ΒΕΡΟΛΙΝΟ – ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Οταν κάποιος συμπληρώνει δέκα χρόνια παρουσίας σε μια διοργάνωση όπως η Μπερλινάλε, νιώθει κάπως περίεργα. Από τη μία, κάποια ικανοποίηση για το «επίτευγμα», από την άλλη, μια δόση νοσταλγίας για τις πρώτες φορές σε μεγάλο κινηματογραφικό φεστιβάλ, όταν τα πάντα έμοιαζαν λίγο πιο εντυπωσιακά και πρωτοφανή. Σίγουρα πλέον είναι ευκολότερα· δεν χρειάζεται, π.χ., να συμβουλευθείς (ψηφιακό ή μη) χάρτη για να πας στην επόμενη προβολή χωρίς να χαθείς, ούτε ψάχνεις εναγωνίως πού θα αγοράσεις ένα σάντουιτς κάπου κοντά στην αίθουσα. Φέτος το Βερολίνο μάς υποδέχτηκε μουντό και παγωμένο, με τον περαστικό ήλιο να ξεγελά μόνο για μερικά λεπτά, ενώ από το παράθυρο της ολοκαίνουργιας, κάπως απρόσωπης, αίθουσας Τύπου έχουμε θέα σε μια λιμνούλα που κάνει μόνο για πατινάζ. Κάτω, μπροστά στο θέατρο Berlinale Palast, όπου για τις επόμενες δέκα ημέρες θα χτυπάει η καρδιά του φεστιβάλ, τα πάντα ήταν από νωρίς τακτοποιημένα και πεντακάθαρα, κατά τον γνωστό γερμανικό τρόπο.
«Καμία ταινία δεν έχει πραγματικά αλλάξει τις ιδέες οποιουδήποτε πολιτικού. Μπορούμε να αλλάξουμε την ιδέα που έχουν οι άνθρωποι για τη ζωή», σημείωσε ο σπουδαίος κινηματογραφιστής.
Λιγότερο… καλοσιδερωμένα ήταν, πάντως, τα πράγματα στην πρωινή συνέντευξη Τύπου της κριτικής επιτροπής, η οποία θα απονείμει τον φετινό Χρυσό Λέοντα στις 22 Μαρτίου. Εκεί ο πρόεδρος της επιτροπής, ο κινηματογραφιστής Βιμ Βέντερς, και τα υπόλοιπα μέλη δέχτηκαν μπαράζ ερωτήσεων σχετικά με τη στάση του φεστιβάλ –και του κινηματογράφου γενικότερα– απέναντι στα φλέγοντα πολιτικά ζητήματα της εποχής και ειδικότερα την πολεμική σύγκρουση στη Γάζα. «Οι ταινίες μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, αλλά όχι με πολιτικό τρόπο», δήλωσε σιβυλλικά ο Βέντερς και συνέχισε κάνοντας μια προσπάθεια να εξηγήσει περισσότερο: «Καμία ταινία δεν έχει πραγματικά αλλάξει τις ιδέες οποιουδήποτε πολιτικού. Μπορούμε να αλλάξουμε την ιδέα που έχουν οι άνθρωποι για τη ζωή. Υπάρχει μεγάλο κενό σε αυτόν τον πλανήτη, ανάμεσα στους ανθρώπους που θέλουν να ζήσουν τις ζωές τους και στις κυβερνήσεις που έχουν άλλες ιδέες. Πιστεύω ότι οι ταινίες καλύπτουν ακριβώς αυτό το κενό».
Ακόμη πιο αιχμηρή ήταν η ερώτηση σχετικά με τη θέση της γερμανικής κυβέρνησης πάνω στο θέμα της Γάζας –ήταν σταθερά υπέρ του Ισραήλ– λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι αυτή αποτελεί και τον βασικό χρηματοδότη του φεστιβάλ. «Κάπως άδικο», χαρακτήρισε ένα μέλος της επιτροπής το συγκεκριμένο ερώτημα, ενώ ο Βέντερς από την πλευρά του απάντησε πως «πρέπει να μείνουμε εκτός του πεδίου της πολιτικής» και «είμαστε το αντίβαρο στην πολιτική, το ακριβώς αντίθετο. Πρέπει να εργαστούμε για τους ανθρώπους, όχι για τους πολιτικούς». Ολα τα παραπάνω, ειπωμένα αναμφίβολα με αγαθές προθέσεις, μοιάζουν κάπως παράταιρα σε ένα φεστιβάλ με αρκετά ξεκάθαρη πολιτική φόρτιση.
Το ίδιο άλλωστε ισχύει σε μεγάλο βαθμό και για το πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης. Η ταινία που άνοιξε χθες το βράδυ την 76η Μπερλινάλε ήταν το «No Good Men» της Ιρανής Σαρμπανού Σαντάτ, η οποία μας στέλνει στην Καμπούλ, ακριβώς κατά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων, που οδήγησε στην επάνοδο των Ταλιμπάν και έφερε ξανά τις γυναίκες του Αφγανιστάν σε δεινή θέση. Στο «DAO», ο Γαλλοαφρικανός Αλέν Γκομίς αναζητά ελπίδες και τραύματα ανάμεσα στις δύο πατρίδες του, ενώ στο «Yellow Letters» του Τούρκου Ιλκέρ Τσατάκ, ένα ζευγάρι καλλιτεχνών μπαίνει στο στόχαστρο των κυβερνητικών δυνάμεων εξαιτίας των ιδεών του.
Φυσικά, τα διαγωνιστικά και μη τμήματα του φεστιβάλ περιλαμβάνουν και άλλα ενδιαφέροντα. Μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένουμε να δούμε καινούργιες δουλειές από τον διεθνώς αναγνωρισμένο Ούγγρο Κορνέλ Μουντρούτσο («At the Sea») και τον Τούρκο δεξιοτέχνη Εμίν Αλπέρ («Kurtulus»), που έχει και Ελληνα συμπαραγωγό (Horsefly). Λάμψη αστέρων με τους Ελ Φάνινγκ, Κάλουμ Τέρνερ, Πάμελα Αντερσον κ.ά. έχουμε στο «Rosebush Pruning», το σενάριο του οποίου υπογράφει ο Ευθύμης Φιλίππου. Στο «The Weight» του Πάντραϊκ Μακίνλεϊ πρωταγωνιστούν ο Ιθαν Χοκ και ο Ράσελ Κρόου· στο «Good Luck, Have Fun, Don’t Die» του πάντα συναρπαστικού Γκορ Βερμπίνσκι, θα δούμε τους Σαμ Ρόκγουελ και Τζούνο Τεμπλ· τέλος, στο «Blood Countess», η Ιζαμπέλ Ιπέρ προσθέτει στο σπουδαίο παλμαρέ της και τον ρόλο του… βαμπίρ. Στο μεταξύ, μια άλλη σπουδαία, η βραβευμένη με Οσκαρ Μισέλ Γέο («Τα πάντα όλα») παρέλαβε στη χθεσινή τελετή έναρξης την τιμητική Χρυσή Αρκτο από τα χέρια του περυσινού οσκαρικού θριαμβευτή Σον Μπέικερ.
