Βιβλίο

Η Μάρω Δούκα μιλάει στην «Κ» για τον εσωτερικό μονόλογο μιας γυναίκας και μιας κοινωνίας.

Η Δήμητρα Χριστοδούλου (γενν. 1953) έχει οπωσδήποτε κατακτήσει την ιδιαίτερη θέση της στην ελληνόφωνη ποίηση από τη δίκαια βραβευμένη συλλογή της «Λιμός» (Νεφέλη, 2007). Επανέρχεται, έκτοτε, κάθε δύο-τρία χρόνια με βιβλία που επιβεβαιώνουν τα ώριμα πλέον χαρακτηριστικά της.

Ο Χρήστος Αρμάντο Γκέζος γεννήθηκε το 1988 στη Χειμάρρα και μεγάλωσε στη Σκάλα Λακωνίας. Είναι απόφοιτος της Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών του ΕΜΠ. Εχει εκδώσει την ποιητική συλλογή «Ανεκπλήρωτοι Φόβοι» (Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα 2013), το μυθιστόρημα «Η λάσπη» και τη συλλογή διηγημάτων «Τραμπάλα», από τις εκδόσεις Μελάνι.

Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου της για τον Ρέμπραντ, η Ναυσικά Λιτσαρδοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, παραθέτει ένα ενδιαφέρον ανέκδοτο που αντλεί από τον σπουδαίο φιλόλογο και μελετητή του 17ου αιώνα, τον Φραντσίσκους Τζούνιους τον Νεότερο, ο οποίος, με τη σειρά του, το είχε αλιεύσει από τον Σενέκα: αφού ζωγράφισε την τιμωρία του Προμηθέα, ο αρχαίος ζωγράφος Παρράσιος κατηγορήθηκε ότι είχε βασανίσει τον σκλάβο που χρησιμοποίησε ως μοντέλο του, προκειμένου να αποδώσει τη σκληρότητα, την ωμότητα, τη φρίκη της τιμωρίας του Προμηθέα από τους θεούς.

Ο Ισπανός σκηνοθέτης Πέδρο Αλμοδόβαρ υπογράφει την αυτοβιογραφική του ταινία «Πόνος και δόξα» που προβάλλεται στους κινηματογράφους. Σκέφτομαι συνεχώς δύο σκηνές στην ταινία του. Στην πρώτη ο ήρωας, που τον υποδύεται ο Αντόνιο Μπαντέρας, βάζει πάνω στο τραπέζι τα άπειρα χάπια που πρέπει να πάρει για να βοηθήσει τους χρόνιους πόνους του.

«Αν ο Νεύτων δούλεψε με την ποίηση, εμάς μας απέμεινε να μοχθούμε με την πεζογραφία», λέει ο Τζορτζ Γουέστινγκχαουζ απευθυνόμενος στον δικηγόρο του, Πολ Κράβαθ, έπειτα από μια τεχνική ανάλυση της διαφοράς του εναλλασσόμενου ρεύματος με το συνεχές.

«Και ονόμασε τον τόπο εκείνον Κράκουρα, που θα είπει καταραμένον σαν τη μήτρα της Σάρας». Ετσι περιγράφει ο Ανδρέας Καρκαβίτσας τα Κράβαρα στην Αιτωλοακαρνανία. Σε αυτά τα ορεινά χωριά –δηλαδή στις πέτρες που απόμειναν στο κόσκινο του Θεού όταν δημιουργούσε τον κόσμο, και πέταξε σε αυτή τη γωνιά της Ναυπακτίας, όπως λέει ο συγγραφέας– εκτυλίσσεται η ιστορία του «Ζητιάνου».

Μια νέα σειρά βιβλίων, σε νέες, αξιόλογες μεταφράσεις, εγκαινίασαν οι εκδόσεις Ψυχογιός. Πρόκειται για τη σειρά «Τα κλασικά» στο πλαίσιο της οποίας έχουν εκδοθεί ήδη πέντε τίτλοι, μεταξύ των οποίων και το έργο του πολύ σημαντικού πεζογράφου Γκαμπριέλε Ντ’ Ανούντσιο: «Η Ηδονή», που γράφτηκε το 1889 για να καταπλήξει για το νεωτεριστικό και ελεύθερο πνεύμα με το οποίο ο συγγραφέας παρουσιάζει τις σχέσεις των ανθρώπων, το ερωτικό κυνήγι της απόλαυσης, την εσωτερική πάλη που οδηγεί άλλοτε σε μια άκρατη ηδονοθηρία και άλλοτε στη συντριβή.

Ο Φίλιπ Ροθ έλεγε τα τελευταία –πολλά μάλλον– χρόνια της ζωής του ότι η λογοτεχνία (ακριβολογώντας: η μυθοπλασία) είναι ένας από τους «μεγάλους χαμένους σύγχρονους αγώνες». Ο Αμερικανός συγγραφέας αναφερόταν βέβαια κυρίως στην επικράτηση της οθόνης (από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση έως τον υπολογιστή και τώρα πια το έξυπνο κινητό) έναντι της γραπτής σελίδας. 

Σε έναν κόσμο βαθιά ανθρωποκεντρικό –για την ακρίβεια σε έναν κόσμο που κάνει αέναες περιστροφές γύρω από το περίπου 20% των ανθρώπων– τα τελευταία χρόνια όλο και πληθαίνουν οι φωνές για τα δικαιώματα των ζώων. Ακτιβιστές, που παλαιότερα θεωρούνταν εξ ορισμού γραφικοί και συχνά αποδοκιμάζονταν δημόσια και ιδιωτικά, «βγαίνουν μπροστά» πλέον και μιλούν για την εργαλειοποίηση των ζώων, αποκαλύπτοντας φρικτές κακοποιήσεις εις βάρος τους.

Μετά τον Ηλία Μαγκλίνη και το καινούργιο του βιβλίο, «Είμαι όσα έχω ξεχάσει», ο Νίκος Βατόπουλος και η Τασούλα Επτακοίλη παρουσίασαν τα δικά τους βιβλία πριν από λίγες ημέρες.