Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακήρυξε την Τετάρτη την «Ημέρα Απελευθέρωσης» και προανήγγειλε την επιβολή ενός νέου πακέτου εκτεταμένων δασμών που αναμένεται να επιβαρύνουν το παγκόσμιο εμπόριο, να αυξήσουν τις τιμές για καταναλωτές και να ανατρέψουν εμπορικές συμφωνίες δεκαετιών.
Η τελετή ανακοίνωσης των μέτρων είχε προγραμματιστεί για τις 23:00 ώρα Ελλάδος στον Κήπο των Ρόδων του Λευκού Οίκου, ενώ λεπτομέρειες για τις χώρες και τα προϊόντα που θα πληγούν κρατούνταν υπό άκρα μυστικότητα.
Πηγή με γνώση των εσωτερικών συζητήσεων ανέφερε ότι οι δασμοί θα είναι σημαντικοί και θα επιβληθούν σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων συμμάχων των ΗΠΑ.
Τα μέτρα, τα οποία καταργούν ουσιαστικά εμπορικές διευθετήσεις που ισχύουν από το 1947, αναμένεται να τεθούν άμεσα σε ισχύ.
Παράλληλα, δασμός 25% σε όλες τις εισαγωγές αυτοκινήτων θα ενεργοποιηθεί στις 3 Απριλίου.
«Αποκατάσταση» ή εκτροχιασμός;
«Δεν πρόκειται για προστατευτισμό, αλλά για αποκατάσταση», έγραψε ο σύμβουλος εμπορίου του Τραμπ, Πίτερ Ναβάρο, επιχειρώντας να υπερασπιστεί την επιβολή δασμών σε στρατηγικούς τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και τα μέταλλα.
Ωστόσο, η ανακοίνωση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Ο πρωθυπουργός του Οντάριο, Νταγκ Φορντ, δήλωσε στο CNBC: «Δεν είμαι καν σίγουρος αν καταλαβαίνουν πώς λειτουργεί η εφοδιαστική αλυσίδα στον τομέα των αυτοκινήτων. Είναι το πιο γελοίο πράγμα που έχω δει ποτέ».
Η διοίκηση Τραμπ επιδιώκει οι νέοι «ανταποδοτικοί» δασμοί να εξισώσουν τους αμερικανικούς συντελεστές με αυτούς που επιβάλλονται από άλλες χώρες και να εξουδετερώσουν τα μη δασμολογικά εμπόδια.
Δασμοί πάνω σε δασμούς – και στην μπύρα
Οι νέοι δασμοί προστίθενται σε προηγούμενα μέτρα, όπως οι 20% δασμοί σε όλες τις εισαγωγές από την Κίνα και η αποκατάσταση των 25% δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο. Συνολικά, έχουν επεκταθεί σε προϊόντα αξίας σχεδόν 150 δισ. δολαρίων.
Την Τετάρτη, η διοίκηση Τραμπ ανακοίνωσε ότι τα νέα μέτρα θα περιλαμβάνουν όλες τις εισαγωγές μπύρας και κενών αλουμινένιων κουτιών. Επιπλέον, η προσωρινή εξαίρεση των προϊόντων από τον Καναδά και το Μεξικό από τους «δασμούς φαιντανύλης» λήγει εντός της ημέρας.
Ανώτατοι αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι οι νέοι δασμοί στοιβάζονται πάνω στους υφιστάμενους.
Ετσι, αυτοκίνητο μεξικανικής κατασκευής που επιβαρυνόταν με 2,5% εισαγωγικό φόρο θα υπόκειται πλέον σε πολλαπλούς δασμούς συνολικού ύψους 52,5%, χωρίς να υπολογιστούν τυχόν επιπλέον μέτρα.
Αβεβαιότητα, αντιδράσεις και οικονομικός κίνδυνος
Οι ανακοινώσεις έχουν εντείνει την ανασφάλεια στις διεθνείς αγορές. Οι αμερικανικοί δείκτες έχουν χάσει σχεδόν 5 τρισ. δολάρια από τον Φεβρουάριο, ενώ παγκοσμίως οι επενδυτές στρέφονται στο χρυσό ως ασφαλές καταφύγιο.
Ο επικεφαλής στρατηγικής της Interactive Brokers, Στιβ Σόσνικ, σχολίασε: «Δεν θυμάμαι άλλη στιγμή με τόσο υψηλό διακύβευμα και τόσο απρόβλεπτο αποτέλεσμα».
Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι νέοι δασμοί αυξάνουν τον κίνδυνο ύφεσης και εκτόξευσης των τιμών.
Το Yale University Budget Lab υπολογίζει ότι ένας πρόσθετος δασμός 20% θα κοστίσει στο μέσο αμερικανικό νοικοκυριό τουλάχιστον 3.400 δολάρια ετησίως.
Ανάκαμψη στη Wall Street εν αναμονή των δασμών
Με κέρδη έκλεισαν οι βασικοί δείκτες της Wall Street το απόγευμα της Τετάρτης, καθώς οι επενδυτές ανέμεναν τις ανακοινώσεις Τραμπ.
Οι αγορές ανέκαμψαν από τις πρωινές απώλειες, με τον Dow Jones να ενισχύεται κατά 0,34%, τον S&P 500 κατά 0,48% και τον Nasdaq κατά 0,79%, καθώς η νευρικότητα των προηγούμενων ημερών φάνηκε να υποχωρεί προσωρινά.
«Το κλίμα είχε ήδη προεξοφλήσει τα άσχημα νέα», δήλωσε ο Φιλ Πέκσοκ, επικεφαλής επενδύσεων της Anacapa Advisors, σημειώνοντας ότι η αγορά ήταν υπερπουλημένη και μπορεί να ακολουθήσει σύντομη ανάκαμψη έως και 7–8% για τον S&P 500.
Μεγάλη άνοδο (+5,4%) κατέγραψε η μετοχή της Tesla, παρά τα απογοητευτικά στοιχεία για τις πωλήσεις του πρώτου τριμήνου. Η ενίσχυση προέκυψε έπειτα από δημοσίευμα του Politico, σύμφωνα με το οποίο ο Τραμπ έχει ενημερώσει το υπουργικό του συμβούλιο ότι ο Ελον Μασκ θα αποχωρήσει σύντομα από τον κυβερνητικό του ρόλο.
Αντίποινα και γεωπολιτική ένταση
Η Αυστραλία, ο Καναδάς, το Μεξικό και η Ευρωπαϊκή Ενωση έχουν προειδοποιήσει με αντίμετρα, ενώ ορισμένες κυβερνήσεις προσπαθούν να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους διαλόγου με την Ουάσιγκτον.
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι οι Αμερικανοί εργαζόμενοι και βιομήχανοι υπέστησαν ζημιά από τις πολυετείς συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου και ότι ήρθε η ώρα για «αναστροφή πορείας».
Ωστόσο, το τίμημα αυτής της στρατηγικής παραμένει ασαφές.
Reuters
