Κορυφαίο παγκόσμιο ταξιδιωτικό προορισμό, που βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις μεταξύ των προτιμήσεων των ταξιδιωτών, χαρακτήρισε την Ελλάδα η νέα γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού Σέιχα Νάσερ αλ Νουέις, προσθέτοντας ότι το ελληνικό τουριστικό μοντέλο και η φιλοξενία μπορούν να αποτελέσουν παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής για πολλές άλλες χώρες, προκειμένου να αναπτύξουν ή και να βελτιώσουν το τουριστικό τους προϊόν.
Η κορυφαία αξιωματούχος του παγκόσμιου τουρισμού, που βρέθηκε στην Ελλάδα κατόπιν πρόσκλησης της «Καθημερινής» για να συμμετάσχει στην τρίτη ετήσια σύνοδο της πρωτοβουλίας Reimagine Tourism in Greece 2025, επεσήμανε ότι ένα από τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της χώρας στην ταξιδιωτική βιομηχανία είναι η «αυθεντικότητά» της, όπως και το γεγονός ότι διαθέτει πλήθος διαφορετικών προορισμών με μοναδικά χαρακτηριστικά, που μπορούν να καλύψουν πολύ ευρεία γκάμα απαιτήσεων της ζήτησης.
Υπογράμμισε όμως ότι αυτή η «αυθεντικότητα» πρέπει να διαφυλαχθεί. «Γνωρίζω καλά και έχω αγαπήσει την Ελλάδα, έχοντας έρθει από μικρή κιόλας πολλές φορές για διακοπές εδώ με την οικογένειά μου», εξήγησε απαριθμώντας προορισμούς όπως Κρήτη, Κέρκυρα, Πόρτο Χέλι και Σαντορίνη. Εξήρε τον πρωτοπόρο επιτυχημένο τρόπο με τον οποίον η Ελλάδα διαχειρίστηκε τα δύσκολα χρόνια της πανδημίας, δίδοντας παράδειγμα ασφαλούς λειτουργίας και σε τρίτες χώρες, όπως εξήρε και την αλματώδη ανάπτυξη του τουρισμού τα χρόνια που ακολούθησαν. «Η Ελλάδα έχει εφεύρει από την αρχή τον τουρισμό, ως ένα στρατηγικό εθνικό περιουσιακό στοιχείο, ικανό να σταθεροποιήσει την οικονομία, να προσελκύσει παγκόσμιες επενδύσεις, να αναζωογονήσει την πολιτιστική κληρονομιά και να εμπνεύσει εμπιστοσύνη σε δύσκολους καιρούς», εκτιμά η Σέιχα αλ Νουέις.
Ποιοι είναι, κατά τη γνώμη σας, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η παγκόσμια τουριστική βιομηχανία;
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε είναι να υποθέσουμε ότι ο τουρισμός θα συνεχίσει απλά να αναπτύσσεται από μόνος του. Η ανάπτυξη χωρίς βιωσιμότητα, χωρίς ανθεκτικότητα είναι εύθραυστη. Σε όλο τον κόσμο βλέπουμε τα όρια των ξεπερασμένων υποδομών, το διευρυνόμενο χάσμα δεξιοτήτων και την πίεση που ασκείται σε προορισμούς που δεν διαθέτουν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Ενα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι η ευημερία των τοπικών κοινοτήτων. Οταν ο τουρισμός αναπτύσσεται χωρίς να υπάρχει ισορροπία μεταξύ χωρητικότητας, προστασίας του περιβάλλοντος και αναγκών της κοινότητας, κινδυνεύουμε να αποδυναμώσουμε τα ίδια τα στοιχεία που κάνουν τους προορισμούς ξεχωριστούς. Και, φυσικά, υπάρχει το ψηφιακό χάσμα: οι χώρες που υστερούν σε δεδομένα, έξυπνα συστήματα και ψηφιακές υπηρεσίες θα δυσκολευτούν να παραμείνουν ανταγωνιστικές σε έναν κλάδο που έχει μεταμορφωθεί από την τεχνολογία.
Οι χώρες που υστερούν σε δεδομένα, έξυπνα συστήματα και ψηφιακές υπηρεσίες θα δυσκολευτούν να παραμείνουν ανταγωνιστικές.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες ευκαιρίες για την τουριστική βιομηχανία;
Βρισκόμαστε σε μια στιγμή εξαιρετικών δυνατοτήτων. Ο τουρισμός μπορεί να επιφέρει σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές αν επικεντρωθούμε σε τρεις τομείς: Πρώτον, χρήση της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτίωση της εμπειρίας των ταξιδιωτών και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των προορισμών. Δεύτερον, δημιουργία ενός τουρισμού που λειτουργεί όλο τον χρόνο, βασίζεται στην εμπειρία και κατανέμει τα οφέλη πιο ομοιόμορφα σε όλο το ημερολόγιο και σε όλες τις κοινότητες και, τρίτον, ενδυνάμωση των γυναικών, των νέων, των επιχειρηματιών και των μικρών επιχειρήσεων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του τουριστικού οικοσυστήματος. Αν τα πετύχουμε αυτά, ο τουρισμός μπορεί να γίνει ένας από τους ισχυρότερους κινητήρες της κοινής ευημερίας και της βαθύτερης πολιτιστικής σύνδεσης στον κόσμο.
Πόσο υψηλή προτεραιότητα έχουν τα θέματα της βιωσιμότητας και της ενίσχυσης των τοπικών κοινοτήτων στην ατζέντα του Οργανισμού;
Βρίσκονται στο επίκεντρο της ατζέντας μας. Η προσοχή μου επικεντρώνεται στο να διασφαλίσω ότι ο τουρισμός προστατεύει τους προορισμούς, τιμά την πολιτιστική κληρονομιά και προσφέρει πραγματική οικονομική και κοινωνική αξία στους ανθρώπους που ζουν εκεί. Ο τουρισμός πρέπει να εξελιχθεί από κάτι που συμβαίνει στις κοινότητες σε κάτι που διαμορφώνεται μαζί τους. Αυτό σημαίνει ισχυρότερα πρότυπα βιωσιμότητας, πιο πράσινες υποδομές και επενδύσεις που αναβαθμίζουν τους ανθρώπους μακροπρόθεσμα.
Πλεονέκτημα η αυθεντικότητα
Από τη δική σας οπτική γωνία, ποια είναι τα στρατηγικά πλεονεκτήματα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος;
Η Ελλάδα διαθέτει μια πραγματικά μοναδική σειρά πλεονεκτημάτων: απαράμιλλη πολιτιστική κληρονομιά, πλούσια φυσική ποικιλομορφία, ισχυρό παγκόσμιο brand που βασίζεται στην αυθεντικότητα και αυξανόμενη φήμη για ασφάλεια, ποιότητα και εμπειρίες όλο τον χρόνο. Η ελληνική φιλοξενία είναι αξιοθαύμαστη επειδή είναι αυθεντική, προσωπική και ριζωμένη στην ταυτότητα. Αυτά τα πλεονεκτήματα προσδίδουν στην Ελλάδα ένα βάθος και έναν πλούτο με τον οποίο λίγες χώρες μπορούν να συγκριθούν.
Κοιτάξτε, ένα από τα πράγματα που πρέπει να αναγνωρίσω είναι και η ηγεσία της κυβέρνησης και της υπουργού Τουρισμού που έχει μετατρέψει τη χώρα σας σε προορισμό για όλο τον χρόνο. Δεν είναι πλέον ένας καλοκαιρινός προορισμός έχει επεκτείνει την τουριστική της περίοδο και διευρύνει τα είδη των εμπειριών που προσφέρει.
Ο κόσμος βλέπει την Ελλάδα ως μια χώρα που έχει επενδύσει στον πολιτισμό, στη φύση, στη γαστρονομία και τα ταξίδια όλο τον χρόνο. Και έχει αποδειχθεί ένα εξαιρετικά επιτυχημένο παγκόσμιο παράδειγμα.
Προσωπικά θέλω να δω πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την Ελλάδα ως βέλτιστη πρακτική όσον αφορά την υιοθέτηση των μέτρων και των πολιτικών που έχετε εφαρμόσει τα τελευταία χρόνια, ειδικά μετά την πανδημία.
Στην Ελλάδα, όπως και σε πολλούς προορισμούς, οι τοπικές κοινότητες εκφράζουν ανησυχία για την υπερβολική ροή ταξιδιωτών σε συγκεκριμένα σημεία και χρονικές στιγμές. Ποια είναι η κατάλληλη πολιτική απάντηση;
Αυτό είναι ένα παγκόσμιο ζήτημα και απαιτεί προσεκτικές, μακροπρόθεσμες λύσεις. Ο στόχος δεν είναι να περιοριστεί ο τουρισμός, αλλά να γίνει συνετή διαχείριση των ροών.
Οι προορισμοί χρειάζονται δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για να κατανοήσουν τη χωρητικότητα, πολιτικές που κατανέμουν τους επισκέπτες σε διάφορες περιοχές και εποχές, επενδύσεις σε τοπικές υποδομές και, το πιο σημαντικό, ανοιχτό διάλογο με τους ανθρώπους που ζουν εκεί. Οταν οι κοινότητες αισθάνονται προστατευμένες και εμπλέκονται, ο τουρισμός γίνεται πολύ πιο βιώσιμος και πολύ πιο ευπρόσδεκτος.
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις συχνά κατηγορούνται για την επιδείνωση του στεγαστικού προβλήματος. Ποια είναι η άποψή σας;
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις μπορούν να προσφέρουν οικονομική αξία, αλλά χωρίς ισορροπημένη ρύθμιση μπορούν επίσης να μειώσουν την προσφορά στέγασης και να ασκήσουν πίεση στις κοινότητες. Οι πόλεις χρειάζονται σαφή χωροθέτηση και όρια που βασίζονται σε αξιόπιστα δεδομένα. Στόχος είναι να δημιουργηθεί αρμονία μεταξύ κατοίκων και επισκεπτών, διασφαλίζοντας ότι ο τουρισμός υποστηρίζει –και δεν διαταράσσει– τον κοινωνικό ιστό.
Επενδύσεις σε δευτερεύοντες προορισμούς
Ποια είναι η βασική πρότασή σας για τον ελληνικό τουρισμό, καθώς προετοιμάζεται για την επόμενη δεκαετία;
Η Ελλάδα κινείται σε μια ισχυρή κατεύθυνση. Η πρότασή μου θα ήταν να συνεχίσει να εμβαθύνει στον τουρισμό για όλο τον χρόνο και να συνεχίσει να επενδύει σε δευτερεύοντες και αναδυόμενους εσωτερικούς προορισμούς. Αυτό διαχέει τις ευκαιρίες, προστατεύει τις κοινότητες από τις υπερβολικές ροές ταξιδιωτών και ενισχύει την εθνική οικονομία. Επίσης, η ψηφιοποίηση, τα πρότυπα βιωσιμότητας και η ανάπτυξη του εργατικού δυναμικού θα είναι απαραίτητα για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα. Αυτά είναι τα σημεία όπου η Ελλάδα αποτελεί ένα ισχυρό παγκόσμιο παράδειγμα. Σε λίγα μόνο χρόνια η χώρα σας έχει μεταβεί από ένα έντονα εποχιακό μοντέλο σε μια πιο ισορροπημένη τουριστική οικονομία που λειτουργεί όλο τον χρόνο. Αυτή η αλλαγή έχει στηρίξει τις θέσεις εργασίας, σταθεροποιήσει τις τοπικές οικονομίες και αποδείξει ότι μια χώρα μπορεί να αναπτύξει τον τουρισμό με βιώσιμο τρόπο. Πρόκειται για ένα σημείο αναφοράς που πολλές χώρες μελετούν τώρα προσεκτικά. Σημαντικό σημείο αποτελεί να διατηρήσει την αυθεντικότητά της και οι άνθρωποι που υπηρετούν αυτόν τον κλάδο θα πρέπει να τον αγαπούν και να γνωρίζουν ότι αυτός ο κλάδος συμβάλλει σημαντικά στην ελληνική οικονομία.
