Ο ήχος της πτώσης ★★★½
ΔΡΑΜΑ (2025), 149΄
Σκηνοθεσία: Μάσα Σιλίνσκι
Ερμηνείες: Χάνα Χεκτ, Λένα Ουρζεντόφσκι
Η ταινία που κέρδισε το βραβείο της Επιτροπής στο περασμένο Φεστιβάλ Καννών και τη Χρυσή Αθηνά στις «Νύχτες Πρεμιέρας» έρχεται στις αίθουσες. Η Γερμανίδα Μάσα Σιλίνσκι μας καταβυθίζει στην ιστορία της πατρίδας της μέσα στον τελευταίο (περίπου) αιώνα, σχεδιάζοντας το πορτρέτο τεσσάρων νεαρών κοριτσιών που μεγαλώνουν σε μια αγροικία, σε διαφορετικές εποχές. Από την επαύριο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου έως και σήμερα, παρακολουθούμε επί της ουσίας διαφορετικές οικογενειακές ιστορίες, με κοινό παρονομαστή την απώλεια και το αποτύπωμα που αυτή αφήνει σε μικρούς και μεγάλους.
Είναι αξιοθαύμαστο το πώς, μόλις στη δεύτερη ταινία της, η Σιλίνσκι καταφέρνει να συνθέσει όλα τα διαφορετικά στοιχεία, τις τεχνικές και τις οπτικές ενός τόσο φιλόδοξου οράματος. Εχοντας ολοφάνερα μελετήσει το σινεμά του Μπέργκμαν, αλλά και του Μίκαελ Χάνεκε, τα «μεταφράζει» σε ένα προσωπικό ιδίωμα, που αναδεικνύει με παρρησία –αλλά όχι σχηματικότητα– τη γυναικεία εμπειρία. «Κλειδί» ίσως αποτελεί η παιδική-νεανική ματιά, η οποία παρατηρεί γεγονότα, συμπεριφορές, συναισθήματα με χαρακτηριστική καθαρότητα. Η ατμόσφαιρα είναι στο μεγαλύτερο μέρος βαριά, ποτισμένη από τη μνήμη και την τραγικότητα του θανάτου, ο οποίος επανέρχεται σαν θεία δίκη για ανομολόγητες αμαρτίες – στο φόντο της φορτισμένης γερμανικής ιστορίας, θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως ενδιαφέρουσα αλληγορία.
Ολα αυτά η Σιλίνσκι τα αποδίδει μέσα από μια εξίσου περίτεχνη αισθητική παλέτα, τόσο σε επίπεδο φωτογραφίας όσο και σε αυτό του μοντάζ, με τους αργούς, σχεδόν τελετουργικούς ρυθμούς του και την απόφαση να μη δείξει γραμμικά τις ιστορίες της, αλλά να τις πλέξει σε ένα πυκνό αφηγηματικό υφαντό. Αρκετές στιγμές η ισορροπία μοιάζει εξαιρετικά εύθραυστη, ωστόσο υπάρχει, και παρόλο που το σύνολο των δυόμισι ωρών είναι απαιτητικό για τον θεατή, τελικά ανταμείβει την προσοχή του.
Κάποτε στη Γάζα ★★★
ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ (2025), 87΄
Σκηνοθεσία: Αραμπ και Τάρζαν Νάσερ
Ερμηνείες: Ναντέρ Αμπντ Αλχάι, Ραμζί Μακντιζί
Μπορεί η Γάζα να έχει μετατραπεί πλέον σε ερείπια, ωστόσο οι Παλαιστίνιοι αδελφοί Αραμπ και Τάρζαν Νάσερ («Γάζα, αγάπη μου») συνεχίζουν να κάνουν σινεμά με θέμα την πατρίδα τους, κερδίζοντας και το βραβείο σκηνοθεσίας στο τμήμα «Ενα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ Καννών. Γυρισμένο στην Ιορδανία, αλλά τοποθετημένο στη Γάζα του 2007, το φιλμ τους αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού φοιτητή κι ενός ιδιοκτήτη φαλαφελάδικου, οι οποίοι στήνουν παράλληλη επιχείρηση διακίνησης ναρκωτικών. Σύντομα θα έρθουν αντιμέτωποι με έναν διεφθαρμένο αστυνομικό, ενώ δύο χρόνια αργότερα ο φοιτητής θα καταλήξει να πρωταγωνιστεί στην πρώτη ταινία δράσης γυρισμένη στη Γάζα.
Οι αδελφοί Νάσερ εμπνέονται από τα σπαγγέτι γουέστερν και τα αστυνομικά θρίλερ, μεταφέροντάς τα στη σκληρή πραγματικότητα της σημερινής Παλαιστίνης. Η μόνιμη διαμάχη με το Ισραήλ υφέρπει εδώ συνεχώς, όμως δεν αποτελεί το βασικό θέμα του φιλμ. Αυτό αφηγείται μια κλασική ιστορία φιλίας, αλλά και εκδίκησης, γεμάτη σασπένς, δράση και (μαύρο) χιούμορ, που έρχεται να ντύσει ευεργετικά ακόμη και τις πιο τραγικές καταστάσεις. Προφανώς στην ταινία των Νάσερ δεν λειτουργούν όλα στην εντέλεια, όμως ο τρόπος που παντρεύουν την κινηματογραφική ψυχαγωγία με τα… σοβαρά (πόλεμος, εποικισμοί, αυθαιρεσία) αξίζει σίγουρα την προσοχή μας.
Δύο εισαγγελείς ★★★
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΡΑΜΑ (2025), 118΄
Σκηνοθεσία: Σεργκέι Λοζνίτσα
Ερμηνείες: Αλεξάντερ Κουζνέτσοφ, Ανατόλι Μπέλι
Ο σημαντικός Ουκρανός κινηματογραφιστής Σεργκέι Λοζνίτσα («Ντονμπάς») επιστρέφει με ένα φιλμ που μας ταξιδεύει πίσω στη σοβιετική Ρωσία του Στάλιν. Βρισκόμαστε στο 1937 και μια επιστολή διαμαρτυρίας ενός πολιτικού κρατουμένου, που έχει φυλακιστεί άδικα, φτάνει, σχεδόν ως εκ θαύματος, στα χέρια του τοπικού νεοδιορισμένου εισαγγελέα. Παρακινημένος από το αγνό αίσθημα καθήκοντος, εκείνος θα κάνει τα πάντα προκειμένου να συναντήσει τον κρατούμενο και να ρίξει φως στην υπόθεσή του, φτάνοντας για τον σκοπό αυτό μέχρι και το γραφείο του γενικού εισαγγελέα στη Μόσχα. Ο Λοζνίτσα χτίζει –και οπτικά– το ψυχρό καφκικό περιβάλλον μιας αμείλικτης γραφειοκρατίας, η οποία ελέγχει τα πάντα. Η δράση της πανίσχυρης μυστικής αστυνομίας, που στηρίζει το καθεστώς, αντιπαρατίθεται (αρκετά μονοδιάστατα είναι η αλήθεια) με εκείνη του ιδεαλιστή εισαγγελέα, ο οποίος προσπαθεί να παραμείνει ακέραιος, παίρνοντας και το ανάλογο ρίσκο. Σεναριακά, η εκφραστική λιτότητα και το στεγνό μαύρο χιούμορ κυριαρχούν, σε ένα φιλμ που θα πετύχαινε με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια τον στόχο του εάν δεν παρασυρόταν από κάποιες εμφανείς απλουστεύσεις.
Επιστροφή στο Silent Hill ★½
ΤΡΟΜΟΥ (2026), 106΄
Σκηνοθεσία: Κρίστοφ Γκανς
Ερμηνείες: Τζέρεμι Ιρβάιν, Χάνα Εμιλι Αντερσον
Το βασισμένο σε βίντεο γκέιμ franchise τρόμου επιστρέφει με ένα σίκουελ, το οποίο μοιάζει περισσότερο διαδικαστικό, με αποκλειστικό στόχο το «άρμεγμα» του box office. Οταν ένα μυστηριώδες γράμμα καλεί τον Τζέιμς πίσω στο Silent Hill, σε αναζήτηση της χαμένης του αγάπης, εκείνος θα βρεθεί σε μια κάποτε αναγνωρίσιμη πόλη, την οποία πλέον στοιχειώνουν τρομακτικές φιγούρες. Σύντομα και ο ίδιος θα αρχίσει να αμφισβητεί τη λογική του. Κάτι ανάλογο παθαίνει και ο… θεατής αυτού του προχειροφτιαγμένου σίκουελ, το οποίο πέρα από μια συμπαθητική ατμόσφαιρα δεν καταφέρνει να πλησιάσει το επίπεδο της πρώτης ταινίας, ούτε φυσικά εκείνο του εμβληματικού βιντεοπαιχνιδιού της Κonami.
