Το δημοσίευμα του World of Reel για τους σπουδαίους-παραγκωνισμένους των Οσκαρ εκκινεί με ένα απλό και περιεκτικό συμπέρασμα. «Η συζήτηση είναι μάταιη, παιδιά».
Κιούμπρικ, Χίτσκοκ, Γκοντάρ, Κουροσάβα, Γουέλς, Λιντς, Φελίνι, Μάλικ, Αλτμαν, Χοκς, Πέρμινγκερ, Κασσαβέτης. Ναι, κανείς από τους παραπάνω δεν έχει κερδίσει το χρυσό αγαλματίδιο στην κατηγορία της Καλύτερης Σκηνοθεσίας.
Αντίθετα, ο «θείος Οσκαρ» κοσμεί τα σπίτια σκηνοθετών όπως του Τομ Χούπερ («Ο Λόγος του Βασιλιά») και του Μισέλ Χαζαναβίσιους («The Artist»).
Ποιοι, όμως, εν ζωή σκηνοθέτες μπορούν ακόμα να ελπίζουν ότι θα κερδίσουν το βραβείο στη συγκεκριμένη κατηγορία; Το World of Reel επιμελήθηκε μια σύντομη λίστα που αφορά δημιουργούς επιδραστικούς στη χολιγουντιανή βιομηχανία. Επομένως οι Χάνεκε, Αλμοδόβαρ, Βερχόβεν, Καράξ και πολλοί άλλοι δεν απουσιάζουν επί τούτο.
Επίσης, στη δεκάδα που ακολουθεί δεν συμπεριλαμβάνονται –άδικα θα αναφωνήσουν πολλοί αναγνώστες– οι Πίτερ Γουέαρ, Γουες Αντερσον, Μάικλ Μαν και Σπάικ Λι, τους οποίους το World Of Reel επέλεξε για να συμπληρώσει τις 14 επιλογές του.
Ρίντλεϊ Σκοτ
Υποψηφιότητες: 3
Ναι, ο «Μονομάχος» κέρδισε το βραβείο Καλύτερης Ταινίας, ο Σκοτ όμως «σνομπαρίστηκε» στην κατηγορία της Σκηνοθεσίας. Το ίδιο είχε συμβεί και στις πιο σπουδαίες του στιγμές στο «Alien» και το «Blade Runner». Στα 88 του παραμένει παραγωγικότατος και σταθερά άνισος. Ο υπερφιλόδοξος «Ναπολέων» του 2023, μάλλον, απογοήτευσε, όμως η «Τελευταία Μονομαχία» (2021) σταδιακά απέκτησε (και αποκτά) την καλλιτεχνική αναγνώριση που άξιζε. Ποτέ μη λες ποτέ.
Ντέιβιντ Φίντσερ
Υποψηφιότητες: 2
Η περίπτωση Φίντσερ είναι ιδιαίτερη. Ενώ οι ταινίες του γίνονται –ως επί το πλείστον– αποδεκτές από την κριτική, η πραγματική τους δυναμική ωριμάζει και κατοχυρώνεται στους σινεφίλ με τον χρόνο. Στις ΗΠΑ λ.χ. το «Seven» και το «Fight Club» αντιμετωπίστηκαν μεν θετικά από τους γραφιάδες του σινεμά, αλλά όχι διθυραμβικά, και τελικά αρκετά σύντομα μέσα τα επόμενα χρόνια κέρδισαν τη στάμπα του «διαχρονικού». Ο Φίντσερ πάλι δεν κέρδισε μέχρι σήμερα το βραβείο Σκηνοθεσίας. Θα μπορέσουν οι «Περιπέτειες του Κλιφ Μπουθ» να σπάσουν την κατάρα;
Ρίτσαρντ Λίνκλεϊτερ
Υποψηφιότητες: 1
Πολυσχιδής, αλλά και κάπως αταξινόμητος για τα «καλούπια» της Ακαδημίας, ο Λίνκλεϊτερ έφτασε μια ανάσα από το βραβείο το 2015 με το «Boyhood». Δεν το κέρδισε, αλλά πόση σημασία έχει; Τη σεζόν που διανύουμε και μόνο έχει παραδώσει δύο σπουδαίες ταινίες: το «Nouvelle Vague» – αφιερωμένο στους ηρωικούς Γκοντάρ, Τριφό, Ρομέρ και τα υπόλοιπα «παιδιά» των Cahier du Cinema. Και το –αναίτια παραγνωρισμένο– «Blue Moon», με τον μεταμορφωμένο Ιθαν Χοκ σε μια από τις κορυφαίες ερμηνείες της καριέρας του.
Τέρενς Μάλικ
Υποψηφιότητες: 2
Η μεγάλη ευκαιρία μαζικής αναγνώρισης του ποιητικού σινεμά του Μάλικ ήταν το 2010 με το «Δέντρο της Ζωής». Η Ακαδημία επέλεξε τελικά τον Χαζαναβίσιους για το «The Artist», το οποίο μια δεκαπενταετία μετά ελάχιστοι θυμούνται. Οπως και να έχει, θα έχουμε πάντα τα «Badlands», «Days of Heaven» και «The Red Line».
Πολ Τόμας Αντερσον
Υποψηφιότητες: 4
Απίστευτο κι όμως αληθινό. Παρότι ενδεχομένως φέτος να ήρθε η στιγμή της απόλυτης αναγνώρισης. Ο για πολλούς σημαντικότερος εν ζωή δημιουργός στο Χόλιγουντ δεν έχει συγκινήσει την Ακαδημία για το Βραβείο Σκηνοθεσίας. Είχε προταθεί και για τις δύο προηγούμενες ταινίες του –τα υπέροχα «Αόρατη Κλωστή» και «Πίτσα Γλυκόριζα»–, αλλά το «Μια Μάχη Μετά την Αλλη» μάλλον καλύπτει περισσότερο τα «κουτάκια» της Ακαδημίας.
Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ
Υποψηφιότητες: 0
Εδώ δεν πέφτει κανείς από τα σύννεφα. Τα σπουδαία «Videodrome», «The Fly», «Dead Ringers» και «Eastern Promises» παραγκωνίστηκαν άρον άρον από το κόκκινο χαλί των Οσκαρ, αλλά έχουν περίοπτη θέση στη σινε-βιβλιογραφία στο είδος του «σωματικού τρόμου». Αρκεί.
Μπράιαν Ντε Πάλμα
Υποψηφιότητες: 0
Ο πιο πιστός λάτρης του χιτσκοκικού σινεμά. Ισως αυτό να ήταν και η κατάρα του. Τελικά, το «Blow Out», το «Dressed to Kill», το «Carrie» και το «Obsession» άντεξαν στον χρόνο. Ισως και με μια καλτ ανάγνωση εκ των υστέρων. Ο ίδιος δηλώνει πως χρωστά ακόμη μια ταινία. Τα τελευταία δείγματα γραφής δεν θυμίζουν τον παλιό σπουδαίο Ντε Πάλμα. Αλλά ποτέ δεν ξέρει κανείς.
Κουεντίν Ταραντίνο
Υποψηφιότητες: 3
Εδώ η περίπτωση είναι παράδοξη. Πόσοι άλλοι δημιουργοί εκτός του Ταραντίνο μπορούν να υπερηφανεύονται για την τόσο καταλυτική επίδρασή τους στην ποπ κουλτούρα; Σύμφωνα με τον ίδιο, η επόμενη δέκατη ταινία θα είναι και η τελευταία του. Αρα και η τελευταία ευκαιρία για το Οσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας.
Τοντ Χέινς
Υποψηφιότητες: 0
Το «Carol» του χάρισε την καθολική αναγνώριση, αλλά όχι το βραβείο. Μέρος της φιλμογραφίας του θεωρείται ήδη διαχρονικό. Από την άλλη, δεν μιλάμε για μια στρωτή περίπτωση δημιουργού. Αυτό αποδείχτηκε στο «May December» του 2023, το οποίο ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα στιγμή, αλλά μια καθαρά αντι-οσκαρική ταινία.
Τέρι Γκίλιαμ
Υποψηφιότητες: 0
Το «Monty Python and the Holy Grail» θα ήταν από μόνο του αρκετό. Ομως στη μετέπειτα διαδρομή του Γκίλιαμ ακολούθησαν κι άλλες σπουδαίες στιγμές. Το ανεξίτηλο «Brazil», το άκρως επιδραστικό σε πλατιά ακροατήρια «12 Monkeys», το υπέροχα παλαβό «Fear and Loathing in Las Vegas». Οχι όμως και το Οσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας.
