Παρότι η Μαίρη Σέλλεϋ έγινε θρύλος όταν σε έναν φιλικό διαγωνισμό με τον Λόρδο Βύρωνα και τον άνδρα της, Πέρσι, για το ποιος θα γράψει την πιο τρομακτική ιστορία, εκείνη δημιούργησε τον Φρανκενστάιν, δεν μπορούσε να φανταστεί ότι το 1826 θα έγραφε ένα βιβλίο που σήμερα μοιάζει προφητικό για τον 21ο αιώνα. Την εποχή που εμείς κλεινόμασταν στα σπίτια μας λόγω του κορωνοϊού, εκείνη, στο βιβλίο της με τίτλο «The Last Man», είχε ήδη περιγράψει τον φόβο, την αβεβαιότητα και την ανθρώπινη μοναξιά που γεννάει μια τέτοια κρίση, τοποθετώντας τη δράση στο 2073.
Αν και το έργο έμεινε για δεκαετίες στην αφάνεια, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου η μοναδική μετάφραση του 2008 έχει πλέον εξαντληθεί, η καραντίνα το έφερε ξανά στο προσκήνιο. Κριτικοί και μελετητές άρχισαν να το ξαναδιαβάζουν, ενώ νεότεροι αναγνώστες το ανακάλυψαν μέσω των σόσιαλ μίντια, με αρκετούς influencers να το παρουσιάζουν στο TikTok. Ετσι, λοιπόν, με τη συζήτηση που ξεκίνησε και με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την έκδοσή του, τη Δευτέρα διοργανώνεται ειδική ημερίδα από τα Εργαστήρια «Πολιτικής και Θεσμικής Θεωρίας και Ιστορίας των Ιδεών» και «Ιστορίας του Βιβλίου» του ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με το Τμήμα Αγγλικής Φιλολογίας του ΑΠΘ, στη Βρετανική Σχολή Αθηνών.
«Στην Ελλάδα μπορεί να μην είναι ένα τόσο γνωστό έργο, όμως πίσω από αυτή τη δυστοπία κρύβεται κάτι που μας αφορά άμεσα», λέει στην «Κ» ο Αριστείδης Χατζής, καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου και Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ. «Η Σέλλεϋ ενσωματώνει την Ελληνική Επανάσταση με τρόπους που ξαφνιάζουν, μεταφέροντάς τη στον 21ο αιώνα και προτείνοντας ένα όραμα πολύ διαφορετικό από εκείνο των γνωστών φιλελλήνων της εποχής», συνεχίζει. Το βιβλίο, όπως συμπληρώνει η Μαρία Σχοινά, καθηγήτρια στο ΑΠΘ και μία εκ των εισηγητών του συνεδρίου μαζί με τον κ. Χατζή, είναι γεμάτο ελληνικά στοιχεία, αρχαία και σύγχρονα, με τον Λόρδο Βύρωνα να έχει κεντρικό ρόλο στην αφήγηση ως Λόρδος Ρέιμοντ. «Βλέπουμε τη λογοτεχνική του μεταφορά να μάχεται στο πλευρό των Ελλήνων, βοηθώντας τη χώρα στον πρώτο της αγώνα εναντίον των Τούρκων. Μετά την προσωρινή ανακωχή, όταν ο πόλεμος ξεσπάει ξανά, τάσσεται εκ νέου υπέρ τους», εξηγεί. «Μια από τις πιο καθοριστικές και δραματικές στιγμές του βιβλίου είναι το ότι τους οδηγεί στην Κωνσταντινούπολη, όπου οι Ελληνες την πολιορκούν. Το ειρωνικό και τραγικό στοιχείο είναι ότι από εκεί ξεκινά η πανδημία που θα αφανίσει την ανθρωπότητα», συνεχίζει.
Το βιβλίο χαρακτηρίζεται πολυεπίπεδο και γεμάτο συμβολισμούς, αφού η συγγραφέας μιλάει στην πραγματικότητα για το «τέλος του κόσμου», το οποίο ακολουθεί έναν πόλεμο.
Μια ακαθόριστου τύπου επιδημία, την οποία οι άνθρωποι είχαν καταφέρει να περιορίσουν, γίνεται πανδημία λόγω του πολέμου και της κίνησης των ανθρώπων. «Η ασθένεια μεταδίδεται στον αέρα, όμως η φύση παραμένει αλώβητη απέναντι στην ανθρώπινη καταστροφή. Αυτή η αντίθεση ανάμεσα στην ανθεκτικότητα της φύσης και στην κατάρρευση της ανθρώπινης κοινωνίας δίνει στο βιβλίο έντονα οικολογικά μηνύματα, τα οποία θα αποτελέσουν μέρος της συζήτησής μας στην εκδήλωση», καταλήγει η κ. Σχοινά.
