Ο Γιώργος Τσακνιάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1968. Σπούδασε Ιστορία των σλαβικών λαών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ και εργάζεται στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης. Επίσης, μεταφράζει και γράφει βιβλία για μεγάλους καθώς και για παιδιά. Το τελευταίο βιβλίο του έχει τον τίτλο «Ουμπίκικους» και κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη τον Δεκέμβριο του 2025.
Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;
Το βιβλίο της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου για τον Ε.Χ. Γονατά, τις «Ιστορίες χωρισμών» της Γεωργίας Τριανταφυλλίδου, μια βιογραφία του Ξέρξη γραμμένη από τον Ρίτσαρντ Στόουνμαν, ένα βιβλίο με διηγήματα της Λιουντμίλα Ουλίτσκαγια με τίτλο «Στο σώμα της ψυχής» και μια ποιητική συλλογή της Αμερικανίδας Λέσλι Σκαλαπίνο με τίτλο «Considering how exaggerated music is».
Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που μάθατε πρόσφατα χάρη στην ανάγνωση ενός βιβλίου;
Ο Λόρενς Ρις στο βιβλίο του «Το Ολοκαύτωμα, μια νέα ιστορία» μεταφέρει έναν διάλογο μεταξύ δύο Γερμανών την περίοδο της ανόδου του ναζισμού. Ο ένας καταφέρεται εναντίον των Εβραίων, που τους περιγράφει όπως τους απεικόνιζαν οι λούμπεν αντισημιτικές εφημερίδες της εποχής: καμπούρηδες, μαυριδερούς, με γαμψή μύτη και με έναν αηδιαστικό αρουραίο στον ώμο ως pet. Ο άλλος τον διακόπτει έκπληκτος: «Μα, κι εγώ Εβραίος είμαι!». Ο φίλος του του απαντά: «Οχι, δεν λέω για εσένα, για τους άλλους, τους κανονικούς Εβραίους λέω». Είναι φοβερό το πώς λειτουργεί, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, ο συνδυασμός ψεύδους και θεωρίας συνωμοσίας. Και είναι και επίκαιρο.
Βρήκατε ποτέ τον μπελά σας επειδή διαβάσατε ένα βιβλίο;
Διάβασα πολύ μικρός ένα βιβλίο για τη Μακρόνησο, που περιέγραφε με κάθε λεπτομέρεια τα βασανιστήρια στα οποία υποβάλλονταν οι εξόριστοι, προκειμένου να «αναμορφωθούν». Μακροπρόθεσμα ήταν χρήσιμο ανάγνωσμα, βέβαια, αλλά όταν το διάβασα αρρώστησα.
Περιγράψτε την ιδανική αναγνωστική συνθήκη.
Μοναξιά, ησυχία και μπόλικο φως, εστιασμένο στο βιβλίο.
Υπάρχουν κάποια είδη λογοτεχνίας που προτιμάτε και άλλα που αποφεύγετε;
Οχι. Με ενοχλεί μόνο όταν κυριαρχούν τα στερεότυπα του όποιου είδους.
Τι είναι αυτό που σας συγκινεί περισσότερο σε ένα βιβλίο;
Η διάρκειά του. Δεν εννοώ την έκταση -αν και έχω αδυναμία στις σύντομες φόρμες-, αλλά τον χρόνο που το βιβλίο δουλεύει μέσα σου κι εξακολουθεί να σου δίνει ρυθμό και μελωδία αφότου το έχεις διαβάσει.
Υπάρχει κάποιο αγαπημένο βιβλίο που θα θέλατε να γίνει ταινία;
Ο «Κυνηγός των αρουραίων» του Αλεξάντρ Γκριν.
Πώς συνδέεται η προσωπική μνήμη με την ιστορία στο βιβλίο «Ουμπίκικους»;
Προσωπική και συλλογική μνήμη: με αυτό το θέμα καταπιάνεται στα βιβλία της η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς. Στο «Ουμπίκικους» επανέρχεται διαρκώς το ζήτημα του χρόνου, τον οποίον αντιλαμβανόμαστε γραμμικά, επειδή μόνον έτσι μπορούμε να οργανώσουμε τη ζωή μας. Προφανώς, με αυτό συναρτάται το ζήτημα της προσωπικής μνήμης και της ιστορίας αλλά και πολλά παράδοξα του βίου — όπως το ότι μόλις προέβλεψα την επόμενη ερώτηση…
Πώς συμβάλλει το χιούμορ στην ανάδειξη της τραγικότητας και του παραδόξου στα κείμενα του βιβλίου;
Το χιούμορ είναι ούτως ή άλλως η άλλη όψη της τραγικότητας. Ας θυμηθούμε τον Τσέχοφ, που βάφτιζε κωμωδίες τα τραγικά έργα του και αντιστρόφως. Νομίζω πως χωρίς χιούμορ δεν μπορείς να έχεις πραγματική αντίληψη της τραγικής πλευράς της ζωής, της ανθρώπινης κατάστασης. Οσο για το παράδοξο, πιστεύω πως είναι επίσης ένα βασικό συστατικό της ζωής, και δη της καθημερινότητας, απλώς μαθαίνουμε να το προσπερνάμε, μόνο και μόνο γιατί δεν χωρά στο μυαλό μας ή στη μέρα μας — εδώ ας θυμηθούμε και τη διαπίστωση του Ντοστογιέφσκι πως «ο άνθρωπος είναι ον προσαρμοστικό στα πάντα». Αναγκαία η προσαρμογή για να αντέξουμε, άλλα εμένα με βοηθάει και το αντίστροφο, δηλαδή το να βλέπω το παράδοξο ανάμεσα στις μέρες και τις ώρες. Νομίζω πως η ζωή είναι μια σειρά κωμικοτραγικών παραδοξοτήτων.
