Βιβλίο

Γεννημένος το 1809, ο Αμερικανός ποιητής, πεζογράφος και κριτικός Eντγκαρ Αλαν Πόε υπήρξε μία από τις λαμπρές φυσιογνωμίες των γραμμάτων που προετοίμασαν την καλλιτεχνική νεωτερικότητα. Χρόνια μετά τον πρόωρο θάνατό του, η ευρωπαϊκή ποιητική πρωτοπορία των Μπωντλαίρ, Μαλαρμέ και Βαλερύ είδε στο έργο του τον πρόδρομο των δικών της οραμάτων.

Oπως συχνά συμβαίνει με σύνθετα προβλήματα, η δημόσια συζήτηση γύρω από αυτά παγιδεύεται μέσα σε απλουστευτικά διλήμματα. Eτσι, το μεταναστευτικό –το σημαντικότερο ζήτημα της Ευρώπης, αυτή τη στιγμή, μαζί με το μέλλον του παραγωγικού της μοντέλου– συνήθως πολώνεται γύρω από δύο εξίσου αδύναμες προσεγγίσεις: από τη μία εκείνη που το αντιμετωπίζει ως «φυσικό φαινόμενο», το οποίο συναντάμε σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας, και άρα δεν μπορούμε στην ουσία να κάνουμε κάτι γι’ αυτό.

Από τις αρχές Μαΐου βρίσκομαι σε μεταβατικό στάδιο, αφού έχω αρχίσει να εργάζομαι ως υπεύθυνος του παιδικού τμήματος στον εκδοτικό οίκο Καστανιώτη. Η τωρινή φάση διαδέχεται ένα διάστημα, διάρκειας ενός έτους, όπου ήθελα να κάνω σχεδόν τα πάντα και δεν έκανα σχεδόν τίποτα. 

Εβδομήντα χρόνια αφότου πρωτοκυκλοφόρησε, το «1984», το δυστοπικό μυθιστόρημα του Τζορτζ Όργουελ, εξακολουθεί να γοητεύει τους αναγνώστες, ιδιαίτερα τους πιο νεαρούς.

Ο συγγραφέας αποφασίζει να χαρίσει στους ανώνυμους τη θέση που δικαιωματικά τους ανήκει.

Αφιέρωμα στον Αργεντίνο συγγραφέα Ερνέστο Σάμπατο, ο οποίος συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους σύγχρονους Λατινοαμερικανούς συγγραφείς, διοργανώνουν την επόμενη εβδομάδα οι εκδόσεις Μεταίχμιο και το Ιβηροαμερικανικό Φεστιβάλ Λογοτεχνίας εν Αθήναις.

Τον Μάρτιο του 1955 πέθανε ο Ιταλοελβετός μηχανικός Μικέλε Μπέσο, στα 82 του. Ηταν παλαιός και στενός φίλος του Αλμπερτ Αϊνστάιν. Το όνομα του Μπέσο είναι συνδεδεμένο με μια επιστολή συμπαράστασης που έστειλε ο Αϊνστάιν στην οικογένεια του φίλου του όταν αυτός πέθανε, η οποία καταλήγει ως εξής: «Τώρα, για μία ακόμη φορά, προηγήθηκε ελαφρώς από μένα στην αποχώρησή του από αυτόν τον παράξενο κόσμο. Αυτό δεν έχει σημασία. Για ανθρώπους σαν κι εμάς, που πιστεύουμε στη φυσική, ο διαχωρισμός παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος έχει μονάχα τη σημασία μιας εξαιρετικά επίμονης, πράγματι, ψευδαίσθησης».

Με κάθε αναφορά στον όρο τεχνοεπιστήμη ο νους πηγαίνει εύλογα όχι τόσο σε φιλοσοφικές αναλύσεις όσο στη «σκοτεινή» λογοτεχνία προηγούμενων αιώνων –στο «Φρανκενστάιν ή ο σύγχρονος Προμηθέας» της Μαίρης Σέλεϊ και στο «Δρ Τζέκιλ και κ. Χάιντ» του Ρόμπερτ Λιούις Στίβενσον– και τη σύγχρονη επιστημονική φαντασία: ταινίες όπως το «Blade Runner» του Ρίντλεϊ Σκοτ και το «Matrix» των Λίλι και Λάνα Γουατσόφσκι μοιάζουν από πολλές πλευρές να αναστοχάζονται την εποχή μας με μεγαλύτερη προσήλωση στις τεχνοφιλικές ή τεχνοφοβικές της συνιστώσες απ’ ό,τι η φιλοσοφία και οι ανθρωπιστικές επιστήμες εν γένει.

Κυκλοφόρησε πριν από λίγες ημέρες (Πατάκης) ένα μικρό μα ιερό βιβλιαράκι: «‘‘Δε θα σιωπήσουμε ποτέ’’. Οι Προκηρύξεις του Λευκού Ρόδου (1942-1943)». Διαβάζουμε επιτέλους στη γλώσσα μας τις έξι Προκηρύξεις, 3.000 –και κάτι– λέξεις συνολικά. Εν τω μεταξύ, η αντιναζιστική ομάδα έχει γίνει γνωστή σε όλο τον κόσμο, μέσα από πλήθος βιβλίων, ταινιών ή μουσικών έργων. Στη Γερμανία ειδικά, της αποδίδεται μεγάλη δημόσια τιμή, προς εξαγορά της ενοχής.

Με τη σειρά του αλφάβητου στo πρώτo γράμμα του τίτλου κάθε ποιήματος (από το άλφα ώς το ωμέγα), η Ιουλίτα Ηλιοπούλου στη νέα ποιητική συλλογή της φιλοτεχνεί ένα «ψηφιδωτό» με εικόνες του λόγου και οδηγεί τον αναγνώστη σε δρόμους της σκιάς.

Ογκώδης πολιτική βιογραφία του εμβληματικού προέδρου Φραγκλίνου Ντελάνο Ρούζβελτ από τον ιστορικό Ρόμπερτ Ντάλεκ.