Ο κόσμος της οικονομίας στρέφει την προσοχή του στην ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), καθώς μέσα στις επόμενες ώρες αναμένεται να ανακοινώσει την απόφασή της για μείωση των επιτοκίων. Ενώ η αγορά έχει σχεδόν προεξοφλήσει λοιπόν έναν νέο κύκλο νομισματικής χαλάρωσης που θα ξεκινήσει σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου, και ενδέχεται να διαρκέσει έως τη συνεδρίαση του ερχόμενου Μαρτίου, η απόφαση αυτή δεν είναι μια απλή τεχνοκρατική κίνηση. Συμβαίνει σε ένα εξαιρετικά φορτισμένο πολιτικά περιβάλλον, με φόντο τις δικαστικές διαμάχες για τη Λίζα Κουκ και τον διορισμό του Στίβεν Μίραν, που ρίχνουν βαριά τη σκιά τους στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, «ένα ίδρυμα που φημίζεται για τις νηφάλιες και τεχνοκρατικές συζητήσεις του επί εξαιρετικά σύνθετων θεμάτων», όπως γράφει το Reuters.
Η απόφαση για την ανανέωση της θητείας της Λίζα Κουκ στο διοικητικό συμβούλιο της Fed από το Εφετείο της Ουάσιγκτον θεωρείται ήττα για τον Aμερικανό πρόεδρο. Η Κουκ, μια επιφανής οικονομολόγος με εξειδίκευση σε θέματα φυλετικής και οικονομικής ανισότητας, είχε επικριθεί έντονα από συντηρητικούς κύκλους και η παραμονή της, σε συνδυασμό με τη γενικότερη προσέγγισή της σε θέματα κοινωνικής δικαιοσύνης, θεωρείται συνέχιση της φιλελεύθερης κατεύθυνσης της Fed, κάτι που ο Τραμπ έχει επανειλημμένως καταδικάσει.
Από την άλλη πλευρά ο Στίβεν Μίραν, με τη μακροχρόνια εμπειρία του στον τραπεζικό τομέα και τις έντονες απόψεις του υπέρ της μείωσης των επιτοκίων, έχει υπάρξει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της επιτροπής. Η απόφαση της Γερουσίας να εγκρίνει με οριακή πλειοψηφία τον διορισμό του στο διοικητικό συμβούλιο της Fed ενισχύει την επιρροή του Τραμπ στην πιο σημαντική κεντρική τράπεζα του κόσμου, δίνοντας στον κορυφαίο οικονομικό σύμβουλό του μία από τις 12 ψήφους για τα επιτόκια, παραμονές της κρίσιμης συνάντησης.
Μετά μια μακρά περίοδο αύξησης των επιτοκίων για την καταπολέμηση του πληθωρισμού, η Fed φαίνεται να περνάει σε μια νέα φάση, όπου η ανάπτυξη και η σταθερότητα της αγοράς εργασίας αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Αναλυτές και επενδυτές παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς μια πιθανή μείωση των επιτοκίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των επενδύσεων, τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας και μείωση του κόστους δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Υπάρχει βέβαια και ο κίνδυνος πιθανής αύξησης του πληθωρισμού, αν η μείωση είναι υπερβολική ή πρόωρη.
Οι δικαστικές διαμάχες ρίχνουν βαριά τη σκιά τους στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.
Στο πλαίσιο αυτό, η συμβολή του Μίραν και της Κουκ θεωρείται καθοριστική. Οι απόψεις τους για την οικονομική σταθερότητα, την ισότητα και την ανάπτυξη είναι πιθανό να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφώσει τη στρατηγική της η Fed. Ο πρώτος μόλις διορίστηκε, ενώ η δεύτερη πέρασε τις τελευταίες ημέρες υπερασπιζόμενη το δικαίωμα συμμετοχής της στην κρίσιμη συνεδρίαση κινούμενη νομικά ενάντια στον Τραμπ, επειδή προσπάθησε να την απομακρύνει.
Οι αξιωματούχοι αναμένεται να μειώσουν το κόστος δανεισμού για πρώτη φορά μετά από εννέα μήνες, επιδιώκοντας να ενισχύσουν την αγορά εργασίας παρά τις ενδείξεις ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι πιθανό να προβούν σε μείωση κατά ένα τέταρτο της μονάδας, η οποία θα μειώσει τα επιτόκια από 4% έως 4,25%. Αλλά η πίεση του Λευκού Οίκου είναι πιθανό να εισαγάγει ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα στη συζήτηση για το πόσο γρήγορα θα μειωθούν τα επιτόκια στη συνέχεια.
Οι αποφάσεις της Fed για τα επιτόκια, σημειωτέον, λαμβάνονται από τα επτά μέλη του διοικητικού συμβουλίου, καθώς και από μια εκ περιτροπής ομάδα πέντε προέδρων από τις περιφερειακές τράπεζες, ενώ η συνάντηση αυτής της εβδομάδας είναι μία από τις τέσσερις που θα διεξαχθούν κατά τη διάρκεια του έτους.
Αγνωστο παραμένει τι θα συμβεί στην Κουκ εν μέσω της συνεχιζόμενης νομικής διαμάχης της με τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος την κατηγόρησε ότι διέπραξε απάτη με στεγαστικά δάνεια. Νομικοί εμπειρογνώμονες, οικονομολόγοι και πρώην κυβερνητικοί αξιωματούχοι τονίζουν πως αν καταφέρει να την απομακρύνει, ένα βασικό προστατευτικό κιγκλίδωμα που στηρίζει την πολιτική ανεξαρτησία της Fed θα εξαλειφθεί. Ο πρόεδρος έχει μιλήσει ανοιχτά για την επιθυμία του να έχει την πλειοψηφία των πιστών του στο διοικητικό συμβούλιο της Fed, κάτι που θα του έδινε μεγαλύτερη επιρροή όχι μόνο στις αποφάσεις για τα επιτόκια αλλά και στο ίδιο το ίδρυμα.
