Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της Επιδαύρου υπό τον Μιχαήλ Μαρμαρινό ξεκινάει με εννέα συνολικά παραγωγές θεάτρου, όπερας και χοροθεάτρου, γνωστά και νέα ονόματα και με μια επιστροφή σε ένα από τα πιο εμβληματικά κεφάλαια της ιστορίας του αρχαίου θεάτρου, την όπερα «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι.
Χθες ανακοινώθηκαν οι οκτώ παραστάσεις και η πρεμιέρα της Επιδαύρου θα γίνει με την Εθνική Λυρική Σκηνή η οποία, 65 χρόνια μετά τη μυθική παράσταση του Κερουμπίνι το 1961, με τη Μαρία Κάλλας στον ρόλο της Μήδειας (σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, σκηνικά και κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη και χορογραφία Μαρίας Χορς), ανασυνθέτει την ιστορική όπερα στο αρχαίο θέατρο. Ο Παναγής Παγουλάτος, που αναλαμβάνει τη σκηνοθεσία της παράστασης, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Γιώργου Κουμεντάκη, επιχειρεί να επανασυστήσει στο κοινό (20/6) ένα έργο–ορόσημο για το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου αλλά και για το λυρικό θέατρο συνολικά, με την Άννα Πιρότσι στον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Για τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών, Μιχαήλ Μαρμαρινό, αυτή η έναρξη λειτουργεί ως το «πρώτο μέρος από ένα Ολον» της θητείας του, όπως αναφέρει στο σημείωμα που συνοδεύει την ανακοίνωση των παραστάσεων. Το φετινό πρόγραμμα αποτελεί την πρώτη έκδοση ενός τριετούς προγράμματος και όπως αναφέρει ο κ. Μαρμαρινός, στην Επίδαυρο το αρχαίο δράμα θα συναντηθεί με άλλες παραστατικές μορφές και τέχνες, «ενισχύοντας τη διαχρονική του ουσία στο ταραγμένο παρόν και τη δυναμική του στη διεθνή σκηνή».
Αν αναζητούσαμε μια κεντρική θεματική που διατρέχει τις φετινές παραστάσεις, αυτή μάλλον θα ήταν οι πολλαπλές μορφές του πολέμου και της ανθρώπινης απώλειας. Σε αυτό το πλαίσιο, στις 3 και 4 Ιουλίου, ο Χρήστος Θεοδωρίδης παρουσιάζει τους «Πέρσες» του Αισχύλου, το αρχαιότερο σωζόμενο πλήρες έργο της ελληνικής δραματουργίας. Στην πρώτη του κάθοδο στο αργολικό θέατρο, ο νεαρός σκηνοθέτης θα αναμετρηθεί με ένα από τα πιο καθαρά αντιπολεμικά κείμενα της αρχαιότητας. Ο ίδιος έχει δώσει δείγματα γραφής τα τελευταία χρόνια με παραστάσεις πολιτικά φορτισμένες και βαθιά συνδεδεμένες με το σήμερα – από το «Σ’ εσάς που με ακούτε», της Λούλας Αναγνωστάκη έως το «Ποιος σκότωσε τον πατέρα μου», του Εντουάρ Λουί και το «Συνέδριο για το Ιράν» του Ιβάν Βιριπάγεφ. Στους «Πέρσες», όπως αναφέρει στο σημείωμα της παράστασης ο Θεοδωρίδης, ο Χορός – πρωταγωνιστής του έργου εκφράζει «το συλλογικό τραύμα μιας μουδιασμένης κοινωνίας».
Από τους νεκρούς που δεν έχουν ποτέ όνομα και καταγράφονται ως αριθμοί στο έργο του Αισχύλου, περνάμε στους ανθρώπους που δεν έχουν ποτέ φωνή, μέσα από τις «Τρωάδες», του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία της Ελένης Ευθυμίου. Η σκηνοθέτις, περφόρμερ και μέλος της ομάδας Εν Δυνάμει, παρουσιάζει, στα τέλη Ιουλίου, σε συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο μια παράσταση για τη διαχρονική φρίκη του πολέμου και την απώλεια ως συλλογική μνήμη. Πάνω απ’ όλα, όμως, εστιάζει στο γυναικείο σώμα ως παγκόσμιο σύμβολο της ανθρώπινης τραγωδίας. Γύρω από τις ηρωίδες της Τροίας, με τη Λυδία Φωτοπούλου στον ρόλο της Εκάβης, η Ευθυμίου τοποθετεί και άλλα σώματα –ανήλικα, ανάπηρα, ηλικιωμένα– που ούτε πριν από τον πόλεμο αποφάσιζαν για τον εαυτό τους και που σπάνια έχουν το προνόμιο της αφήγησης, καθώς όχι μόνο κακοποιούνται αλλά και επιδεικτικά αγνοούνται.
Για τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή, Μιχαήλ Μαρμαρινό, η έναρξη με την αναβίωση της «Μήδειας» λειτουργεί ως το «πρώτο μέρος από ένα Ολον» της θητείας του.
Με τον Ευριπίδη και κατ’ επέκταση με το γυναικείο βίωμα αποφασίζει να ασχοληθεί και ο Δημήτρης Καραντζάς, ο οποίος ανεβάζει την τραγωδία «Αλκηστις» (17-18/7). Η κεντρική ηρωίδα, την οποία ενσαρκώνει η Ηρώ Μπέζου, προσφέρει τον εαυτό της ως αντάλλαγμα, για να σώσει τον σύζυγό της Αδμητο από τον θάνατο. Η θυσία της εκτυλίσσεται δημόσια, μπροστά στα μάτια των πολιτών, ως μια προδιαγεγραμμένη δολοφονία, μια πράξη που σήμερα θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως γυναικοκτονία, όπως αναφέρει το σκηνοθετικό σημείωμα.
Από την άλλη πλευρά, ο Νίκος Καραθάνος καταπιάνεται με την «Ειρήνη» του Αριστοφάνη (24, 25/7), ένα έργο που συνδυάζει το χιούμορ με την πολιτική οξυδέρκεια. Μαζί με τον Φοίβο Δεληβοριά και τον Αγγελο Τριανταφύλλου, ο σκηνοθέτης δημιουργεί μια διασκευή της αριστοφανικής κωμωδίας που αποτυπώνει την εξάντληση μιας κοινωνίας βυθισμένης στον πόλεμο και ταυτόχρονα σατιρίζει την αδυναμία της να ξεφύγει από αυτόν. Εδώ η ειρήνη παρουσιάζεται ως μια εύθραυστη, αλλά αναγκαία δυνατότητα, που σκοντάφτει διαρκώς σε μεγάλα συμφέροντα, φόβους και συνήθειες.
Μία σύγχρονη σκηνική ανάγνωση του αριστοφανικού έργου και συγκεκριμένα της «Λυσιστράτης» (21, 22/8) θα επιχειρήσει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ Αστέριος Πελτέκης. Στο πρωτότυπο έργο, η πόλη-κράτος βρίσκεται σε παρατεταμένη κρίση, με τον πόλεμο να είναι αυτοσκοπός. Η απόφαση της Λυσιστράτης να καλέσει τις γυναίκες σε αποχή από τον έρωτα δεν είναι τιμωρία, αλλά παρουσιάζεται ως μία αναγκαία λύση για να σταματήσει η αιματοχυσία.
Μέσα σε αυτό το σύνολο ελληνικών παραγωγών, η μοναδική διεθνής συμμετοχή του φετινού προγράμματος, προς το παρόν (αναμένεται η ανακοίνωση μιας ακόμη παραγωγής) έρχεται να δείξει έναν διαφορετικό δρόμο. Ο χορογράφος Αλαν Λουσιέν Ογεν παρουσιάζει μια εκδοχή της Αντιγόνης που δεν κατατάσσεται ούτε αποκλειστικά στο θέατρο ούτε αποκλειστικά στον χορό, αλλά σε μια ενδιάμεση περιοχή. Με την ομάδα του Winter guests και συνεργάτες από το Tanztheater Wuppertal της Πίνα Μπάους, ο Νορβηγός καλλιτέχνης προτείνει μια ριζοσπαστική ερμηνεία του Σοφοκλή, εστιάζοντας «στην ποίηση της κίνησης με την ποίηση του κειμένου και του προφορικού λόγου (7, 8/8)».
Με ένα σπάνια παιγμένο έργο, τον αινιγματικό «Ιωνα» του Ευριπίδη, κατεβαίνει ο Θωμάς Μοσχόπουλος στην Επίδαυρο στις 28 και 29 Αυγούστου, μία παραγωγή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου. Μέσα από μία ιστορία, η οποία ακροβατεί μεταξύ τραγωδίας και κωμωδίας, ο γνωστός Ελληνας σκηνοθέτης θα μετατρέψει τη σκηνή του αργολικού θεάτρου σε χώρο αναστοχασμού, όπου ο κεντρικός ήρωας προσπαθεί να ανακαλύψει την καταγωγή του και να ανασυγκροτήσει την ταυτότητά του.
