Ενας από τους ήρωες του Γιάννη Μαρή, ο δημοσιογράφος Μακρής, περπατάει με τα χέρια στις τσέπες και την πίπα στο στόμα. «Αυτή η ήρεμη νυχτερινή Αθήνα ήταν η Αθήνα του». Του ήταν ευχάριστο να περπατά μέσα στη νύχτα στην οδό Πανεπιστημίου, με την ψύχρα αισθητή, με τη μυρωδιά της βρεγμένης γης. Είναι ο βασικός ήρωας σε ένα από τα πιο γνωστά μυθιστορήματα του Μαρή, το «Εγκλημα στα παρασκήνια», η πιο πρόσφατη προσθήκη στην άτυπη «Βιβλιοθήκη Μαρή» των εκδόσεων Αγρα.
Το «Εγκλημα στα παρασκήνια», με όλη την πυκνότητα μιας αστικής νουάρ ατμόσφαιρας, ξετυλίγεται στην Αθήνα στα μέσα της δεκαετίας του ’50, με περιγραφές επίσης της Λάρισας και της Θεσσαλονίκης. Ηρωας είναι και εδώ ο αστυνόμος Μπέκας, αλλά σε δεύτερο ρόλο. Αναντίρρητα συνδεδεμένος με την Αθήνα, όπως τον αναλύει με κάθε ευκαιρία ο Ανδρέας Αποστολίδης (υπάρχει δικός του πρόλογος και σε αυτήν την έκδοση), ο Γιάννης Μαρής έλκεται από εκείνη την αδιόρατη σύμπλευση συμβατικής και παραβατικής κοινωνίας. Στο «Εγκλημα στα παρασκήνια», με όχημα τον φόνο της παλιάς ηθοποιού Ρόζας Βαργή στο θέατρο, δίνει ατμοσφαιρικές περιγραφές της αστικής και της λαϊκής Αθήνας. Η ανάμνηση της Κατοχής είναι νωπή.
Το βιβλίο είχε δημοσιευθεί σε 68 συνέχειες στην «Απογευματινή» (από τον Νοέμβριο του 1954) ως ένα έργο «γεμάτο αγωνία, δράση και αίσθημα». Το 1960 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο σε σκηνοθεσία Ντίνου Κατσουρίδη, με τους Αλέκο Αλεξανδράκη, Τίτο Βανδή, Εφη Μελά, Μάρω Κοντού, Αλίκη Γεωργούλη, Ζωρζ Σαρή, Λαυρέντη Διανέλλο… Το σενάριο το είχε γράψει ο ίδιος ο Γιάννης Μαρής. Παιζόταν στον Ορφέα, στο Ράδιο Σίτυ, στο Αστορ, στην Ελλη, στο Αττικα, στο Αστρον…
Σύνηθες για τον Γιάννη Μαρή να εντάσσει την αστική ατμόσφαιρα στην αφήγησή του, ορίζοντας την αθηναϊκή εκδοχή του pulp fiction με εκείνη την τραχιά ποιητικότητα. Με αναφορές σε μάστορες όπως τους Ρέιμοντ Τσάντλερ, Πίτερ Τσένεϊ, Ρεξ Στάουτ ή Τζέιμς Χάντλεϊ Τσέιζ, ο Μαρής είχε φτιάξει το δικό του χαρμάνι.
Tο «Εγκλημα στα παρασκήνια» διακλαδίζεται από την οδό Πανεπιστημίου, όπου τα γραφεία της εφημερίδας «Πρωινή», σε όλο το αθηναϊκό κέντρο, στην πλατεία Αγάμων (Αμερικής), στα Σεπόλια… Ο Μακρής, ο ήρωας του βιβλίου, που στην ταινία τον υποδύεται ο Αλέκος Αλεξανδράκης, προχωράει προς την Ομόνοια με τα πόδια. Στην οδό Αιόλου θα δει φωτισμένη την Ακρόπολη. «Εμοιαζε μ’ ένα λαμπερό κόσμημα, κρεμασμένο στον ουρανό. Η κίνηση είχε αραιώσει. Ηταν μια από τις ώρες που η Αθήνα του άρεσε πιο πολύ».
Η έλξη που ασκεί η Αθήνα στο πνεύμα του Γιάννη Μαρή θα μας δώσει περιγραφές μεγαλοαστικών διαμερισμάτων (όπως του βιομήχανου Καρύδη στην Πατριάρχου Ιωακείμ), κακόφημων καμπαρέ (όπως του Ροζ-Ρουζ, με μπάρμαν που νταραβεριζόταν με τους Γερμανούς στην Κατοχή), αστικών κήπων (όπως της οδού Θήρας όπου μια ηλικιωμένη γυναίκα πότιζε τα λουλούδια), λαϊκών γειτονιών (με μικρά χαμηλά σπιτάκια, στέγες από κεραμίδια και ερημιά).
Στους δρόμους, εφημεριδοπώλες διαλαλούν «Το μυστηριώδες έγκλημα του Κρατικού Θεάτρου» και πίσω από την πλατεία Βάθης, στην ταβέρνα του Μπάμπη, οι ηθοποιοί τρώνε μετά την παράσταση, αλλά εκεί συχνάζουν και κοσμικοί τύποι που αγαπούν το μποέμικο περιβάλλον. Στη νυχτερινή Πανεπιστημίου ανάβει ο φωτεινός τίτλος της «Πρωινής». Στη γειτονιά, αχνοφέγγει ένα παράθυρο με «παλιά εξώφυλλα». Λίγο φως «ξέφευγε στον δρόμο».
