Οι κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές που προβάλλονται στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό αποτελούν στη συντριπτική πλειονότητά τους αιτία εθνικής υπερηφάνειας και συμβάλλουν στη θετική εικόνα της χώρας διεθνώς. Ωστόσο, δεν αρκούν οι αδειοδοτήσεις για γυρίσματα σε νησιά και αρχαιολογικούς χώρους για να στηρίξουν την εγχώρια παραγωγή οπτικοακουστικού περιεχομένου, που με τη σειρά της θα προσελκύσει ξένες παραγωγές αλλά και θα εξάγει το brand «Ελλάδα» και τον σύγχρονο πολιτισμό της. Απαιτείται και χρηματοδότηση, για την οποία η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει μεριμνήσει, όμως η εφαρμογή των σχετικών προβλέψεων στην Ελλάδα είναι είτε ελλιπής είτε αποσπασματική. Δημιουργεί μάλιστα και θέματα αθέμιτου ανταγωνισμού.
Στην Ελλάδα έχουν επιβληθεί τέλη συνδρομητικής τηλεόρασης στους εγχώριους παρόχους υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεόρασης, που υπολογίζονται στο 10% επί του συνολικού μηνιαίου λογαριασμού. Σύμφωνα με τον τελευταίο νόμο 5102/2024, το 50% του συνολικού ποσού που συγκεντρώνεται από το κράτος από τα τέλη συνδρομητικής τηλεόρασης διοχετεύεται στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ Α.Ε.) αποτελώντας βασική πηγή χρηματοδότησης για τα επιλεκτικά του προγράμματα. Αλλά αυτό αφορά μόνο τους εγχώριους παρόχους και όχι τους ξένους, των οποίων η παρουσία στη χώρα είναι πλέον, αν όχι κυρίαρχη, ισχυρή.
Οπως εξηγεί στην «Καθημερινή» η παραγωγός Αμάντα Λιβανού, που είναι αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Εργων (ΣΑΠΟΕ) και επικεφαλής της Neda Film, στην Ελλάδα έχουν επιβληθεί τέλη συνδρομητικής τηλεόρασης μόνον στους εγχώριους παρόχους, όπως οι Cosmote TV, Vodafone TV, Cinobo κ.λπ. Τα τέλη αυτά υπολογίζονται στο 10% επί του συνολικού μηνιαίου λογαριασμού.
Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για τους διεθνείς παρόχους, όπως Netflix, Amazon Prime Video, Disney+ και Paramount+, γεγονός που συνιστά, εκτός των άλλων, αθέμιτο ανταγωνισμό, αντίκειται στην ευρωπαϊκή οδηγία AVMS Directive, πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα της ευρωπαϊκής αγοράς και, τέλος, δεν δίνει στο κράτος αυτό το έσοδο που χρειάζεται για να στηρίξει τις εθνικές ανάγκες.
Οπως είναι διάφορα επιλεκτικά αλλά και αυτόματα προγράμματα χρηματοδότησης του Creative Greece που αφορούν ελληνικές ταινίες, συμπαραγωγές, αλλά και ξένες ταινίες που έρχονται στην Ελλάδα κάνοντας χρήση του αναπτυξιακού κινήτρου cash rebate, όπως η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, το «Τρίγωνο της θλίψης» του Ρούμπεν Οστλουντ και πολλά άλλα. Το ΕΚΟΜΜΕΔ – Creative Greece είναι ήδη σοβαρά υποχρηματοδοτούμενο και, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, έχει συσσωρεύσει οφειλές εντός και εκτός της χώρας. Το γεγονός ότι τα τέλη συνδρομητικής τηλεόρασης αφορούν αποκλειστικά τους εγχώριους παρόχους δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και νομικό έρεισμα για την κατάργησή τους, αναφέρουν νομικές πηγές. Ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή, από την ευρωπαϊκή και εθνική επιδίωξη για στήριξη της εγχώριας παραγωγής.
Τι συμβαίνει στην Ευρώπη; Στις περισσότερες χώρες της, οι διεθνείς πάροχοι (streamers) φορολογούνται μέσω τελών στις συνδρομές, ως πολυεθνικές εταιρείες. Τα έσοδα από τη φορολογία αυτή χρησιμοποιούνται στον εκάστοτε εθνικό οπτικοακουστικό φορέα, καθώς «επιστρέφουν» σε αυτόν στηρίζοντας την εγχώρια βιομηχανία.
Στη χώρα μας, όπως και σε όλα τα σύγχρονα κράτη, όλοι όσοι ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα υπόκεινται σε φορολογία. Είναι επομένως αυτονόητο να αναμένει κανείς πως το ίδιο θα πρέπει να ισχύει και για τους διεθνείς παρόχους που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Τα συναρμόδια υπουργεία Πολιτισμού και Οικονομικών στην Ελλάδα έχουν δηλώσει στους ενδιαφερομένους της αγοράς πως προτίθενται να διαμορφώσουν ίσους κανόνες για όλους, να περιλάβουν δηλαδή την υποχρέωση καταβολής των σχετικών τελών και στους διεθνείς παρόχους. Ωστόσο, μετά τον ανασχηματισμό αναμένεται να αναλάβουν εκ νέου πρωτοβουλίες για τη νομοθετική τακτοποίηση του ζητήματος. Κάτι για το οποίο προσπαθούν εδώ και πολύ καιρό τα μέλη και η ηγεσία του Συνδέσμου Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Εργων.
