Βιβλίο

Το βραβευμένο με Μπούκερ μυθιστόρημα «Πλάνητες» της τιμημένης με το βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας Ολγκα Τοκάρτσουκ είναι μια περιπλάνηση στον χρόνο, στην Ιστορία, στη μνήμη, ατομική και συλλογική, αλλά και στο ίδιο το ανθρώπινο σώμα. Σημείο εκκίνησης του βιβλίου είναι η ανώνυμη αφηγήτρια, που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι η ίδια η συγγραφέας, η οποία παρατηρεί τον κόσμο μέσα από ένα παράθυρο.

2.350 βιβλία, 1.700 συγγραφείς, 145 εκδότες. Μπες στο www.publicbookawards.gr και δείξε τον ενθουσιασμό σου για τα αγαπημένα σου βιβλία! 

Πρώτα απ’ όλα ήταν ο τρόπος που τραγουδούσε. Το ότι ήταν σχεδόν σαν να ψιθύριζε στο μικρόφωνο, με μια βραχνάδα αισθαντική και πονεμένη. Το όνομά της, Ελεν Μέριλ.

Η Ολγα Σελλά ήταν καλή συνάδελφος. Και αγαπούσε αυτή τη δουλειά. Αγαπούσε την εφημερίδα, αγαπούσε να ζει την καθημερινότητα της αίθουσας σύνταξης όπως αγαπούσε επίσης να είναι «εκεί έξω»: σε κάποια συνέντευξη Τύπου ή σε κάποια δική της συνέντευξη, σε κάποιο φεστιβάλ, έκθεση βιβλίου, στη Θεσσαλονίκη, στην Κύπρο, στη Φρανκφούρτη, στο Ισραήλ ή στην Επίδαυρο.

Φαντάσου ότι είσαι έφηβη σε μια βικτωριανή Αγγλία που δεν λέει ν’ αλλάξει, η μητέρα σου μόλις έχει πεθάνει και ζεις σε μια οικογένεια μ’ έναν πατέρα που αδυνατεί, και θα αδυνατεί μέχρι τέλους, να αποδεχθεί την απώλεια και να διαχειριστεί τη νέα πραγματικότητα. Λίγο αργότερα θα πεθάνει και η μεγαλύτερη αδελφή σου που είχε πάρει, θέλοντας και μη, τη θέση της μητέρας στο σπίτι, ενώ τα δύο μεγάλα ετεροθαλή σου αδέλφια σε αντιμετωπίζουν σαν κατώτερο είδος ανθρώπου – είσαι γυναίκα, μην το ξεχνάς, κι ας ζεις στο Λονδίνο στο γύρισμα του δέκατου ένατου προς τον εικοστό αιώνα.

Τον Φεβρουάριο του 2020, λίγο πριν ξεσπάσει η πανδημία της COVID-19, ο εκδοτικός οίκος Α. Α. Λιβάνη κυκλοφόρησε ταυτόχρονα στη χώρα μας δύο δοκίμια με αντικείμενό τους την τεχνητή νοημοσύνη: το βιβλίο του δημοσιογράφου διεθνών θεμάτων της «Καθημερινής» Πέτρου Παπακωνσταντίνου «Aνθρωποι και ρομπότ, οι προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης» και το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή διεθνούς και ευρωπαϊκής  οικονομίας Παναγιώτη Ρουμελιώτη «Ρήξη, ο πόλεμος της τεχνητής νοημοσύνης». 

«Δυστυχώς, για όλους υπάρχει σπίτι σε αυτήν την πόλη». Δύο άνδρες βρίσκονται παρατημένοι, εξαιτίας μιας αναποδιάς, σε μια αδιανόητη χώρα. Ο ένας, μεσήλικας, εξοργίζεται με την απρόσμενη εξορία, ενώ ο άλλος, βαριά άρρωστος, ψυχομαχεί σε ένα αναπηρικό καρότσι.

Σύμφωνα με ένα θρύλο, οι γείτονες του Ιμμάνουελ Καντ στο Κένιξμπεργκ του 18ου αιώνα τόσο πολύ σέβονταν το απαρέγκλιτο καθημερινό πρόγραμμα του Γερμανού φιλοσόφου, που για να μην τον ενοχλούν, είχαν ρυθμίσει τα ρολόγια τους με βάση τους περιπάτους του. Η εικόνα περιγράφει έναν άνθρωπο αυστηρό και απρόσιτο, ίσως περίπου όπως ήταν και η σκέψη του. Μια ματιά στους τίτλους των έργων του αρκεί: πόσο παιγνιώδης και γοητευτική να είναι η «Κριτική της κριτικής ικανότητας», η «Κριτική του καθαρού λόγου» ή η «Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών»;

Κάποιοι προφητεύουν ότι έρχεται, ότι ήρθε το τέλος του κόσμου. Εάν γκουγκλάρετε τη φράση στο Διαδίκτυο, θα διαβάσετε ειδήσεις από προφητείες των Μάγια, του Ευαγγελίου, του Στίβεν Χόκινγκ, ακόμα και της NASA. Οπου να ’ναι έρχεται. Αν δεν ήρθε ήδη. Ετσι και αλλιώς ο κόσμος μετά το 2000 θα έπαυε να είναι αυτό που γνωρίζουμε.

Θα μπορούσε το άρθρο να τιτλοφορείται: «Τα παράδοξα του Γκράχαμ Γκριν, και άλλες ιστορίες». Διότι ο Γκριν είναι μία από εκείνες τις πολύπλευρες προσωπικότητες, που κανείς δεν μπορεί εύκολα να κατατάξει σε μια ορισμένη κατηγορία. «Θέλω να ζήσω με τον τρόπο μου», λέει ο ήσυχος και διακριτικός πράκτορας Μορίς Κασέλ, κεντρικός χαρακτήρας στο μυθιστόρημα του Γκριν «Ο ανθρώπινος παράγοντας» (εκδ. Πόλις). Και οι ήρωές του πάντοτε είχαν στοιχεία από τη προσωπικότητά του.

Η Μαρία Παπαγεωργίου εδώ και σαράντα χρόνια συνομιλεί με τα βιβλία και μιλάει γι’ αυτά με όσους ενδιαφέρονται. Ανοιξε το πρώτο της βιβλιοπωλείο το 1981, στον Βόλο, με τον σύζυγό της Χρίστο Παπαγεωργίου. Μετά εργάστηκε στο Θεμέλιο, στη συνέχεια στο Βιβλιοπωλείο της Εστίας και από το 2013 διευθύνει τον δικό τους χώρο, το Επί Λέξει, επί της οδού Ακαδημίας.