Στην πρώτη θητεία του ο Ντόναλντ Τραμπ χλεύαζε την Κίνα κομπάζοντας πως με τους δασμούς που επέβαλε στα κινεζικά προϊόντα προκάλεσε την απώλεια πέντε εκατ. θέσεων εργασίας στην ασιατική χώρα. Το 2019, σε ανάρτησή του στο τότε Τwitter, δήλωνε πως με την εμπορική του πολιτική έχει στριμώξει άσχημα την Κίνα.
Οι οικονομολόγοι διαφωνούσαν σε μεγάλο βαθμό ως προς το πόσο μεγάλη ζημιά προκάλεσαν στην Κίνα οι δασμοί, αλλά το μήνυμα ήταν σαφές: η οικονομία της Κίνας εξαρτάται από τις εξαγωγές και οι θέσεις εργασίας είναι στο επίκεντρο του προβλήματος.
Το ίδιο ισχύει και τώρα και ιδιαιτέρως για τις θέσεις εργασίας του μεταποιητικού τομέα. Αυτή τη φορά η οικονομία της Κίνας είναι αποδυναμωμένη και το εργατικό της δυναμικό ευάλωτο. Η κρίση στην αγορά ακινήτων στη διάρκεια της πανδημίας εξαφάνισε θέσεις εργασίας και προκάλεσε φτώχεια. Και κάθε χρόνο αποφοιτούν από τα πανεπιστήμια εκατομμύρια νέοι που προστίθενται στο εργατικό δυναμικό, ενώ η ανεργία των νέων έχει φτάσει σε διψήφια νούμερα. Και καθώς εξαφανίζονται οι θέσεις εργασίας σε άλλους τομείς της οικονομίας, αυξάνεται η σημασία των 100 εκατ. θέσεων εργασίας του μεταποιητικού κλάδου.
Επειτα από έρευνά της η επενδυτική Natixis υπολογίζει πως αν οι δασμοί στα κινεζικά προϊόντα παραμείνουν στο 30%, οι εξαγωγές στις ΗΠΑ θα μειωθούν κατά το ήμισυ, που ισοδυναμεί με την απώλεια έξι εκατ. θέσεων στον μεταποιητικό τομέα. Και αν η κατάσταση εξελιχθεί σε επιθετικό εμπορικό πόλεμο, τότε θα χαθούν εννέα εκατ. θέσεις.
Στις αρχές του 2018 η Κίνα ανακοίνωσε ότι η ανεργία στα αστικά κέντρα της είχε υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 15 ετών και είχε δημιουργήσει έναν αριθμό – ρεκόρ νέων θέσεων εργασίας. Εκτοτε οι διάφορες εκστρατείες του Πεκίνου κατά της διαφθοράς και οι αυστηρές ρυθμίσεις που επιβλήθηκαν έχουν πλήξει την απασχόληση σε κλάδους όπως οι νέες τεχνολογίες και η online εκπαίδευση, που άλλοτε δημιουργούσαν στρατιές από νέες θέσεις εργασίας.
Η ανεργία στις ηλικίες 16 έως 24 ετών βρισκόταν τον Απρίλιο στο 15,8% και αναμένεται να εκτοξευθεί περαιτέρω, καθώς θα αποφοιτήσουν 12 εκατ. νέοι από τα πανεπιστήμια της χώρας και θα προστεθούν στο εργατικό της δυναμικό.
Στο μεταξύ, ακόμη και όσοι έχουν εργασία είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση. Ολο και λιγότερες εταιρείες προσφέρουν πλήρη απασχόληση και πολλοί αναγκάζονται να απασχολούνται σε ανασφαλή επαγγέλματα, όπως οι κατ’ οίκον παραδόσεις γευμάτων. Αυτού του είδους οι εργασίες προσφέρουν ευελιξία, αλλά πληρώνουν λιγότερα και δεν παρέχουν προστασία.
Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ είναι ευάλωτες αλλού. Η αμερικανική βιομηχανία εξαρτάται από τις σπάνιες γαίες και άλλα κρίσιμα μέταλλα στα οποία έχει σχεδόν παγκόσμιο μονοπώλιο η Κίνα. Παράλληλα, αν διακοπεί η ροή κινεζικών προϊόντων θα επιταχυνθεί ο πληθωρισμός και υπάρχει κίνδυνος ελλείψεων στην αγορά.
Αν οι διαπραγματεύσεις οδηγήσουν σε χειρότερους όρους, η Κίνα θα έχει το πλεονέκτημα της «αντοχής στον εμπορικό πόλεμο». Αυτό εκτιμά η Νταϊάνα Χοΐλεβα, επικεφαλής των οικονομολόγων της ερευνητικής Enodo Economics. Το Πεκίνο μπορεί πράγματι να κατευνάσει περισσότερο τη λαϊκή δυσαρέσκεια για την ανεργία από όσο μπορούν οι Αμερικανοί πολιτικοί να αντιμετωπίσουν την οργή των καταναλωτών για τα άδεια ράφια.
