Δυστυχώς βρίζω ★★★
ΔΡΑΜΕΝΤΙ (2025), 120΄
Σκηνοθεσία: Κερκ Τζόουνς
Ερμηνείες: Ρόμπερτ Αραμάγιο, Μαξίν Πικ
Το φιλμ του Κερκ Τζόουνς, που κέρδισε τρία βραβεία BAFTA και ταυτόχρονα ανέδειξε το ταλέντο του πρωταγωνιστή, Ρόμπερτ Αραμάγιο, έρχεται και στις ελληνικές αίθουσες. Εδώ έχουμε την αληθινή ιστορία του Τζον Ντέιβιντσον, διαγνωσμένου με μια νευρική διαταραχή (σύνδρομο Τουρέτ), η οποία κάνει το κορμί του να τινάζεται και το στόμα του να εκφέρει ανεξέλεγκτα βρισιές.
Μεγαλώνοντας σε μια Βρετανία της δεκαετίας του 1980, η οποία αδυνατεί να τον κατανοήσει, ο νεαρός Τζον θα έρθει αντιμέτωπος με τον σχολικό εκφοβισμό, τα στερεότυπα και κάθε είδους δυσκολίες, παλεύοντας να βρει τη φωνή και τη θέση του στον κόσμο.
Ο ανερχόμενος Ρόμπερτ Αραμάγιο, τον οποίο είδαμε και στον τηλεοπτικό «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών», είναι πράγματι εξαιρετικός ερμηνεύοντας με αφοσίωση και σεβασμό τον κεντρικό ήρωα· εδώ δεν πρόκειται απλώς για κάποιου είδους μίμηση των τικ του Ντέιβιντσον, αλλά για την πειστική απόδοση μιας ολόκληρης ανθρώπινης προσωπικότητας.
Από εκεί και έπειτα υπάρχει φυσικά το υπόβαθρο μιας κοινωνίας –όχι μόνο της βρετανικής– η οποία μέχρι πολύ πρόσφατα μεταχειριζόταν τα άτομα με ιδιαιτερότητες σαν… μπελάδες.
Το ξύλο, η αδικία και η κοροϊδία είναι όσα σταθερά βρίσκει μπροστά του ο Τζον, παρ’ όλα αυτά η αισιόδοξη φύση και η βοήθεια κάποιων ανθρώπων τού δίνουν τη δύναμη να συνεχίσει. Ο αγώνας του αποτυπώνεται σε ένα τρυφερό φιλμ, δίχως μεγάλες πρωτοτυπίες, αλλά με μερικές όμορφες και πραγματικά αστείες σκηνές που μας ανοίγουν την καρδιά.
Στη σκιά της πορτοκαλιάς ★★★
ΔΡΑΜΑ (2025), 146΄
Σκηνοθεσία: Σεριέν Νταμπίς
Ερμηνείες: Σεριέν Νταμπίς, Μοχαμάντ Μπάκρι
Η αναγνωρισμένη Παλαιστίνια – Αμερικανίδα δημιουργός Σεριέν Νταμπίς («Only murders in the building») γράφει, σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε ένα οικογενειακό πορτρέτο, μέσα από το οποίο αναδύεται η τραγική σύγχρονη ιστορία της πατρίδας της. Η αρχή γίνεται το 1948, όταν η δημιουργία του κράτους του Ισραήλ έχει ως αποτέλεσμα τον ξεριζωμό της οικογένειας του εύπορου Σαρίφ από την εστία της στη Γιάφα. Τρεις δεκαετίες αργότερα, μια καινούργια γενιά ζει φτωχικά σε πρόχειρους οικισμούς της Δυτικής Οχθης, ενώ ένα τραγικό γεγονός που θα συμβεί το 1988 θα αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ταλαιπωρημένη οικογένεια. Θεωρώντας προφανώς ότι η κατανόηση της σύγχρονης κατάστασης προϋποθέτει τη γνώση του παρελθόντος, η Νταμπίς επιχειρεί να καταγράψει την ιστορία των τελευταίων 70 ετών από τη σκοπιά μιας οικογένειας Παλαιστινίων. Η ματιά της προφανώς δεν είναι «αντικειμενική», ούτε κάνει ντοκιμαντέρ, ωστόσο παραμένει πειστική και ψύχραιμη παρά τους όποιους μελοδραματισμούς. Κινηματογραφικά η ταινία της είναι άρτια, με αφηγηματικό ρυθμό που δεν εκθέτει τη μεγάλη της διάρκεια και σκηνοθεσία που προσθέτει ακόμα περισσότερο στον επικό χαρακτήρα της. Το δε τελικό κομμάτι είναι μελαγχολικό, με μερικές πικρές –αλλά πιθανότατα αληθινές– παρατηρήσεις, οι οποίες δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για παρερμηνείες· στη Μέση Ανατολή το happy end σπανίζει πια ακόμα και στο σινεμά…
Οργουελ 2+2=5 ★★★
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ (2025), 119΄
Σκηνοθεσία: Ραούλ Πεκ
Ακούγονται: Ντέμιαν Λιούις
Ο δημιουργός του υποψήφιου για Οσκαρ «Δεν είμαι ο νέγρος του», Ραούλ Πεκ, επιστρέφει με άλλο ένα ντοκιμαντέρ κοινωνικού σχολιασμού, το οποίο αναδεικνύει και τη διαχρονικότητα του έργου του Τζορτζ Οργουελ. Η βιογραφία και εργογραφία του τελευταίου συμπλέκονται με σύγχρονα ανά τον κόσμο γεγονότα, από τους πολέμους σε Ουκρανία και Παλαιστίνη μέχρι την επάνοδο του απολυταρχισμού και το σημερινό, απόλυτα ελεγχόμενο, καπιταλιστικό περιβάλλον. Ο Πεκ χρησιμοποιεί μια πλειάδα αρχείων, αποσπασμάτων ταινιών, αλλά και τα ίδια τα λόγια του Οργουελ, τα οποία μεταφέρει ο Βρετανός ηθοποιός Ντέμιαν Λιούις, προκειμένου να τονίσει τις παθογένειες αλλά και την τραγική επαναληπτικότητα της ανθρώπινης ιστορίας.
Ο άγνωστος της μεγάλης αψίδας ★★½
ΔΡΑΜΑ (2025), 104΄
Σκηνοθεσία: Στεφάν Ντεμουστιέ
Ερμηνείες: Κλάες Μπανγκ, Ξαβιέ Ντολάν
Εμπνευσμένο από αληθινά γεγονότα, το φιλμ του Στεφάν Ντεμουστιέ αφηγείται την ιστορία δημιουργίας της Μεγάλης Αψίδας της Ντεφάνς στο Παρίσι.
Το 1983 ο Φρανσουά Μιτεράν διεξάγει διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για το εμβληματικό έργο. Ανέλπιστος νικητής αναδεικνύεται ο Γιόχαν Οτο φον Σπέκελσεν, ένας άγνωστος Δανός αρχιτέκτονας, ο οποίος πάντως θα κερδίσει και τον Γάλλο πρόεδρο με το μεγαλόπνοο καλλιτεχνικό του όραμα.
Το τελευταίο, ωστόσο, θα έρθει σύντομα σε σύγκρουση με τον πραγματισμό της πολιτικής, καθώς οι ισορροπίες της εξουσίας αλλάζουν.
Αυτή ακριβώς η διαχρονική μάχη μεταξύ οραματικής τέχνης και κυνισμού αποτελεί το βασικό θέμα της ταινίας, μαζί με το ζήτημα του δημόσιου χώρου και το πώς αυτός παραδίδεται πια αμαχητί στις κερδοσκοπικές διαθέσεις της αγοράς.
Χωρίς πατέρα ★★½
ΔΡΑΜΑ (2025), 122΄
Σκηνοθεσία: Λάζλο Νέμες
Ερμηνείες: Μποϊτοργιάν Μπαράμπας, Αντρέα Βάσκοβικς
Ο σκηνοθέτης του «Γιου του Σαούλ», Λάζλο Νέμες, συνεχίζει να καταγράφει τον ευρωπαϊκό 20ό αιώνα μέσα από προσωπικές ιστορίες.
Εδώ ταξιδεύουμε στη Βουδαπέστη του 1957, όπου ο νεαρός Αντορ μεγαλώνει δίχως πατέρα, μέχρι που ένας άνδρας εμφανίζεται ισχυριζόμενος ότι εκείνος, ως επιζών του Ολοκαυτώματος, είναι ο μπαμπάς του.
Η σχέση που θα ξεκινήσουν οι δυο τους είναι δύσκολη, καθώς και η ατμόσφαιρα στη χώρα γίνεται όλο και πιο αυταρχική. Ο Νέμες κάνει και εδώ εξαιρετική δουλειά στον αισθητικό τομέα, δημιουργώντας μερικές στιγμές αληθινής ποίησης, ωστόσο τόσο σε επίπεδο πλοκής – σεναρίου όσο και ως προς την ανάπτυξη των χαρακτήρων της η ταινία του θα μπορούσε να είναι περισσότερο δουλεμένη.
