ΒΕΡΟΛΙΝΟ – ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Τι ήθελε ο Βιμ Βέντερς να πει ότι το σινεμά δεν πρέπει να είναι πολιτικό στην έναρξη της Μπερλινάλε («Κ», 13/2/2026); Αν κάποιος παρακολουθούσε προσεκτικά τη συνέντευξη Τύπου της κριτικής επιτροπής, μάλλον θα διέκρινε ότι ο Γερμανός σκηνοθέτης επιχείρησε να ανασκευάσει, ωστόσο δεν φαίνεται να έπεισε την Αρουντάτι Ρόι. Η Ινδή συγγραφέας, βραβευμένη με Booker, ανακοίνωσε χθες ότι ακυρώνει την προγραμματισμένη παρουσία της στο φεστιβάλ εξαιτίας της παραπάνω δήλωσης, χαρακτηρίζοντάς την «εντελώς παράλογη». Τα… όργανα άρχισαν νωρίς.
Στα αμιγώς κινηματογραφικά, ένα αγαπημένο κλισέ λέει πως το σινεμά «σε ταξιδεύει σε άλλους κόσμους». Εχει μια δόση αλήθειας φυσικά, αφού μέσω της μεγάλης (και της μικρής) οθόνης γνωρίζει κανείς μέρη και ανθρώπους που δύσκολα θα συναντούσε διαφορετικά. Στον ύψιστο δε βαθμό ισχύει και για το Φεστιβάλ Βερολίνου, μια διοργάνωση η οποία στο διαγωνιστικό τμήμα της φιλοξενεί 22 ταινίες προερχόμενες από 28 (!) διαφορετικές χώρες του κόσμου. Δεν είναι όμως μόνο τα μέρη, αλλά και οι όψεις.
Στο «Yellow Letters», για παράδειγμα, του τουρκικής καταγωγής Ιλκέρ Τσατάκ, ένα μεσήλικο ζευγάρι καλλιτεχνών μπαίνει στο στόχαστρο της κυβέρνησης του «Προέδρου» (έτσι αναφέρεται μόνο) λόγω των πολιτικών ιδεών του. Η ταινία υποτίθεται πως εκτυλίσσεται αρχικά στην Αγκυρα και αργότερα στην Κωνσταντινούπολη, ωστόσο ο ίδιος ο σκηνοθέτης μάς ξεκαθαρίζει ότι τις δύο τουρκικές πόλεις «υποδύονται» το Βερολίνο και το Αμβούργο αντίστοιχα. Δεν είναι μόνο ότι η συγκεκριμένη ταινία δύσκολα θα μπορούσε να γυριστεί στη γειτονική χώρα· μοιάζει σαν ο γεννημένος στη Γερμανία Τσατάκ να προειδοποιεί: «Οι πολιτικές διώξεις, η λογοκρισία και ο αυταρχισμός μπορούν να φτάσουν (ξανά) και στη δική σας πόρτα».
Κατά τα λοιπά, η ταινία του μας προϊδεάζει για ένα δυνατό διαγωνιστικό τμήμα, με τον ευρηματικό τρόπο που μετασχηματίζει την κοινωνική παρατήρηση-σχολιασμό στο προσωπικό πεδίο. Το αντίστροφο είναι αρκετά κοινό στο σινεμά, ωστόσο η δική του προσέγγιση είναι πρωτότυπη και, εκ των πραγμάτων, ενδιαφέρουσα. Το ίδιο ισχύει και για τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται την εξέλιξη των χαρακτήρων: και οι δύο θα περάσουν από τον ρόλο του ιδεολόγου «επαναστάτη», αλλά και από εκείνον του ανήσυχου γονέα, που βάζει στην άκρη την πολιτική για χάρη του παιδιού του.
Τα καλά νέα από το φετινό διαγωνιστικό συνεχίστηκαν και το πρωί της Παρασκευής, οπότε είδαμε το «In a Whisper» της Τυνήσιας Λέιλα Μπουζίντ. Οι ταινίες με θέμα την queer σεξουαλικότητα είναι του συρμού τα τελευταία χρόνια, σπάνια όμως προέρχονται από τον αραβικό κόσμο και ακόμη σπανιότερα από γυναίκα σκηνοθέτιδα. Η νεαρή Λίλια επιστρέφει από το Παρίσι στην Τυνησία για την κηδεία του θείου της, η ερωτική ζωή του οποίου αποτελεί επί δεκαετίες το ντροπιαστικό μυστικό της οικογένειας. Η ίδια έχει τις δικές της αποκαλύψεις να κάνει, σε ένα περιβάλλον όπου οι προκαταλήψεις και οι διακρίσεις με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό δεν αποτελούν απλώς κοινωνικό φαινόμενο, όπως π.χ. στην Ευρώπη, αλλά νόμο του κράτους. Η ταινία της Μπουζίντ δεν είναι επιτυχημένη λόγω της τεχνικής αρτιότητας ή των πολλαπλών επιπέδων της· κυρίως ξεχειλίζει από αυθεντικότητα, μεταφέροντας ένα κομμάτι της πραγματικής ζωής, του σήμερα, στην οθόνη.
