Βιβλίο

Ανθρωποι που θέλουν να σπουδάσουν. Νέα παιδιά που επιθυμούν αυτό που έλεγαν οι παλιοί, «να προκόψουν» – «να αριστεύσουν», όπως λέμε σήμερα. Μπορεί να υπάρξει τίποτα πιο περιπετειώδες από αυτή την επιθυμία, αυτή την αποστολή; Φυσικά και μπορεί. Δύσκολα, όμως, θα βρούμε αντικειμενικό σκοπό πιο ευγενή, πιο άξιο από αυτόν.

Γνωστή στο βιβλιόφιλο κοινό για τη συστηματική μελέτη της πάνω στην ελληνική ταξιδιωτική λογοτεχνία, η Αννίτα Π. Παναρέτου έχει αφιερώσει τα τελευταία χρόνια της ζωής της στη συλλογή και επεξεργασία μαρτυριών Ελλήνων που κατά τη διάρκεια της Κατοχής πέρασαν από γερμανικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως.

Το φθινόπωρο του 1996, επιστρέφοντας ένα απόγευμα με καΐκι από τη Νέα Καμένη, το ηφαίστειο της Σαντορίνης, στον Αθηνιό, ξέσπασε ένα τρομακτικό μπουρίνι. Η περιπέτεια κράτησε λίγο αλλά όσο κράτησε ήταν εκπληκτική.

Με επίκεντρο τον Παρθενώνα και όλες τις ιδεολογικές και αισθητικές μεταφορές και συμπυκνώσεις του, ο Τάκης Θεοδωρόπουλος ξετυλίγει ένα μακρύ και πυκνό συλλογισμό αρμολογημένο γύρω από το θέμα των Ελγινείων με προεκτάσεις στον εθνικό ψυχισμό και τη διαχρονική αμηχανία απέναντι στην αρχαία κληρονομιά.

«Αν επιθυμούμε όχι απλώς την επιβίωση, αλλά μια δημιουργική αξιοβίωτη ζωή, ας εμπιστευθούμε τον Σπινόζα: “όταν λέω πως το καλύτερο κράτος είναι εκεί όπου οι άνθρωποι περνούν τη ζωή τους με ομόνοια, εννοώ μια ζωή ανθρώπινη: μια ζωή που δεν συνίσταται απλώς στην κυκλοφορία του αίματος και τις άλλες ζωικές λειτουργίες, αλλά προπαντός στον ορθό λόγο και την αυθεντική ψυχική αρετή”».

Οι μέρες της καραντίνας κύλησαν μέσα σε σκέψεις και πρακτικές που αναδεικνύουν τους συμβολισμούς τους, φέρνουν σε επαφή τον άνθρωπο με τις φαντασιώσεις του, τους φόβους του. Κάθε φορά που η εξωτερική πραγματικότητα ησυχάζει, η εσωτερική αναλαμβάνει τα ηνία.

«Το μυστικό για να είσαι υγιής στην Ελλάδα είναι να έχεις ελεύθερο καιρό και καλή διάθεση […] Να δουλεύεις σαν βουβάλι είναι μια βάρβαρη εφεύρεση που δεν πρέπει να εισαχθεί στην Ελλάδα, μια και σ’ εμάς στον Βορρά, έκανε τόσο πολλούς ανθρώπους ανάπηρους, στο πνεύμα και στο σώμα».

Το ηλιακό μας σύστημα μόλις που διανύει τη μέση ηλικία του, και αν ο άνθρωπος αποφύγει την αυτοκαταστροφή του στη διάρκεια του επόμενου αιώνα, η περίοδος του μετανθρώπου θα βρίσκεται προ των πυλών. Από τη Γη, η νοημοσύνη θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε όλο τον Γαλαξία, εξελισσόμενη σε μια σφύζουσα πολυπλοκότητα πέρα από οτιδήποτε μπορούμε σήμερα να διανοηθούμε.

Είναι γεγονός ότι η αστρονομία έχει να επιδείξει μερικές από τις πιο αξιόλογες γυναίκες επιστήμονες, οι οποίες έχουν προσφέρει τεράστιες υπηρεσίες στην ανθρώπινη γνώση. Γι’ αυτό κανείς απ’ όσους ασχολούνται με αυτή την υπέροχη επιστήμη δεν μπορεί να παραβλέψει σήμερα τη συνεισφορά γυναικών όπως, μεταξύ πολλών άλλων, είναι η Henrietta Leavitt (1868-1921), η Jocelyn Bell (1943-), η Vera Rubin (1928-2016) και η Margaret Burbidge (1919-2020).

Ο Θανάσης Πέτρου υπογράφει το graphic novel «Οι όμηροι του Γκαίρλιτς». Η έκδοση του «Ικαρου» αφορά ένα πολύ ιδιαίτερο και άγνωστο κομμάτι της πρόσφατης ελληνικής Ιστορίας.

Το Ιδρυμα Ωνάση προσφέρει στο YouTube (Onassis Foundation) ένα αφιέρωμα στο έργο του ποιητή.