Ο Στέφανος Ρέγκας γεννήθηκε και ζει στο κέντρο της Αθήνας. Σπούδασε Βιβλιοθηκονομία και Πολιτική Φιλοσοφία, υποστήριξε τη διατριβή του στη Μεταφυσική του Σπινόζα και διδάσκει Φιλοσοφία στο ΕΚΠΑ και στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Εχει εκδώσει την ποιητική συλλογή «Είδη γνώσης» (Πόλις, 2022) και την ποιητική πρόζα «Η μοίρα των ζώων» (Πλήθος, 2024).
Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;
Δυστυχώς, η σχέση μου με την ανάγνωση έχει γίνει ελαφρώς εργαλειακή λόγω της εργασίας μου· διαβάζω κυρίως τα απαραίτητα για συγγραφή και διδασκαλία. Ως προς τη λογοτεχνία, τελευταία ξαναδιάβασα τον «Μαύρο μοναχό» του Τσέχοφ ως ορεκτικό για συντεταγμένη εξόρμηση στα διηγήματά του και πρωτοδιάβασα το «Στον φάρο» της Γουλφ. Επανέρχομαι και στον Σεφέρη. Εχω πάντα στο προσκεφάλι και ορισμένους στενούς φίλους όπως ο Μοντέν και ο Σιοράν.
Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που μάθατε πρόσφατα χάρη στην ανάγνωση ενός βιβλίου;
Ο όγκος και το φαντασιακό υπόβαθρο των ανθρωποθυσιών στους Αζτέκους· οι έριδες της πρώιμης Royal Society· η επαναλαμβανόμενη ανά τους αιώνες δομή των επιχειρημάτων περί των σχέσεων μεταξύ ανθρώπων και ζώων· ο κόσμος είναι ένα πολύ ενδιαφέρον μέρος.
Βρήκατε ποτέ τον μπελά σας επειδή διαβάσατε ένα βιβλίο;
Βρήκα τον μπελά μου με την «Ηθική» του Σπινόζα, επειδή ακόμη προσπαθώ να βγάλω άκρη. Τον βρήκα και με ανθρώπους σαν τον Μποντριγιάρ, τον Λας ή τον Ιλιτς, που εμπέδωσαν τις πεποιθήσεις μου για κάποια από τα αδιέξοδα της προόδου.
Περιγράψτε την ιδανική αναγνωστική συνθήκη.
Συντροφική μοναξιά, φύση και απουσία ψηφιακής τεχνολογίας. Μια από τις κρυφές ασυμμετρίες στον πυρήνα της εποχής μας: το ψηφιακό ως το αντίθετο της σκέψης.
Υπάρχουν κάποια είδη λογοτεχνίας που προτιμάτε και άλλα που αποφεύγετε;
Σπανίως διαβάζω λ.χ. τρόμο, βιογραφίες ή αστυνομικά· διαβάζω ξένα μυθιστορήματα, διηγήματα και ποίηση κατά το δοκούν. Προτιμώ κατά βάση να διαβάσω κάτι κλασικό παρά κάτι πρόσφατο.
Τι είναι αυτό που σας συγκινεί περισσότερο σε ένα βιβλίο;
Σκέφτομαι μάλλον με όρους κειμένων παρά βιβλίων, όπου συμπεριέχονται και στίχοι μουσικών κομματιών, άρθρα, μεμονωμένα ποιήματα και άλλα. Στα κείμενα στα οποία επανέρχομαι, με συγκινούν: το μυστήριο της βίας· η κοσμική προοπτική· η ψυχολογική ενόραση· το ύφος και η φωνή· η απομάκρυνση από τον εαυτό προς τα πράγματα· και οι συγκινητικές σκηνές.
Υπάρχει κάποιο αγαπημένο βιβλίο που θα θέλατε να γίνει ταινία;
Αν μπορούσε κανείς να μεταφέρει τις ατμόσφαιρες του Μπόρχες στην οθόνη, θα σημείωνε οπωσδήποτε μια κάποια κινηματογραφική επιτυχία.
Τι είναι τελικά η «μοίρα» στο βιβλίο σας «Η μοίρα των ζώων»: κάτι αναπόφευκτο ή κάτι που κατασκευάζουμε;
Επιτρέψτε μου να αναδιαμορφώσω το ερώτημα: πώς κατασκευάζουμε το αναπόφευκτο, τόσο ως συνθήκη όσο και ως έργο; Η δική μου κατανόηση για τη σχέση μεταξύ «Μοίρας» και μοίρας τείνει να περιλάβει όλα όσα σχετίζονται δυνητικά με αυτή την ολισθηρή λέξη. Ωστόσο, υπάρχει κάτι το αναπόφευκτο στον αέρα, όπως συμβαίνει με όλα τα βασικά μεγέθη – τον θάνατο, την επιθυμία, τη βία, την ασθένεια και την υγεία, τη φιλία, τη φύση…
Γιατί επιλέγετε τα «ζώα» ως κεντρική εικόνα – τι αποκαλύπτουν για τον άνθρωπο;
Μου έρχεται στον νου η συμπύκνωση του Τζον Μπέρτζερ: «Τα ζώα είναι μια συντροφιά που προσφέρεται στη μοναχικότητα του ανθρώπου ως είδους». Δεν είμαι εντούτοις σίγουρος ότι τα ζώα είναι η κεντρική εικόνα της «Μοίρας των ζώων». Παρότι δεν απουσιάζουν από τις σελίδες της -κάτι που με γοητεύει πάντα και σε άλλους συγγραφείς, παράδειγμα το αχαλίνωτο ζωολόγιο του Νίτσε-, συνιστούν μάλλον τμήμα του στοιχειακού της σύμπαντος, ενώ ταυτόχρονα περικυκλώνουν και την ανθρωπινότητα. Πιθανώς λοιπόν το σημαίνον ζώο σε αυτή την περίπτωση να είναι ο άνθρωπος, είτε περπατάει είτε τρέχει, είτε σέρνεται είτε απλώς στέκει.
