z) εισέρχονται δυναμικά στον κόσμο των επενδύσεων, αμφισβητώντας το παραδοσιακό μοντέλο της αργής και σταδιακής αποταμίευσης των προγόνων τους. Με την ενθάρρυνση των γονέων τους, την ευκολία που τους προσφέρουν οι ψηφιακές πλατφόρμες και την αυξημένη εκπαίδευση, οι νέοι όχι μόνο παρακολουθούν τις αγορές αλλά συμμετέχουν ενεργά σε αυτές, θέτοντας άμεσους αλλά και μακροπρόθεσμους στόχους, όπως η εξοικονόμηση για την αγορά ενός μελλοντικού σπιτιού ή ακόμη και η συνταξιοδότηση. Σύμφωνα με έρευνα του 2024 της Charles Schwab, οι επενδυτές της Gen Z δήλωσαν ότι άρχισαν να επενδύουν κατά μέσον όρο στην ηλικία των 19 ετών, έξι χρόνια νωρίτερα δηλαδή από τον μέσο όρο των Millennials. Η πλατφόρμα Greenlight π.χ., η οποία επιτρέπει σε ανηλίκους να επενδύουν με τη συγκατάθεση των γονέων τους, κατέγραψε αύξηση 77% στις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν από ανηλίκους σε διάστημα μόλις δύο ετών.
Καταλυτικό ρόλο στη νέα τάση διαδραματίζει η αύξηση του οικονομικού αλφαβητισμού, καθώς τα παιδιά μαθαίνουν από το λύκειο για τις αγορές.
Η Μίζου Πόουπ λόγου χάριν δεν μπορεί ακόμη να ψηφίσει ή να οδηγήσει, όμως μπορεί να κάνει επενδύσεις με την άδεια της μητέρας της. Η 13χρονη επενδύει τα χρήματα που κερδίζει από τις δουλειές του ποδαριού σε εταιρείες που προτιμάει, όπως η Netflix και τα McDonald’s. «Ηθελα απλώς να δω αν θα λειτουργούσε και πόσα χρήματα θα μπορούσα να βγάλω», εξηγεί η έφηβη από τη Μινεσότα, η οποία άρχισε να επενδύει μετά την παρότρυνση των γονιών της. Πολλοί νέοι σαν την Πόουπ δοκιμάζουν τις δυνατότητές τους στις επενδύσεις και αρχίζουν να εξοικειώνονται με τις αγορές πριν καν τελειώσουν το σχολείο. Σε αντίθεση με τη στερεότυπη εικόνα των απερίσκεπτων νεαρών επενδυτών που κυνηγούν τις «μετοχές-meme» (όσες αποκτούν δηλαδή μεγάλη δημοτικότητα ανάμεσα στους μικροεπενδυτές, οι οποίοι συνηθίζουν να δρουν συντονισμένα), πολλοί έφηβοι της Gen Z επιδεικνύουν ώριμη και σταθερή προσέγγιση, σημειώνει η Wall Street Journal. Νέοι όπως ο 15χρονος Αμπντουλάχ Αχμέντ από τη Νέα Υόρκη, ο οποίος διευθύνει μια επενδυτική λέσχη με 80 μέλη και αφιερώνει περίπου το 45% του χαρτοφυλακίου του σε σταθερές μετοχές –όπως η Apple– δίνοντας έμφαση στη διατήρηση του κεφαλαίου. Η Τζένιφερ Σάιτζ, διευθύντρια εκπαίδευσης της Greenlight, παρατηρεί ότι ένα αυξανόμενο ποσοστό παιδιών πραγματοποιεί επαναλαμβανόμενες, αυτόματες μεταφορές στους λογαριασμούς τους, συχνά εβδομαδιαίες. Αυτό υποδηλώνει ότι η εστίαση της προσοχής είναι στους μακροπρόθεσμους στόχους και όχι στις καθημερινές κινήσεις της αγοράς. Η 19χρονη Γιόγιο Ζενγκ, σπουδάστρια χρηματοοικονομικών, ελπίζει πως οι επενδύσεις της σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη (Nvidia, AMD) και το bitcoin θα τη βοηθήσουν να πληρώσει μέρος των διδάκτρων της και να συγκεντρώσει μια προκαταβολή για μελλοντικό διαμέρισμα.
Καταλυτικό ρόλο στη νέα τάση διαδραματίζει η αύξηση του οικονομικού αλφαβητισμού (financial literacy), καθώς οι έφηβοι μαθαίνουν από νωρίς για τις αγορές. Ηδη δώδεκα πολιτείες των ΗΠΑ έχουν υποχρεωτικό μάθημα χρηματοοικονομικών για την αποφοίτηση από το λύκειο, αριθμός που αναμένεται να φτάσει στις 30 μέχρι την αποφοίτηση της τάξης του 2031 (σύμφωνα με το Κέντρο Χρηματοοικονομικού Αλφαβητισμού στο Champlain College). Την ενασχόληση των παιδιών τους με τη Γουόλ Στριτ ενθαρρύνουν γονείς, που εύχονται να είχαν ξεκινήσει οι ίδιοι νωρίτερα τις επενδύσεις. Παρά τον ενθουσιασμό, η πρώιμη επαφή με τις αγορές εγκυμονεί και κινδύνους. Οπως τονίζει η καθηγήτρια Χρηματοοικονομικών Κόρτνεϊ Ποκέτ, είναι ζωτικής σημασίας να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ επένδυσης και κερδοσκοπίας, καθώς ένας μαθητής έχασε χιλιάδες δολάρια από τις αποταμιεύσεις του πανεπιστημίου του σε απάτη με κρυπτονομίσματα. Η εκπαίδευση των εφήβων να αναγνωρίζουν εγκαίρως τις απάτες είναι πλέον μέρος του μαθήματος. Οι έφηβοι επενδυτές της Gen Z διαβεβαιώνουν, πάντως, ότι δεν αντιμετωπίζουν την επένδυση ως παιχνίδι, αλλά ως κρίσιμο εργαλείο για την επίτευξη της οικονομικής ανεξαρτησίας και τη διασφάλιση του μέλλοντός τους. «Δεν θέλω να χρειαστεί να ανταλλάξω τον χρόνο μου με χρήματα», υπογραμμίζει ο 15χρονος Αχμέντ.
