Φρένο στις εκταμιεύσεις δανείων από το Ταμείο Ανάκαμψης, που «έτρεχαν» έως τώρα με ταχύτερους ρυθμούς από τις επιχορηγήσεις, πάτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε οι δύο αυτές μορφές στήριξης να εξελίσσονται ομοιόμορφα έως την ολοκλήρωσή τους, τον Αύγουστο του 2026.
Η Ελλάδα θα υποβάλει την ερχόμενη Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου το πέμπτο αίτημα πληρωμής, συνολικού ύψους 3,1 δισ., που θα αφορά τόσο επιχορηγήσεις όσο και δάνεια. Το αίτημα για τις επιχορηγήσεις θα είναι 1,3 δισ., όπως είχε αρχικώς ανακοινωθεί, αλλά το αίτημα για δάνεια θα «ψαλιδιστεί» στο 1,8 δισ. ευρώ, αντί του αρχικού σχεδιασμού για 2,3 δισ. Αντιστοίχως έχει αναμορφωθεί όλος ο σχεδιασμός των δόσεων δανείων, ώστε «να είναι πιο ισορροπημένος με τις δόσεις επιχορηγήσεων», σύμφωνα με αρμόδιες πηγές. Ο νέος σχεδιασμός προβλέπει ότι το τελευταίο αίτημα, που θα υποβληθεί στις 30 Αυγούστου 2026, θα είναι και το μεγαλύτερο.
Οπως είπε χθες στη Βουλή, κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης, με την εκταμίευση του 5ου αιτήματος πληρωμής οι συνολικές εκταμιεύσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης θα φτάσουν τα 21,3 δισ. ευρώ. Αυτό το ποσό αντιστοιχεί στο 65% των διαθέσιμων πόρων για την Ελλάδα, ύψους 36 δισ. ευρώ.
Μέχρι στιγμής έχουν εκταμιευθεί επιχορηγήσεις 8,59 δισ. (από 18,22 δισ. που έχουν κατανεμηθεί στη χώρα) και δάνεια 9,62 δισ. (από 17,728 δισ.).
Σημειώνεται ότι μέχρι στιγμής έχουν εκταμιευθεί επιχορηγήσεις 8,59 δισ. ευρώ (από 18,22 δισ. ευρώ που έχουν κατανεμηθεί στη χώρα) και δάνεια 9,62 δισ. ευρώ (από 17,728 δισ. ευρώ).
Το 5ο αίτημα σχεδιαζόταν αρχικά να υποβληθεί τον Οκτώβριο, αλλά καθυστερήσεις σε ορισμένα προαπαιτούμενα, ορόσημα και στόχους οδήγησαν σε μετάθεσή του έως την ερχόμενη εβδομάδα. Χρειάστηκε να γίνουν κάποιες αλλαγές, μεταξύ των οποίων η μείωση του απαιτούμενου αριθμού αιτημάτων επιχειρήσεων στο πλαίσιο του «Εξοικονομώ Επιχειρώντας» και η αύξηση, αντί αυτού, του προϋπολογισμού του προγράμματος αναδάσωσης, αποκατάστασης και πρόληψης AntiNero. Το «Εξοικονομώ Επιχειρώντας» εκκρεμεί ως ορόσημο από το 4ο αίτημα πληρωμής, μεταφέρθηκε στο 5ο και τελικά ψαλιδίστηκε, καθώς δεν ήταν δυνατόν να συγκεντρωθούν αιτήματα 9.700 επιχειρήσεων. Συνολικά 32 ορόσημα χρειάστηκε να ικανοποιηθούν προκειμένου να υποβληθεί το αίτημα, από 30 που προβλέπονταν αρχικά. Οι δύο προσθήκες αφορούσαν τις επιχειρησιακές συμφωνίες για το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», που εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης εκ των υστέρων. Mεταξύ των υπόλοιπων οροσήμων, ψηφιακός μετασχηματισμός της ΔΥΠΑ, επιτάχυνση των επιστροφών ΦΠΑ, αλλαγές στη διαδικασία δημοσίων συμβάσεων, έναρξη διαδικασιών υποβολής προσφορών για νέα δικαστικά κτίρια, προώθηση ηλεκτρονικών πληρωμών, σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων για την ηλεκτροκίνηση, ολοκλήρωση κτηματολογίου με κτηματογράφηση 85%.
Η δόση αναμένεται να εκταμιευθεί τον Φεβρουάριο με Μάρτιο από το ECOFIN. Στη συνέχεια, σε ενάμιση χρόνο, έως τον Αύγουστο του 2026, πρέπει να υποβληθούν αιτήματα για 14,7 δισ. ευρώ. Είναι προφανές ότι ο χρόνος είναι πολύ πιεστικός, αν και η Ελλάδα είναι μεταξύ των πρώτων στην Ε.Ε.
Εν τω μεταξύ, η διοχέτευση των πόρων στην πραγματική οικονομία προχωρεί με βραδύτερους ρυθμούς, αν και στο Ταμείο Ανάκαμψης εκτιμούν ότι θα επιτευχθεί ο στόχος του προϋπολογισμού του 2024 για απορρόφηση 3,3 δισ. ευρώ. Ηδη βρίσκεται στα 2,7 δισ. ευρώ και έχει δρομολογηθεί η διάθεση άλλων 600 εκατ. ευρώ.
