ΜΑΡΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΑΚΗ
Πολιτικές ισότητας των φύλων. ΟΗΕ, Ευρωπαϊκή Ενωση, Ελλάδα
εκδ. Αλεξάνδρεια, σελ. 296
Κατά την τρέχουσα συγκυρία στο εσωτερικό της χώρας με τα φώτα στραμμένα στα ειδεχθή φαινόμενα των γυναικοκτονιών και της σεξουαλικής βίας κατά γυναικών, αλλά και στα εγκλήματα μαζικών βιασμών αμάχων, γυναικών και κοριτσιών στον επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας, κάθε δημοσίευση που εισφέρει στην ανάδειξη των διεθνών και εθνικών πολιτικών για την ουσιαστική ισότητα ανδρών – γυναικών είναι παραπάνω από χρήσιμη, αποτελεί ιστορική αναγκαιότητα. Γι’ αυτό και το προσφάτως εκδοθέν βιβλίο της καθηγήτριας Μαρίας Στρατηγάκη αποτελεί εξαιρετική συμβολή και ήδη απολαμβάνει τον ενθουσιασμό μας για την κυκλοφορία του στα ελληνικά γράμματα.
Φέρει εις πέρας ένα δύσκολο στοίχημα να αποτυπώσει, να συγκρίνει και να αξιολογήσει, με επιστημονική τεκμηρίωση, την περιπέτεια της εισαγωγής και της εφαρμογής, στην Ελλάδα, δημόσιων πολιτικών για την ισότητα των φύλων.
Με εντυπωσιακά ακριβή και αυστηρή μεθοδολογία καταφέρνει το αξιοθαύμαστο αποτέλεσμα να συμπυκνώσει, σε μόλις 243 σελίδες, χωρίς να παραλείπει τα αρκούντως σημαντικά και με γλώσσα κατανοητή και σύγχρονη, όλη τη δύσκολη διαδρομή ανάπτυξης έμφυλων πολιτικών ισότητας στη μεταπολιτευτική Ελλάδα. Να τις φωτίσει με τη διαρκή συσχέτιση και την επίδραση των μεγάλων καινοτομιών που εισήγαγαν υπερεθνικοί οργανισμοί, κυρίως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών και η ΕΟΚ, μετέπειτα Ευρωπαϊκή Ενωση.
Ανταποκρίνεται στην πρόκληση και αντιμετωπίζει αριστοτεχνικά τις αλληλεξαρτήσεις, συνδηλώσεις, ευκαιρίες και εμπόδια που προέκυψαν σε 45 χρόνια (1974-2019) από τις συγκλίσεις ή αποκλίσεις της πολιτικής βούλησης, από την επίδραση της πρωτοπορίας των γυναικείων και φεμινιστικών οργανώσεων, τις επιταγές διεθνών συμβάσεων, συνθηκών, κανονισμών και οδηγιών σε μια ελληνική κοινωνία που, παρά την οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική εξέλιξη, επέμενε και επιμένει εν πολλοίς στην πατριαρχική ανδροκρατική της ταυτότητα. Κοινωνία που ακόμα τη διαπερνάει το κυρίαρχο, αναχρονιστικό συμπεριφορικό μοντέλο των άνισων σχέσεων των φύλων.
Αυτή η κριτική της αποτίμησης επικεντρώνεται σε τέσσερα διακριτά στοιχεία του κύκλου της δημόσιας πολιτικής, δηλαδή το γενικό πλαίσιο πολιτικής, το θεσμικό πλαίσιο-νομοθεσία, τους στόχους και τα εργαλεία της άσκησης της πολιτικής, σύμφωνα με τη σχετική βιβλιογραφία περί ανάλυσης πολιτικών.
Οι αναγνώστες/τριες θα απολαύσουν την αφήγηση χωρίς το βάρος κομματικών φορτίσεων, που συνήθως συνοδεύουν μελέτες εφαρμοσμένης δημόσιας πολιτικής.
Η ιστορική διαδρομή ολοκληρώνεται το 2019, οπότε και η πρόσφατη εξέλιξη της συγχώνευσης της Γραμματείας Ισότητας των Φύλων με την οικογενειακή και δημογραφική πολιτική δεν προοιωνίζεται βελτίωση της κατάστασης, απεναντίας αποδεικνύει την ευαλωτότητα και τους κινδύνους οπισθοδρόμησης από προοδευτικές κατακτήσεις.
Το βιβλίο προσφέρεται για μια συναρπαστική ανάγνωση, αποτελεί μια ενδελεχή, διεισδυτική σύνδεση των διεθνών εξελίξεων, των πιέσεων των διεθνών οργανισμών με την πολύπλοκη διαδικασία, εντός των τειχών, να πειστούν κυβερνητικά όργανα, αυτοδιοικητικοί «άρχοντες», φορείς διαμόρφωσης πολιτικής για την αυταξία της ισότητας των φύλων!
Η συγγραφέας, με γενναιοδωρία αλλά και μεθοδολογική υποστήριξη, σημειώνει το πόσο σημαντικό ήταν να υπηρετούν γενικές γραμματείς που υπερασπίζονται την αρχή της ισότητας, ανεξάρτητα από την εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία. Τονίζει τη διαπίστωση ότι οι περισσότερες γενικές γραμματείς κράτησαν αυτή τη στάση. Ολες μαζί δημιουργήσαμε ένα ισχυρό και θεσμικό πλαίσιο, σταθερές και εξειδικευμένες υποδομές και υπηρεσίες προς τις γυναίκες, συμπεραίνει!
Αυτή της η διαπίστωση, εκτός από την αντικειμενικότητα του περιεχομένου της, δημιουργεί το θετικό υπόβαθρο-περιβάλλον στους/τις αναγνώστες/τριες να απολαύσουν την αφήγηση χωρίς το βάρος κομματικών και διαχωριστικών φορτίσεων, που συνήθως συνοδεύουν μελέτες εφαρμοσμένης δημόσιας πολιτικής στη χώρα μας.
Το βιβλίο όχι μόνο εμπλουτίζει την εγχώρια θεματική βιβλιογραφία, όχι μόνο αποτελεί πόνημα αναφοράς για την ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά απευθύνεται στην ευρεία κοινότητα των λειτουργών της δημόσιας διοίκησης και αυτοδιοίκησης, εμπλουτίζοντας την οπτική της ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού.
Κυρίως όμως απευθύνεται σε κάθε ανήσυχο, ενεργό πολίτη, σε άνδρες και γυναίκες, που θα βρουν στις σελίδες του τις επίπονες, επίμονες προσπάθειες της χώρας να αποκτήσει κουλτούρα ισότητας, κατοχύρωσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων χωρίς αποκλεισμούς λόγω φύλου, να αφουγκραστούν τα συνεχή εμπόδια και να πρωτοστατήσουν, στο πλαίσιο της δημοκρατικής τους συμμετοχής, για την έμπρακτη προάσπιση της αξίας της ισότητας, χωρίς τον εφησυχασμό ευάλωτων βεβαιοτήτων.
Το συστήνω ανεπιφύλακτα, μην το χάσετε!
* Η κ. Εφη Μπέκου διετέλεσε γενική γραμματέας Ισότητας υπουργείου Εσωτερικών, 1999-2004.
